રાષ્ટ્રીય ફ્લોરોસિસ દિવસ અને ભારતમાં ફ્લોરોસિસ નિયંત્રણ
#GS-2 #ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #આરોગ્ય #રાષ્ટ્રીય #NPPCF #જલ જીવન મિશન
મુખ્ય મુદ્દા
- આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે 9 સપ્ટેમ્બરે રાષ્ટ્રીય ફ્લોરોસિસ દિવસ નિમિત્તે NPPCF યોજના હેઠળ વિશેષ કાર્યશાળા યોજી હતી.
- બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) અનુસાર પીવાના પાણીમાં ફ્લોરાઈડની સલામત મર્યાદા 1-1.5 mg/L નક્કી કરવામાં આવી છે.
- ભારતે 11મી પંચવર્ષીય યોજના દરમિયાન NPPCF પ્રોગ્રામ શરૂ કર્યો હતો.
- જલ જીવન મિશન પણ ઘરો સુધી શુદ્ધ પાણી પહોંચાડીને ફ્લોરાઈડના દૂષણથી લોકોને બચાવે છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે 9 સપ્ટેમ્બરે રાષ્ટ્રીય ફ્લોરોસિસ દિવસ નિમિત્તે ફ્લોરોસિસ પર રાષ્ટ્રીય મલ્ટી-સ્ટેકહોલ્ડર કાર્યશાળાનું આયોજન કર્યું હતું.
- આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ નેશનલ પ્રોગ્રામ ફોર પ્રિવેન્શન એન્ડ કન્ટ્રોલ ઓફ ફ્લોરોસિસ (NPPCF) હેઠળ ફ્લોરોસિસનું નિદાન, અટકાયત અને સારવાર વધુ મજબૂત કરવાનો છે.
ફ્લોરોસિસ વિશે
- ફ્લોરોસિસ એ દૂષિત પાણી દ્વારા લાંબા સમય સુધી શરીરમાં વધારે પડતું ફ્લોરાઈડ જવાથી થતી એક ગંભીર બીમારી છે.
- થોડી માત્રામાં ફ્લોરાઈડ દાંતના સડા સામે રક્ષણ આપે છે, પરંતુ વધારે માત્રામાં લેવાથી દાંત, હાડકાં અને સાંધાને મોટું નુકસાન થાય છે.
સ્ત્રોતો અને સુરક્ષિત મર્યાદા
- વધારે પડતું ફ્લોરાઈડ મુખ્યત્વે ફ્લોરાઈડયુક્ત ભૂગર્ભ જળ દ્વારા શરીરમાં જાય છે, ખાસ કરીને જ્યાં જમીનમાં કુદરતી રીતે જ આ તત્વ વધુ હોય છે.
- બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) મુજબ પીવાના પાણીમાં ફ્લોરાઈડની સુરક્ષિત મર્યાદા 1-1.5 mg/L છે.
- આ મર્યાદા કરતા વધારે પ્રમાણ ધરાવતું પાણી પીવાથી આરોગ્ય માટે જોખમ ઊભું થાય છે.
ભારતમાં ફ્લોરોસિસ નિયંત્રણ માટેની યોજનાઓ
- ભારતે 11મી પંચવર્ષીય યોજના દરમિયાન NPPCF શરૂ કર્યો હતો, જેથી રોગની દેખરેખ, વહેલું નિદાન અને સારવાર સુધારી શકાય.
- જલ જીવન મિશન પણ ઘરો સુધી શુદ્ધ પીવાનું પાણી પહોંચાડીને લોકોને દૂષિત પાણીથી બચાવવામાં મદદ કરે છે.