ઇમરજન્સી ક્રેડિટ લાઇન ગેરંટી સ્કીમ (ECLGS) 5.0: વેપાર ઉદ્યોગ માટે લોન સહાય અને આર્થિક મજબૂતી

ઇમરજન્સી ક્રેડિટ લાઇન ગેરંટી સ્કીમ (ECLGS) 5.0: વેપાર ઉદ્યોગ માટે લોન સહાય અને આર્થિક મજબૂતી

#જીએસ-2 #ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #સુશાસન #જીએસ-3 #અર્થતંત્ર #બેંકિંગ #આર્થિક વૃદ્ધિ #મહત્વપૂર્ણ યોજનાઓ #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય

મુખ્ય મુદ્દા

  • કેન્દ્ર સરકારે 31 માર્ચ 2027 સુધી ઉદ્યોગોને નાણાકીય રાહત આપવા ₹2.55 લાખ કરોડ ની ECLGS 5.0 યોજના મંજૂર કરી છે.
  • આ યોજનાનું સંચાલન NCGTC કરે છે, જે MSME ઉદ્યોગો માટે 100% અને મોટા ક્ષેત્રો માટે 90% સરકારી ગેરંટી આપે છે.
  • નાના વેપારીઓએ આ યોજનાનો સૌથી વધુ લાભ લીધો છે, જેમણે ગેરંટીની સંખ્યામાં 97.3% અને રકમમાં 80.79% હિસ્સો મેળવ્યો છે.
  • પેસેન્જર એરલાઇન્સ કંપનીઓને 90% ગેરંટી સાથે કંપની દીઠ મહત્તમ ₹1,500 કરોડ સુધીની વધારાની લોન મળી શકે છે.
  • 20 ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં આ નવી સ્કીમ હેઠળ 6,73,979 ગેરંટી આપીને ₹2,50,024 કરોડ નું ધિરાણ મંજૂર કરાયું છે.

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • કેન્દ્ર સરકારે મે 2026 માં ECLGS 5.0 ને મંજૂરી આપી હતી, જેનો મુખ્ય હેતુ વૈશ્વિક આર્થિક પડકારો સામે ઝઝૂમતા ઉદ્યોગોને પૈસાની તંગીમાંથી ઉગારવાનો છે.
  • આ યોજના દેશમાં ઝડપથી લાગુ થઈ રહી છે, જેનાથી નાના-મોટા વેપારીઓ અને પેસેન્જર એરલાઇન્સને ધંધો ચાલુ રાખવા માટે સરકારી ગેરંટીવાળી લોન સરળતાથી મળી રહી છે.

ECLGS 5.0 અંગેના મુખ્ય તથ્યો

  • ECLGS 5.0 હેઠળ સરકારી ગેરંટી સાથે નવી લોન આપવામાં આવે છે, અને આ યોજના 31 માર્ચ 2027 સુધી અથવા કુલ ₹2.55 લાખ કરોડ ની ગેરંટી પૂરી થાય ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે.
  • આ યોજનાનું સંચાલન NCGTC સંસ્થા કરે છે, જે બેંકોને ખાતરી આપે છે જેથી તેઓ વેપારીઓને કોઈ પણ અચકાટ વગર વર્કિંગ કેપિટલ લોન આપી શકે.
  • સરકાર આ યોજના દ્વારા બજારમાં ₹2.55 લાખ કરોડ ની નવી ક્રેડિટ પહોંચાડવા માગે છે, જેથી કંપનીઓનો રોજિંદો ખર્ચ અટકે નહીં.
  • કોરોના સમયે ધંધા-રોજગાર ભાંગી પડ્યા ત્યારે 2020 માં આત્મનિર્ભર ભારત પેકેજ હેઠળ આ યોજના સૌથી પહેલીવાર શરૂ કરવામાં આવી હતી.
  • સમય સાથે આ યોજનાનો વ્યાપ વધારવામાં આવ્યો છે અને હવે જન સમર્થ પોર્ટલ ના માધ્યમથી બેંકો અને ઉદ્યોગકારો ડિજિટલ રીતે સીધા જોડાઈ શકે છે.
  • જૂની ECLGS 1.0 થી 4.0 યોજનાઓમાં 1.19 કરોડ ગેરંટી આપીને ₹3.68 લાખ કરોડ મંજૂર કરાયા હતા, જ્યારે નવી ECLGS 5.0 હેઠળ 20 ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં જ 6,73,979 ગેરંટી દ્વારા ₹2,50,024 કરોડ મંજૂર થઈ ચૂક્યા છે.

યોજનાનો વ્યાપ અને આવરી લેવાયેલા ક્ષેત્રો

  • આ યોજનામાં MSME, અમુક મોટા બિન-MSME ઉદ્યોગો અને પેસેન્જર એરલાઇન્સ આવરી લેવાયા છે, પરંતુ NBFC, પાવર, ટેલિકોમ, IT, ખાંડ, તમાકુ અને શિક્ષણ સંસ્થાઓને બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.
  • નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSME) માટે સરકાર 100% લોન ગેરંટી આપે છે, જ્યારે મોટા ઉદ્યોગો માટે આ ગેરંટી કવરેજ 90% રાખવામાં આવ્યું છે.
  • આ યોજનાનો સૌથી મોટો ફાયદો નાના ઉદ્યોગોને થયો છે, જેમણે કુલ ગેરંટીની સંખ્યામાં 97.3% અને કુલ રકમમાં 80.79% હિસ્સો મેળવ્યો છે.
  • જે એરલાઇન્સ કંપનીઓની લોન 31 માર્ચ 2026 સુધી ચાલુ હતી અને તે ખાતું ડિફોલ્ટ (SMA-2) ન હતું, તેવી જ એરલાઇન્સ આ સહાય મેળવી શકે છે.
  • પાત્રતા ધરાવતી પેસેન્જર એરલાઇન્સને 90% બેંક ગેરંટી સાથે મહત્તમ ₹1,500 કરોડ સુધીની વધારાની ક્રેડિટ મદદ આપવામાં આવે છે.

નિષ્કર્ષ

  • ECLGS 5.0 દર્શાવે છે કે સરકાર હવે ફક્ત મુશ્કેલીના સમયે મદદ કરવાને બદલે દેશના વેપાર-ઉદ્યોગને લાંબા ગાળે મજબૂત અને આત્મનિર્ભર બનાવવા પર ધ્યાન આપી રહી છે.