લક્ષદ્વીપની પંડારામ જમીન અંગે કેરળ હાઇકોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો

લક્ષદ્વીપની પંડારામ જમીન અંગે કેરળ હાઇકોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો

#GS-1 #ભૂગોળ #ભૌતિક ભૂગોળ #GS-2 #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #લક્ષદ્વીપ #પંડારામ જમીન

મુખ્ય મુદ્દા

  • કેરળ હાઇકોર્ટે નક્કી કર્યું છે કે 1965 ના નિયમન પહેલા પંડારામ જમીન ધરાવતા પરંપરાગત કૌલદારો જ લક્ષદ્વીપમાં જમીનના કાયદેસરના માલિકો છે.
  • લક્ષદ્વીપ એ ભારતનો સૌથી નાનો કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે, જે 36 પરવાળાના ટાપુઓ પર માત્ર 32.62 ચોરસ કિલોમીટર જમીનમાં ફેલાયેલો છે.
  • નાની જમીન હોવા છતાં આ દ્વીપસમૂહ 400,000 ચોરસ કિલોમીટરના વિશાળ એક્સક્લુસિવ ઇકોનોમિક ઝોન પર નિયંત્રણ ધરાવે છે.
  • દક્ષિણમાં આવેલો મિનિકોય ટાપુ ઉત્તરના ટાપુઓથી નાઇન ડિગ્રી ચેનલ વડે અલગ પડે છે.

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • કેરળ હાઇકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો છે કે 1965 ના નિયમન પહેલા પંડારામ જમીન ધરાવતા પરંપરાગત કૌલદારો જ જમીનના કાયદેસરના માલિકો છે.
  • અદાલતે સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા આ જમીન પાછી લેવા માટે બહાર પાડવામાં આવેલા મનસ્વી ઓર્ડરને રદ કરી દીધા છે.

લક્ષદ્વીપનો પરિચય

  • સંસ્કૃત અને મલયાલમ ભાષામાં લક્ષદ્વીપ નો અર્થ એક લાખ ટાપુઓ થાય છે, અને તે ભારતનો સૌથી નાનો કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે.
  • તે 36 ટાપુઓ ધરાવતો એક જ જિલ્લાનો પરવાળાનો દ્વીપસમૂહ છે, જેમાંથી માત્ર 10 ટાપુઓ પર જ લોકો રહે છે.
  • આ આખા દ્વીપસમૂહનું કુલ જમીન ક્ષેત્રફળ માત્ર 32.62 ચોરસ કિલોમીટર છે.
  • આ ક્ષેત્રના તમામ ન્યાયિક બાબતો કેરળ હાઇકોર્ટ ની ક્ષેત્રાધિકાર હેઠળ આવે છે.

સ્થાન અને ભૂગોળ

  • આ ટાપુ સમૂહ અરબી સમુદ્રમાં આવેલો છે, જે કેરળના નૈઋત્ય માલાબાર કિનારાથી લગભગ 220 થી 440 કિલોમીટર દૂર છે.
  • કવરત્તી આ એક-જિલ્લા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનું મુખ્ય શહેર અને વહીવટી વડું મથક છે.

ભૌગોલિક રચના

  • લક્ષદ્વીપના ટાપુઓ દરિયાની અંદર આવેલા ચાગોસ-લક્ષદ્વીપ રિજ ના ઉત્તરીય શિખરો પર બનેલા પરવાળાના એટોલ છે.
  • કરોડો વર્ષોમાં જ્વાળામુખી પર્વતો ધીમે ધીમે દરિયામાં ડૂબતા ગયા અને તેમની ધાર પર પરવાળાના જીવોએ કેલ્શિયમ કાર્બોનેટના ખડકો બનાવ્યા, જેનાથી આ રિંગ આકારના ટાપુઓ બન્યા.

મુખ્ય વિશેષતાઓ અને જનસંખ્યા

  • આ દ્વીપસમૂહ મુખ્ય ત્રણ ભાગમાં વહેંચાયેલો છે: ઉત્તરમાં અમીનદીવી ટાપુઓ, મધ્યમાં લક્ષદ્વીપ ટાપુઓ અને દક્ષિણમાં મિનિકોય ટાપુ.
  • અમીનદીવી ટાપુઓ જૂથમાં અમિની, ચેટલાત, કદમત, કિલતાન અને બિત્રાનો સમાવેશ થાય છે.
  • લક્ષદ્વીપ ટાપુઓ જૂથમાં અંદ્રોથ, કલ્પની, કવરત્તી, અગાતી અને બાંગારામ શામેલ છે, જે 11મી સમાંતર ઉત્તર રેખા વડે અમીનદીવીથી અલગ પડે છે.
  • દક્ષિણમાં આવેલો મિનિકોય ટાપુ ઉત્તરના ટાપુઓથી નાઇન ડિગ્રી ચેનલ વડે અલગ પડે છે.
  • માત્ર 32.62 ચોરસ કિલોમીટર જમીન અને 132 કિલોમીટર દરિયાકિનારો હોવા છતાં, લક્ષદ્વીપ પાસે 4,200 ચોરસ કિલોમીટરના લગૂન અને 400,000 ચોરસ કિલોમીટરનો વિશાળ એક્સક્લુસિવ ઇકોનોમિક ઝોન છે.
  • અહીંના મૂળ રહેવાસીઓ મુખ્યત્વે અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) માં આવે છે. ઉત્તરના લોકો જેસેરી ભાષા બોલે છે જ્યારે મિનિકોયના લોકો મહલ ભાષા બોલે છે અને માતૃસત્તાક મરુમક્કાથયમ પ્રથા પાળે છે.
  • અહીંની અર્થવ્યવસ્થા મુખ્યત્વે નાળિયેરની ખેતી, ટૂના માછલીની પકડ અને મર્યાદિત ઇકો-ટૂરિઝમ પર ચાલે છે.