અમેરિકામાં સાયક્લોસ્પોરિયાસિસ રોગચાળાનો ઉપદ્રવ
#GS-2 #ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #આરોગ્ય #GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #બાયોટેકનોલોજી #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #સાયક્લોસ્પોરિયાસિસ #ખોરાકજન્ય રોગો
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- અમેરિકામાં પેટ અને પાચનતંત્રને અસર કરતી સાયક્લોસ્પોરિયાસિસ બીમારીના કેસો ઝડપથી વધી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય સંસ્થાઓએ દૂષિત ખોરાક અને પાણી વાપરવા સામે ચેતવણી આપી છે.
રોગનું કારણ અને સંક્રમણની રીત
- સાયક્લોસ્પોરિયાસિસ એ દૂષિત ખોરાક દ્વારા ફેલાતો રોગ છે, જે *ગાયક્લોસ્પોરા કેયેટેનેન્સિસ* નામના અતિ સૂક્ષ્મ પરજીવીથી થાય છે.
- આ ચેપ માત્ર મળ-મુખ માર્ગ (faeco-oral route) દ્વારા ફેલાય છે, એટલે કે મળથી દૂષિત ખોરાક કે પાણી પીવાથી થાય છે. આ રોગ એક દર્દીમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં સીધો ફેલાતો નથી.
લક્ષણો અને આરોગ્યનું જોખમ
- આ રોગનું મુખ્ય લક્ષણ લાંબા સમય સુધી પાતળા ઝાડા થવા તે છે, જેની સાથે થાક, વજન ઘટવું અને પેટમાં આંકડી આવવી જેવી સમસ્યા થાય છે. નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકો, વૃદ્ધો અને બાળકો માટે આ ચેપ વધુ જોખમી છે.
- જો આની સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે તો પોષક તત્વો ન શોષાવા (malabsorption), પિત્તાશયમાં સોજો આવવો (cholecystitis) અને સાંધાનો સોજો કે દુખાવો (reactive arthritis) જેવી ગંભીર ગૂંચવણો થઈ શકે છે.
નિદાન અને સારવારની પદ્ધતિ
- આ *ગાયક્લોસ્પોરા* પરજીવી મળમાં અનિયમિત રીતે બહાર આવતો હોવાથી સામાન્ય તપાસમાં પકડાતો નથી. તેના ચોક્કસ નિદાન માટે સ્ટૂલ PCR ટેસ્ટ અથવા માઇક્રોસ્કોપી પરીક્ષણ કરવું પડે છે, જેમાં સતત કેટલાક દિવસો સુધી સેમ્પલ લેવા પડે છે.
- નિદાન થયા પછી દર્દીને 7 થી 10 દિવસ માટે ટ્રાઇમેથોપ્રિમ-સલ્ફામેથોક્સાઝોલ (TMP-SMX) નામની એન્ટિબાયોટિક દવા અને સાથે શરીરમાં પાણીનું પ્રમાણ જાળવી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
ચેપના સ્ત્રોત અને બચવાના ઉપાયો
- ભૂતકાળમાં અને હાલના સમયમાં આ ચેપ મુખ્યત્વે દૂષિત કાચા પાંદડાવાળા શાકભાજી જેવા કે લેટીસ, પાલક, તુલસી અને કોથમરી ખાવાથી ફેલાયો છે.
- શાકભાજી પર રાસાયણિક સેનિટાઇઝર વાપરવાથી પણ આ પરજીવી સંપૂર્ણપણે નાશ પામતો નથી. તેથી આરોગ્ય તંત્ર દ્વારા શાકભાજીને ચોખ્ખા વહેતા પાણીથી બરાબર ધોવા અને હાથની સ્વચ્છતા રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.