અમેરિકામાં સાયક્લોસ્પોરિયાસિસ રોગચાળાનો ઉપદ્રવ
#GS-2 #ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #આરોગ્ય #GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #બાયોટેકનોલોજી #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #સાયક્લોસ્પોરિયાસિસ #ખોરાકજન્ય રોગો
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- **અમેરિકા**માં પેટ અને પાચનતંત્રને અસર કરતી **સાયક્લોસ્પોરિયાસિસ** બીમારીના કેસો ઝડપથી વધી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય સંસ્થાઓએ દૂષિત ખોરાક અને પાણી વાપરવા સામે ચેતવણી આપી છે.
રોગનું કારણ અને સંક્રમણની રીત
- **સાયક્લોસ્પોરિયાસિસ** એ દૂષિત ખોરાક દ્વારા ફેલાતો રોગ છે, જે ***ગાયક્લોસ્પોરા કેયેટેનેન્સિસ*** નામના અતિ સૂક્ષ્મ પરજીવીથી થાય છે.
- આ ચેપ માત્ર **મળ-મુખ માર્ગ (faeco-oral route)** દ્વારા ફેલાય છે, એટલે કે મળથી દૂષિત ખોરાક કે પાણી પીવાથી થાય છે. આ રોગ એક દર્દીમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં સીધો ફેલાતો નથી.
લક્ષણો અને આરોગ્યનું જોખમ
- આ રોગનું મુખ્ય લક્ષણ લાંબા સમય સુધી **પાતળા ઝાડા** થવા તે છે, જેની સાથે થાક, વજન ઘટવું અને પેટમાં આંકડી આવવી જેવી સમસ્યા થાય છે. **નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકો, વૃદ્ધો અને બાળકો** માટે આ ચેપ વધુ જોખમી છે.
- જો આની સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે તો પોષક તત્વો ન શોષાવા (**malabsorption**), પિત્તાશયમાં સોજો આવવો (**cholecystitis**) અને સાંધાનો સોજો કે દુખાવો (**reactive arthritis**) જેવી ગંભીર ગૂંચવણો થઈ શકે છે.
નિદાન અને સારવારની પદ્ધતિ
- આ ***ગાયક્લોસ્પોરા*** પરજીવી મળમાં અનિયમિત રીતે બહાર આવતો હોવાથી સામાન્ય તપાસમાં પકડાતો નથી. તેના ચોક્કસ નિદાન માટે **સ્ટૂલ PCR ટેસ્ટ** અથવા **માઇક્રોસ્કોપી** પરીક્ષણ કરવું પડે છે, જેમાં સતત કેટલાક દિવસો સુધી સેમ્પલ લેવા પડે છે.
- નિદાન થયા પછી દર્દીને **7 થી 10 દિવસ** માટે **ટ્રાઇમેથોપ્રિમ-સલ્ફામેથોક્સાઝોલ (TMP-SMX)** નામની એન્ટિબાયોટિક દવા અને સાથે શરીરમાં પાણીનું પ્રમાણ જાળવી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
ચેપના સ્ત્રોત અને બચવાના ઉપાયો
- ભૂતકાળમાં અને હાલના સમયમાં આ ચેપ મુખ્યત્વે **દૂષિત કાચા પાંદડાવાળા શાકભાજી** જેવા કે લેટીસ, પાલક, તુલસી અને કોથમરી ખાવાથી ફેલાયો છે.
- શાકભાજી પર રાસાયણિક સેનિટાઇઝર વાપરવાથી પણ આ પરજીવી સંપૂર્ણપણે નાશ પામતો નથી. તેથી આરોગ્ય તંત્ર દ્વારા શાકભાજીને ચોખ્ખા વહેતા પાણીથી બરાબર ધોવા અને હાથની સ્વચ્છતા રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.