સબસી કેબલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ભારતના ઉભરતા ડિજિટલ ગેટવે

સબસી કેબલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ભારતના ઉભરતા ડિજિટલ ગેટવે

#GS-3 #સાયન્સ અને ટેકનોલોજી #આઈસીટી (ICT) #માળખાકીય સુવિધાઓ #સબસી કેબલ્સ #વિશાખાપટ્ટનમ

મુખ્ય મુદ્દા

  • મુંબઈ અને ચેન્નાઈ પછી વિશાખાપટ્ટનમ ભારતનું ત્રીજું મોટું સબસી કેબલ લેન્ડિંગ હબ બની રહ્યું છે, જેમાં Google અને Microsoft મોટું રોકાણ કરી રહ્યા છે.
  • દરિયાના તળિયે પાથરેલા ઓપ્ટિકલ ફાઈબર કેબલ વિશ્વના 95% થી 99% જેટલા ઈન્ટરનેટ ડેટા અને નાણાકીય વ્યવહારોનું વહન કરે છે.
  • સમુદ્રમાં પ્રકાશના તરંગોને મજબૂત રાખવા માટે દર 60 થી 80 કિમી ના અંતરે સિગ્નલ બૂસ્ટર (રીપીટર) મુકવામાં આવે છે.
  • સેટેલાઇટ કનેક્ટિવિટીની સરખામણીમાં આ દરિયાઈ કેબલ 99% જેટલો ટ્રાન્સ-ઓશિયાનિક ઈન્ટરનેટ ટ્રાફિક ખૂબ ઓછી કિંમતે અને ઝડપથી પહોંચાડે છે.

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • આંધ્રપ્રદેશનું વિશાખાપટ્ટનમ શહેર હવે મુંબઈ અને ચેન્નાઈ પછી ભારતનું ત્રીજું સૌથી મોટું ઇન્ટરનેશનલ સબસી કેબલ લેન્ડિંગ હબ બની રહ્યું છે.
  • Google અને Microsoft જેવી મોટી ટેક કંપનીઓ અહીં AI ડેટા સેન્ટરમાં મોટું રોકાણ કરી રહી છે, જેના કારણે આ વિકાસ ઝડપી બન્યો છે.

સબસી કેબલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર શું છે?

  • સબસી કેબલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એટલે કે સમુદ્રના તળિયે પાથરેલા ફાઈબર-ઓપ્ટિક કેબલનું એક મોટું નેટવર્ક.
  • દુનિયાનો 95% થી 99% જેટલો ઈન્ટરનેટ ડેટા, ફોન કોલ્સ અને બેંકિંગ વ્યવહારો આ જ દરિયાઈ કેબલ દ્વારા એક દેશથી બીજા દેશ પહોંચે છે.

મુખ્ય હેતુઓ

  • તેનો મુખ્ય હેતુ વિશ્વના દેશો વચ્ચે સસ્તા દરે, વધારે ક્ષમતા વાળું અને ઝડપી ડિજિટલ નેટવર્ક પૂરું પાડવાનો છે.
  • તેનાથી ઈન્ટરનેટ ક્યારેય બંધ થતું નથી અને કલાઉડ સર્વિસ તથા ડેટા ટ્રાન્સફરનું કામ વગર અટકાવે ચાલુ રહે છે.

ભારતના મુખ્ય સબસી લેન્ડિંગ હબ

  • મહારાષ્ટ્રનું મુંબઈ પશ્ચિમ ભારતનું મુખ્ય ગેટવે છે, જે ભારતને મિડલ ઈસ્ટ, યુરોપ અને આફ્રિકા સાથે જોડે છે.
  • તમિલનાડુનું ચેન્નાઈ પૂર્વ ભારતનું ગેટવે છે, જે ભારતને સાઉથ-ઈસ્ટ એશિયા અને ઈસ્ટ એશિયા સાથે જોડે છે.
  • આંધ્રપ્રદેશનું વિશાખાપટ્ટનમ ભારતનું ત્રીજું ગેટવે બની રહ્યું છે, જે પૂર્વ કિનારાને સાઉથ-ઈસ્ટ એશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા, અમેરિકા અને ભારતના વેપારી મથકો સાથે સીધું જોડશે.

સબસી કેબલ કેવી રીતે કામ કરે છે?

  • જમીન પરના સ્ટેશનથી લેઝર લાઈટ વડે ડેટાને પ્રકાશના તરંગોમાં બદલીને કાચના એકદમ પાતળા ફાઈબર કેબલમાં મોકલવામાં આવે છે.
  • દરિયામાં હજારો કિલોમીટર દૂર સુધી લાઈટ સિગ્નલ નબળા ન પડે તે માટે દર 60 થી 80 કિમી ના અંતરે ખાસ બૂસ્ટર (રીપીટર) મૂકવામાં આવે છે.
  • દરિયામાંથી કેબલ કિનારે પહોંચે ત્યારે તેને જમીન પર આવેલા કેબલ લેન્ડિંગ સ્ટેશન (CLS) માં લાવવામાં આવે છે.
  • આ CLS સ્ટેશન તે પ્રકાશના તરંગોને ફરીથી ડેટામાં બદલે છે અને દેશના ઈન્ટરનેટ નેટવર્ક તથા ડેટા સેન્ટર સુધી પહોંચાડે છે.

મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ

  • આ સબસી કેબલ સેટેલાઇટ કરતા પણ 99% વધુ ઈન્ટરનેટ ટ્રાફિક ખૂબ ઓછી કિંમતે અને વધુ ઝડપથી પહોંચાડી શકે છે.
  • દરિયાના કિનારા પાસે કેબલને નુકસાન ન થાય તે માટે તેના પર સ્ટીલના તાર અને પ્લાસ્ટિકના મજબૂત પડ ચડાવવામાં આવે છે.
  • હવે જૂની ટેલિકોમ કંપનીઓના બદલે Google અને Microsoft જેવી મોટી ટેક કંપનીઓ પોતે જ આ કેબલમાં સીધું રોકાણ કરી રહી છે.
  • જો દરિયામાં એક કેબલ તૂટી જાય તો પણ ઈન્ટરનેટ બંધ ન થાય તે માટે અલગ-અલગ દરિયાઈ રસ્તેથી ડેટા ટ્રાન્સફર કરવાની સિસ્ટમ રાખવામાં આવે છે.

મુખ્ય ઉપયોગો

  • આ કેબલ સામાન્ય ઈન્ટરનેટ, વીડિયો સ્ટ્રીમિંગ અને કલાઉડ સ્ટોરેજ ચલાવવા માટે પાયાની જરૂરિયાત છે.
  • તે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને મોટા ડેટા પ્રોસેસિંગનું કામ ઝડપથી કરવામાં મદદ કરે છે.
  • શેરબજાર અને ફોરેન એક્સચેન્જમાં સેકન્ડના હજારમા ભાગમાં થતા નાણાકીય વ્યવહારો આ કેબલને કારણે જ શક્ય બને છે.
  • સરકાર અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રના ગુપ્ત સંદેશા તથા ડિપ્લોમેટિક વાતો સુરક્ષિત રીતે મોકલવા માટે પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે.