શહીદ ઉધમ સિંહ: જીવન, વારસો અને ક્રાંતિકારી યોગદાન
#જીએસ-1 #ઇતિહાસ #આધુનિક ભારત #સ્વતંત્રતા સંગ્રામ #જીએસ-3 #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતમાં તાજેતરમાં મહાન ક્રાંતિકારી સ્વતંત્રતા સેનાની શહીદ ઉધમ સિંહની 87મી શહાદત તિથિ મનાવવામાં આવી હતી.
શહીદ ઉધમ સિંહ કોણ હતા?
- તેમનો જન્મ 26 ડિસેમ્બર, 1899ના રોજ શેર સિંહ તરીકે થયો હતો, અને તેઓ ગદર પાર્ટી તથા હિન્દુસ્તાન સોશિયલિસ્ટ રિપબ્લિકન એસોસિએશન (HSRA) સાથે જોડાયેલા જાણીતા ક્રાંતિકારી હતા.
- લંડનમાં માઇકલ ઓડવાયરની હત્યા કરીને 1919ના જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડનો બદલો લેવા માટે તેમને આજે પણ યાદ કરવામાં આવે છે.
પ્રારંભિક જીવન અને શરૂઆતના દિવસો
- તેમનો જન્મ પંજાબના સુનામમાં થયો હતો. 3 વર્ષની ઉંમરે માતા અને તેના થોડા સમય પછી પિતાનું છત્ર ગુમાવ્યા બાદ, અમૃતસરના સેન્ટ્રલ ખાલસા અનાથાશ્રમમાં મોટા ભાઈ સાથે તેમનો ઉછેર થયો અને ત્યાં તેમને ઉધમ સિંહ નામ મળ્યું.
- 13 એપ્રિલ, 1919ના રોજ રોલેટ એક્ટના વિરોધમાં એકઠા થયેલા પ્રદર્શનકારીઓને પાણી પીવડાવતી વખતે તેમણે બ્રિગેડિયર-જનરલ રેજિનાલ્ડ ડાયર અને લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર સર માઇકલ ઓડવાયર દ્વારા કરાયેલું ભયાનક જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડ નજરે જોયું હતું.
- બ્રિટિશ જાસૂસી સંસ્થાઓથી બચવા માટે તેમણે ફ્રેન્ક બ્રાઝિલ અને ઉદે સિંહ જેવા ખોટા નામો ધારણ કરીને આફ્રિકા, યુરોપ, મેક્સિકો અને અમેરિકાનો પ્રવાસ કર્યો હતો.
સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં યોગદાન
- 1924માં અમેરિકામાં રહેતી વખતે તેઓ ગદર આંદોલનમાં જોડાયા હતા, જ્યાં તેમણે ભારતીય મજૂરોને સંગઠિત કર્યા અને બ્રિટિશ શાસન વિરોધી પુસ્તકો તથા સાહિત્ય વહેંચ્યું.
- પોતાના ગુરુ માનતા ભગત સિંહના કહેવાથી તેઓ 1927માં હથિયારો અને ક્રાંતિકારી સાહિત્ય લઈને ભારત પાછા આવ્યા, પરંતુ બ્રિટિશ પોલીસે તેમની ધરપકડ કરી અને તેમને 5 વર્ષ જેલમાં રાખવામાં આવ્યા.
- 13 માર્ચ, 1940ના રોજ લંડનના કેક્સટન હોલ ખાતે ઈસ્ટ ઈન્ડિયા એસોસિએશન અને રોયલ સેન્ટ્રલ એશિયન સોસાયટીની સંયુક્ત બેઠક દરમિયાન ઉધમ સિંહએ માઇકલ ઓડવાયરની ગોળી મારીને હત્યા કરી દીધી.
કેસ, ફાંસી અને વારસો
- બ્રિટિશ કસ્ટડીમાં હોવા છતાં તેમણે પોતાનું નામ રામ મોહમ્મદ સિંહ આઝાદ લખ્યું હતું, જે હિન્દુ, મુસ્લિમ અને શિખ ધર્મની એકતા અને આઝાદ ભારતનું પ્રતીક હતું.
- બ્રિક્સટન જેલમાં કેદ દરમિયાન સેન્ટ્રલ ક્રિમિનલ કોર્ટમાં કેસ ચાલતી વખતે તેમણે 42 દિવસની ભૂખ હડતાલ કરી હતી અને દેશ માટે શહીદ થવા પર ગર્વ વ્યક્ત કર્યો હતો.
- 31 જુલાઈ, 1940ના રોજ લંડનની પેન્ટનવિલ જેલમાં તેમને ફાંસી આપવામાં આવી હતી. બાદમાં 1974માં પંજાબના મુખ્યમંત્રી જ્ઞાની જેલ સિંહના પ્રયાસોથી અસ્થિઓ ભારત લાવવામાં આવી અને સુનામ ખાતે પૂર્ણ રાષ્ટ્રીય સન્માન સાથે અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા.