ડિજિટલ ઇન્ડિયા લેન્ડ રેકોર્ડ્સ મોડર્નાઇઝેશન પ્રોગામ 3.0 (2026-2031) ની શરૂઆત

#GS-2 #ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #ઈ-ગવર્નન્સ #ગુડ ગવર્નન્સ #GS-3 #અર્થતંત્ર #માળખાકીય સુવિધાઓ #કૃષિ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય

મુખ્ય મુદ્દા

કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રીએ 100% કેન્દ્રીય મદદ ધરાવતી DILRMP 3.0 (2026-2031) યોજનાની માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે.
આ યોજનામાં ભારતના દરેક જમીન ધારકને 14-આંકડાનો યુનિક ભૂ-આધાર (ULPIN) નંબર આપવામાં આવશે.
જમીન સંસાધન વિભાગ (DoLR) દ્વારા અમલી આ યોજના હેઠળ 75 સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓને રજિસ્ટ્રેશન સેવા કેન્દ્રો તરીકે વિકસાવવામાં આવશે.
મહેસૂલી અદાલતો (RCCMS) અને ડિજિટલ નકશાઓનું સંકલન કરીને જમીન વિવાદો ઘટાડવામાં આવશે અને KCC તથા કૃષિ ધિરાણ સરળ બનાવવામાં આવશે.

કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રીએ નવી દિલ્હી ખાતે DILRMP 3.0 (2026-2031) યોજના માટેની કામગીરીની માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે.

DILRMP 3.0 એ દેશમાં જમીનના રેકોર્ડ આધુનિક બનાવવાની ત્રીજા તબક્કાની કેન્દ્રીય ક્ષેત્રની યોજના છે.
આ યોજના જૂના કાગળોના ડિજિટાઇઝેશનથી આગળ વધીને GIS આધારિત ડિજિટલ લેન્ડ સ્ટેક તૈયાર કરશે.
આ કાર્યક્રમનું સંચાલન કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય નો જમીન સંસાધન વિભાગ (DoLR) કરશે.
તેનો મુખ્ય હેતુ દેશમાં પારદર્શક અને વિવાદ વગરની જમીન વહીવટ પ્રણાલી ઊભી કરવાનો છે.
સરકારી કચેરીઓના ધક્કા બંધ કરીને આ યોજના ગ્રામીણ ખેડૂતો માટે જીવન સરળ બનાવશે અને વેપાર સુગમ બનાવશે.

આ યોજના હેઠળ દરેક જમીનના ટુકડાને 14-આંકડાનો યુનિક નંબર આપવામાં આવશે જેને ભૂ-આધાર (ULPIN) કહે છે.
તે જમીનના નકશાઓને ચોક્કસ લોકેશન સાથે ડિજિટલ બનાવશે અને શહેરી વિસ્તારો માટે NAKSHA પ્રોજેક્ટનો વિસ્તાર કરશે.
મિલકતની નોંધણી ઓનલાઇન થશે અને 75 સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓને આધુનિક રજિસ્ટ્રેશન સેવા કેન્દ્રો માં બદલવામાં આવશે.
યોજના હેઠળ RCCMS સિસ્ટમને જમીનના રેકોર્ડ સાથે જોડાશે, જેથી કોર્ટ કેસની માહિતી તરત દેખાશે અને છેતરપિંડી અટકશે.
આ યોજનામાં 100% કેન્દ્રીય ભંડોળ મળશે, જેનું વિતરણ કામગીરી આધારીત રહેશે અને DILRMP-MIS તથા PFMS વડે મોનિટરિંગ થશે.

નોંધણી રજિસ્ટર, કોર્ટના કેસ અને નકશાઓ એકસાથે જોડાવાથી જમીનની સાચી માલિકી નક્કી થશે અને બોગસ ટ્રાન્સફર અટકશે.
જમીનના સ્પષ્ટ ડિજિટલ ટાઇટલ મળવાથી બેંકો ઝડપથી ચકાસણી કરશે, જેથી ખેડૂતોને KCC, પાક વીમો અને કૃષિ ધિરાણ ઝડપથી મળશે.