સ્પેનમાં ભયાનક દાવાનળ અને રાષ્ટ્રીય કટોકટીની સ્થિતિ
#GS-1 #ભૂગોળ #ભૌતિક ભૂગોળ #GS-3 #પર્યાવરણ #હવામાન પરિવર્તન #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #મેપિંગ #સ્પેન #દાવાનળ
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- **મેડ્રિડ** અને **આવિલા** પ્રાંતોમાં ભયાનક દાવાનળ ફેલાતા હજારો લોકોને પોતાના ઘર છોડીને સુરક્ષિત સ્થળે ખસવાની ફરજ પડી છે.
- આ ગંભીર પરિસ્થિતિને કારણે **સ્પેન** સરકારે પોતાના ઇતિહાસમાં પહેલીવાર રાષ્ટ્રીય કટોકટી જાહેર કરી છે.
સ્પેનનો પરિચય
- આ દેશનું સત્તાવાર નામ **કિંગડમ ઓફ સ્પેન** છે, જે દક્ષિણ-પશ્ચિમ યુરોપના **આઇબેરિયન દ્વીપકલ્પ** પર આવેલો સાર્વભૌમ દેશ છે.
- સ્પેનનો વિસ્તાર માત્ર યુરોપ પૂરતો સીમિત નથી, પણ **એટલાન્ટિક મહાસાગર** અને **ઉત્તર આફ્રિકા** સુધી ફેલાયેલો છે.
- સ્પેનમાં સંસદીય બંધારણીય રાજાશાહી વ્યવસ્થા છે અને તે **યુરોપિયન યુનિયન**નો એક મહત્વનો સભ્ય દેશ છે.
- ઐતિહાસિક રીતે સ્પેન તેના સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસા, કલા અને દરિયાઈ પ્રભાવ માટે આખી દુનિયામાં જાણીતું છે.
- સ્પેનનું પાટનગર **મેડ્રિડ** છે.
ભૌગોલિક સ્થાન અને સરહદો
- સ્પેનની જમીન સરહદ **પોર્ટુગલ**, **ફ્રાન્સ**, પિરેનીસ પર્વતમાળા પાસે આવેલા **એન્ડોરા** અને બ્રિટિશ તાબાના **જીબ્રાલ્ટર** સાથે જોડાયેલી છે.
- સ્પેનનો ઉત્તરનો દરિયાકિનારો **બિસ્કેની અખાત**ને, ઉત્તર-પશ્ચિમ અને દક્ષિણ-પશ્ચિમ કિનારો **એટલાન્ટિક મહાસાગર**ને તેમજ પૂર્વ અને દક્ષિણ-પૂર્વ કિનારો **ભૂમધ્ય સમુદ્ર**ને સ્પર્શે છે.
- ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં આવેલા **બેલિયારિક ટાપુઓ** સ્પેનના દ્વીપ સમૂહનો ભાગ છે.
- એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં આવેલા જ્વાળામુખીય દ્વીપસમુહ **કેનેરી ટાપુઓ** પણ સ્પેનના શાસન હેઠળ આવે છે.
- ઉત્તર આફ્રિકાના કિનારે આવેલા **સ્યુટા** અને **મેલિયા** નામના બે શહેરો સ્પેનના વિદેશી વિસ્તારો છે.
મુખ્ય ભૌગોલિક વિશેષતાઓ
- **મેસેટા સેન્ટ્રલ** એ આઇબેરિયાના મધ્ય ભાગમાં દરિયાઈ સપાટીથી લગભગ **700 મીટર** ઊંચાઈએ આવેલો એક વિશાળ ઉચ્ચપ્રદેશ છે.
- **સિસ્ટમા સેન્ટ્રલ** પર્વતમાળા આ મધ્ય ઉચ્ચપ્રદેશને ઉત્તર અને દક્ષિણ એમ બે અલગ બેસિનમાં વહેંચે છે.
- ફ્રાન્સ સાથેની ઉત્તર-પૂર્વ સરહદે **430 કિમી** લાંબી **પિરેનીસ** પર્વતમાળા આવેલી છે, જેમાં **3,404 મીટર** ઊંચું **અનેટો શિખર** આવેલું છે.
- સ્પેનના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલી બેટિક કોર્ડિલેરા શ્રેણીના સિયેરા નેવાડામાં **મુલહાસેન શિખર** આવેલું છે, જે **3,481 મીટર** ની ઊંચાઈ સાથે મુખ્ય સ્પેનનું સૌથી ઊંચું શિખર છે.
- કેનેરી ટાપુઓ પર આવેલા ટેનેરીફ ખાતે **તેઇડે શિખર** નામનો સક્રિય જ્વાળામુખી છે, જે **3,718 મીટર** ની ઊંચાઈ સાથે સમગ્ર સ્પેન પ્રદેશનું સૌથી ઊંચું સ્થળ છે.
- સ્પેનમાં નદીઓનું મોટું નેટવર્ક છે, જેમાં **ટેગસ નદી** આઇબેરિયન દ્વીપકલ્પની સૌથી લાંબી નદી છે.
- આ પ્રદેશમાંથી પસાર થતી અન્ય મુખ્ય નદીઓમાં **ડૌરો**, **ગ્વાડિયાના** અને **ગ્વાડાલક્વિવીર** નો સમાવેશ થાય છે.
- **એબ્રો નદી** ખૂબ વધારે પાણી ધરાવે છે અને તે ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં ખાલી થાય છે.
વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક મહત્વ
- સ્પેન એટલાન્ટિક મહાસાગર, ભૂમધ્ય સમુદ્ર, યુરોપ અને ઉત્તર આફ્રિકાના સંગમ સ્થાન પર આવેલું છે, જ્યાંથી તે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ **જીબ્રાલ્ટરની સામુદ્રધુની** પર નિયંત્રણ ધરાવે છે.
- યુરોપિયન યુનિયનમાં મહત્વનું આર્થિક સ્થાન ધરાવતું સ્પેન ઓલિવ ઓઇલ, વાઇન, ખાટા ફળો અને અક્ષય ઉર્જાના ઉત્પાદનમાં અગ્રેસર છે તેમજ દુનિયાભરના પ્રવાસીઓ માટે મોટું પ્રવાસન કેન્દ્ર છે.