ભારતના રાષ્ટ્રપતિની મોલ્દોવા અને ઉત્તર મેસેડોનિયાની સત્તાવાર મુલાકાત
#GS-3 #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #વિદેશ નીતિ
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતના રાષ્ટ્રપતિએ તાજેતરમાં **રિપબ્લિક ઓફ મોલ્દોવા** અને **રિપબ્લિક ઓફ નોર્થ મેસેડોનિયા** ના સફળ સત્તાવાર પ્રવાસો પૂર્ણ કર્યા છે.
- ભારતના કોઈ રાષ્ટ્રપતિએ આ બંને યુરોપીય દેશોની મુલાકાત લીધી હોય તેવી આ **સૌપ્રથમ ঐতিহাসিক ઘટના** છે.
મોલ્દોવાની મુલાકાતના મુખ્ય પાસાઓ
- ભારતે **ઈન્ડિયન ટેકનિકલ એન્ડ ઈકોનોમિક કોઓપરેશન (ITEC)** પ્રોગ્રામ હેઠળ મોલ્દોવાના વ્યાવસાયિકો માટે ટ્રેનિંગ સીટોની સંખ્યા **બમણી** કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
- દ્વિપક્ષીય વેપાર, રોકાણ અને મજબૂત સપ્લાય ચેઈનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રાષ્ટ્રપતિએ **ઈન્ડિયા-મોલ્દોવા બિઝનેસ ફોરમ**ને સંબોધિત કર્યું હતું.
મોલ્દોવાનું ભૌગોલિક અને વ્યૂહાત્મક ચિત્ર
- મોલ્દોવા એ **પૂર્વ યુરોપ**માં આવેલો એક ચારેય તરફ જમીનથી ઘેરાયેલો (**લેન્ડલોક્ડ**) દેશ છે.
- તેની પશ્ચિમે **રોમાનિયા** આવેલું છે, જ્યારે ઉત્તર, પૂર્વ અને દક્ષિણમાં **યુક્રેન** સીમા ધરાવે છે.
- વર્ષ **2022**માં યુક્રેનની સાથે મોલ્દોવાને પણ **યુરોપિયન યુનિયન (EU)** નું **ઉમેદવાર રાજ્ય (કેન્ડીડેટ સ્ટેટ)** નો દરજ્જો મળ્યો હતો.
- ચાલુ **રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ**ની નજીક હોવાને કારણે અને તેના આંતરરાષ્ટ્રીય વિસ્તારમાં **ટ્રાન્સનિસ્ટ્રિયા** નામનો અલગ થયેલો વિસ્તાર હોવાથી તે ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે.
ઉત્તર મેસેડોનિયાની મુલાકાતના મુખ્ય પાસાઓ
- રાષ્ટ્રપતિએ **19મી સદી**ના મહાન ક્રાંતિકારી **ગોસે દેલચેવ**ની સમાધિ પર શ્રદ્ધાસુમન અર્પણ કર્યા, જેમણે **ઓટોમન સામ્રાજ્ય** સામે લડીને મેસેડોનિયાને આઝાદ કરાવ્યું હતું.
- ઉત્તર મેસેડોનિયાએ **ઈન્ટરનેશનલ સોલર એલાયન્સ (ISA)**, **કોએલિશન ફોર ડિઝાસ્ટર રિસિલિયન્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (CDRI)** અને **ગ્લોબલ બાયોફ્યુઅલ્સ એલાયન્સ (GBA)**માં જોડાવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી, જેને ભારતે આવકારી છે.
- ભારતે નોર્થ મેસેડોનિયા માટે પણ **ITEC** સીટો **બમણી** કરી છે, જેમાં ખાસ કરીને **આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI)** ક્ષેત્રે સ્કીલ વધારવા પર ભાર મુકાશે.
ઉત્તર મેસેડોનિયાનું ભૌગોલિક અને વ્યૂહાત્મક ચિત્ર
- ઉત્તર મેસેડોનિયા **દક્ષિણ-પૂર્વ યુરોપ**ના **બાલકન દ્વીપકલ્પ**માં આવેલો એક **લેન્ડલોક્ડ** દેશ છે.
- આ દેશની ઉત્તર-પશ્ચિમે **કોસોવો**, ઉત્તરે **સરબિયા**, પૂર્વે **બુલગેરિયા**, દક્ષિણે **ગ્રીસ** અને પશ્ચિમે **અલ્બેનિયા** સરહદ ધરાવે છે.
- ગ્રીસ સાથેનો લાંબો નામ-વિવાદ ઉકેલાયા પછી વર્ષ **2019**માં દેશનું નામ બદલીને નોર્થ મેસેડોનિયા કરાયું હતું, જેનાથી તેને **NATO**નું સભ્યપદ મળ્યું.
- આ દેશ **ભૂમધ્ય સમુદ્ર** અને **મધ્ય યુરોપ** વચ્ચે વેપાર અને વાહનવ્યવહાર માટે મહત્ત્વનો ગેટવે ગણાય છે.
- દેશની રાજધાની **સ્કોપજે** એ **નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા મધર ટેરેસા**નું જન્મસ્થળ છે, જે ભારત સાથે એક ખાસ સાંસ્કૃતિક જોડાણ પૂરું પાડે છે.