ભારતના રાષ્ટ્રપતિની મોલ્દોવા અને ઉત્તર મેસેડોનિયાની સત્તાવાર મુલાકાત

#GS-3 #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #વિદેશ નીતિ

શા માટે ચર્ચામાં છે?

ભારતના રાષ્ટ્રપતિએ તાજેતરમાં રિપબ્લિક ઓફ મોલ્દોવા અને રિપબ્લિક ઓફ નોર્થ મેસેડોનિયા ના સફળ સત્તાવાર પ્રવાસો પૂર્ણ કર્યા છે.
ભારતના કોઈ રાષ્ટ્રપતિએ આ બંને યુરોપીય દેશોની મુલાકાત લીધી હોય તેવી આ સૌપ્રથમ ঐতিহাসিক ઘટના છે.

ભારતે ઈન્ડિયન ટેકનિકલ એન્ડ ઈકોનોમિક કોઓપરેશન (ITEC) પ્રોગ્રામ હેઠળ મોલ્દોવાના વ્યાવસાયિકો માટે ટ્રેનિંગ સીટોની સંખ્યા બમણી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
દ્વિપક્ષીય વેપાર, રોકાણ અને મજબૂત સપ્લાય ચેઈનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રાષ્ટ્રપતિએ ઈન્ડિયા-મોલ્દોવા બિઝનેસ ફોરમને સંબોધિત કર્યું હતું.

મોલ્દોવા એ પૂર્વ યુરોપમાં આવેલો એક ચારેય તરફ જમીનથી ઘેરાયેલો (લેન્ડલોક્ડ) દેશ છે.
તેની પશ્ચિમે રોમાનિયા આવેલું છે, જ્યારે ઉત્તર, પૂર્વ અને દક્ષિણમાં યુક્રેન સીમા ધરાવે છે.
વર્ષ 2022માં યુક્રેનની સાથે મોલ્દોવાને પણ યુરોપિયન યુનિયન (EU) નું ઉમેદવાર રાજ્ય (કેન્ડીડેટ સ્ટેટ) નો દરજ્જો મળ્યો હતો.
ચાલુ રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધની નજીક હોવાને કારણે અને તેના આંતરરાષ્ટ્રીય વિસ્તારમાં ટ્રાન્સનિસ્ટ્રિયા નામનો અલગ થયેલો વિસ્તાર હોવાથી તે ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે.

રાષ્ટ્રપતિએ 19મી સદીના મહાન ક્રાંતિકારી ગોસે દેલચેવની સમાધિ પર શ્રદ્ધાસુમન અર્પણ કર્યા, જેમણે ઓટોમન સામ્રાજ્ય સામે લડીને મેસેડોનિયાને આઝાદ કરાવ્યું હતું.
ઉત્તર મેસેડોનિયાએ ઈન્ટરનેશનલ સોલર એલાયન્સ (ISA), કોએલિશન ફોર ડિઝાસ્ટર રિસિલિયન્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (CDRI) અને ગ્લોબલ બાયોફ્યુઅલ્સ એલાયન્સ (GBA)માં જોડાવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી, જેને ભારતે આવકારી છે.
ભારતે નોર્થ મેસેડોનિયા માટે પણ ITEC સીટો બમણી કરી છે, જેમાં ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે સ્કીલ વધારવા પર ભાર મુકાશે.

ઉત્તર મેસેડોનિયા દક્ષિણ-પૂર્વ યુરોપના બાલકન દ્વીપકલ્પમાં આવેલો એક લેન્ડલોક્ડ દેશ છે.
આ દેશની ઉત્તર-પશ્ચિમે કોસોવો, ઉત્તરે સરબિયા, પૂર્વે બુલગેરિયા, દક્ષિણે ગ્રીસ અને પશ્ચિમે અલ્બેનિયા સરહદ ધરાવે છે.
ગ્રીસ સાથેનો લાંબો નામ-વિવાદ ઉકેલાયા પછી વર્ષ 2019માં દેશનું નામ બદલીને નોર્થ મેસેડોનિયા કરાયું હતું, જેનાથી તેને NATOનું સભ્યપદ મળ્યું.
આ દેશ ભૂમધ્ય સમુદ્ર અને મધ્ય યુરોપ વચ્ચે વેપાર અને વાહનવ્યવહાર માટે મહત્ત્વનો ગેટવે ગણાય છે.
દેશની રાજધાની સ્કોપજે એ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા મધર ટેરેસાનું જન્મસ્થળ છે, જે ભારત સાથે એક ખાસ સાંસ્કૃતિક જોડાણ પૂરું પાડે છે.