PMFME યોજના: બે લાખથી વધુ ઉદ્યોગસાહસિકોને બેંક ધિરાણ સાથે સહાય મળી
#GS-3 #અર્થતંત્ર #કૃષિ #માળખાકીય સુવિધાઓ #આર્થિક વૃદ્ધિ #GS-2 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- તાજેતરમાં નવી દિલ્હી ખાતે એક ખાસ રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આ કાર્યક્રમમાં **PMFME** યોજના હેઠળ **બે લાખ**થી વધુ લોકોને બેંક લોન સાથે સહાય મળવાની સિદ્ધિની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી.
PMFME યોજના વિશે
- **PMFME** એ કેન્દ્ર સરકારનો એક મહત્વનો કાર્યક્રમ છે. આ યોજના ભારતભરના નાના અને અસંગઠિત ખાદ્ય પ્રોસેસિંગ ઉદ્યોગોને તાલીમ, નાણાકીય મદદ અને આધુનિક સુવિધાઓ આપીને આગળ લાવવા માટે કામ કરે છે.
- આ યોજના નાના વેપારીઓને બેંક લોન, સબસિડી, મશીનરી અને માર્કેટિંગ સપોર્ટ પૂરો પાડે છે. આનાથી નાના એકમો સરળતાથી સરકારી ક્ષેત્ર અને બેંકિંગ સિસ્ટમ સાથે જોડાઈ શકે છે.
યોજનાની શરૂઆત અને મુખ્ય લક્ષ્ય
- કેન્દ્ર સરકારે **29 જૂન 2020** ના રોજ **આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન** હેઠળ આ યોજના શરૂ કરી હતી.
- આ યોજનાનું સંચાલન અને નાણાકીય આયોજન સીધું **ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યોગ મંત્રાલય (MoFPI)** દ્વારા કરવામાં આવે છે.
- દેશના આશરે **25 લાખ** અસંગઠિત નાના ખાદ્ય ઉત્પાદકોને સંગઠિત અર્થતંત્રમાં લાવવાનું આ યોજનાનું મુખ્ય લક્ષ્ય છે.
યોજનાના મુખ્ય પાસાઓ
- નાના ઉદ્યોગસાહસિકોને મશીનરી અને પેકેજિંગ સુધારવા માટે **35%** લેખે મહત્તમ **₹10 લાખ** સુધીની કેપિટલ સબસિડી મળે છે.
- **વન ડિસ્ટ્રિક્ટ વન પ્રોડક્ટ (ODOP)** વ્યૂહરચના હેઠળ દરેક જિલ્લો કોઈ એક મુખ્ય ખાદ્ય પદાર્થ પર ધ્યાન આપે છે. આનાથી કાચો માલ મેળવવો અને વેચાણ કરવું સરળ બને છે.
- ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPO), સહકારી મંડળીઓ અને સ્વસહાય જૂથોને સહિયારી ફેક્ટરી કે ટેસ્ટિંગ લેબ બનાવવા માટે **35%** લેખે **₹3 કરોડ** સુધીની ગ્રાન્ટ મળે છે.
- સ્વસહાય જૂથની દરેક પાત્ર મહિલા સભ્યને નાના સાધનો ખરીદવા અને રોજિંદા ખર્ચ માટે **₹40,000** ની પ્રારંભિક રકમ (સીડ કેપિટલ) આપવામાં આવે છે.
- ઉત્પાદનોના બ્રાન્ડિંગ, પેકેજિંગ અને ઓનલાઈન વેચાણ માટે થતા ખર્ચમાં સરકાર **50%** સુધીની નાણાકીય સહાય આપે છે.
- **જિલ્લા રિસોર્સ પર્સન્સ (DRPs)** સ્થાનિક ઉદ્યોગસાહસિકોને પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ તૈયાર કરવામાં, પેપરવર્ક કરવામાં અને બેંક લોન મેળવવામાં મદદ કરે છે.
- સામાન્ય રાજ્યોમાં કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર **60:40** ના પ્રમાણમાં ખર્ચ ઉપાડે છે, પૂર્વોત્તર અને હિમાલયી રાજ્યો માટે આ ગુણોત્તર **90:10** છે, જ્યારે વિધાનસભા વગરના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં **100%** ખર્ચ કેન્દ્ર સરકાર ભોગવે છે.
યોજનાનું મહત્વ અને ફાયદા
- આ યોજનાથી નાના ઉત્પાદકો **FSSAI**, **GST** અને **ઉદ્યમ** પોર્ટલ પર નોંધણી કરાવી શકે છે. પરિણામે તેમને ઊંચા વ્યાજ લેતા વ્યાજખોરો પાસે જવું પડતું નથી અને સરકારી બેંકોમાંથી સરળતાથી લોન મળી રહે છે.
- આ યોજનામાં મહિલાઓની ભાગીદારી ખૂબ વધારે છે. આનાથી ગ્રામીણ વિસ્તારમાં મહિલા રોજગારી વધે છે અને તેમનું આર્થિક સશક્તિકરણ થાય છે.