OPEC Plus જૂથે કાચા તેલનું ઉત્પાદન યથાવત રાખવાનો નિર્ણય કર્યો

#GS-2 #GS-3 #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #અર્થતંત્ર #ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #ઊર્જા #ઓપેક પ્લસ #કાચું તેલ

મુખ્ય મુદ્દા

OPEC+ ના સાત મુખ્ય દેશોએ ઓક્ટોબર મહિના માટે પોતાના તેલ ઉત્પાદન લક્ષ્યાંકો બદલ્યા વગર યથાવત રાખ્યા છે.
વર્ષ 2016 માં સ્થાપિત OPEC+ જૂથમાં OPEC સભ્યો ઉપરાંત રશિયા સહિતના 10 બિન-OPEC ભાગીદાર દેશો જોડાયેલા છે.
આ ગઠબંધન વિશ્વના કુલ તેલ ઉત્પાદનમાં આશરે 50% હિસ્સો ધરાવે છે, જેથી તે બ્રેન્ટ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્ચમાર્ક ભાવોને સીધી અસર કરે છે.
તેની JMMC કમિટી બજારની સ્થિતિ તપાસીને તેલના ભાવમાં અચાનક થતા મોટા ફેરફારોને રોકવામાં મદદ કરે છે.

OPEC+ ના સાત મુખ્ય દેશોએ ઓનલાઈન બેઠક યોજીને ઓક્ટોબર મહિના માટે કાચા તેલના ઉત્પાદન લક્ષ્યોમાં કોઈ ફેરફાર ન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
વિશ્વભરમાં આર્થિક અસ્થિરતા અને મિડલ ઈસ્ટ તથા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વિસ્તારમાં તેલના પુરવઠામાં આવતી અડચણોને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવાયો છે.

OPEC+ એ OPEC ના સભ્યો અને તેલની નિકાસ કરતા અન્ય મુખ્ય બિન-OPEC દેશોનું જૂથ છે, જે વિશ્વમાં કાચા તેલનો પુરવઠો અને કિંમતો નિયંત્રિત કરવાનું કામ કરે છે.

આ ગઠબંધનની સ્થાપના 2016 ના અંતમાં ઓસ્ટ્રિયા ના વિયેના ખાતે ઐતિહાસિક ડેકલેરેશન ઓફ કોઓપરેશન પર હસ્તાક્ષર કરીને કરવામાં આવી હતી.

વર્ષ 1960 માં બગદાદ પરિષદ દરમિયાન ઈરાન, ઈરાક, કુવૈત, સાઉદી અરેબિયા અને વેનેઝુએલા એ મળીને OPEC ની સ્થાપના કરી હતી, જેથી મોટી વિદેશી તેલ કંપનીઓ (સેવન સિસ્ટર્સ) નો દબદબો ઓછો કરી શકાય.
વર્ષ 2014 થી 2016 વચ્ચે અમેરિકામાં શેલ ઓઈલનું ઉત્પાદન અચાનક વધતા કાચા તેલના ભાવ ગગડી ગયા હતા, જેથી OPEC એ રશિયા ની આગેવાની હેઠળના 10 બિન-OPEC દેશો સાથે મળીને OPEC+ બનાવ્યું.

OPEC જૂથમાં સાઉદી અરેબિયા, ઈરાક, કુવૈત, અલ્જીરિયા, નાઈજીરિયા અને વેનેઝુએલા જેવા મુખ્ય ઉત્પાદક દેશો શામેલ છે.
જ્યારે બિન-OPEC ભાગીદારોમાં રશિયા, કઝાકિસ્તાન, ઓમાન, અઝરબૈજાન, બહરીન, બ્રુનેઈ, મલેશિયા, મેક્સિકો, સાઉથ સુદાન અને સુદાન જેવા 10 દેશો આવે છે.

આ જૂથ દુનિયામાં તેલની માંગ અનુસાર ઉત્પાદનની મર્યાદા નક્કી કરે છે જેથી પુરવઠો જળવાઈ રહે.
વૈશ્વિક બજારમાં કોઈ મોટી સમસ્યા આવે ત્યારે તેલનું ઉત્પાદન વધારી કે ઘટાડીને ભાવમાં થતા મોટા તફાવતને રોકે છે.
તેલ ઉત્પાદક દેશોને યોગ્ય કમાણી મળી રહે તે માટે બધા સભ્ય દેશો વચ્ચે નિકાસ નીતિનું સંકલન કરે છે.
તેલ ખરીદતા દેશોને સતત અને યોગ્ય દરે તેલ મળતું રહે તે માટે તેલના સ્ટોક પર નજર રાખે છે.
જોઈન્ટ મિનિસ્ટરિયલ મોનિટરિંગ કમિટી (JMMC) જેવી સમિતિઓ દ્વારા બજારનું સંશોધન કરીને યોગ્ય આર્થિક અનુમાન લગાવવામાં આવે છે.

દુનિયાનું લગભગ 50% કાચું તેલ OPEC+ દેશો બનાવે છે, તેથી તેમના નિર્ણયોની સીધી અસર બ્રેન્ટ અને WTI જેવા તેલના વૈશ્વિક ભાવો પર પડે છે.
આ જૂથના નિર્ણયોથી પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ, પરિવહન ખર્ચ અને મોંઘવારી બદલાય છે, જે દેશોની મધ્યસ્થ બેંકોની આર્થિક નીતિઓને પણ અસર કરે છે.