લોંગ માર્ચ 10B: ચીનની પુનઃઉપયોગી રોકેટ ટેકનોલોજી

#જીએસ-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #અવકાશ #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #પુનઃઉપયોગી રોકેટ ટેકનોલોજી

શા માટે ચર્ચામાં છે?

ચીને **વેનચાંગ કોમર્શિયલ સ્પેસ લોંચ સાઇટ** પર પોતાના પુનઃઉપયોગી રોકેટનું સફળ લેન્ડિંગ કરાવ્યું છે.
આ પરીક્ષણ દરમિયાન સ્ટેજ અલગ થયા પછી **લોંગ માર્ચ 10B** બૂસ્ટરનું દરિયામાં ચોક્કસ જગ્યાએ સફળતાપૂર્વક રિકવરી કરવામાં આવ્યું હતું.

**લોંગ માર્ચ 10B** એ નવી પેઢીનું મધ્યમથી ભારે વજન ઊંચકી શકતું રોકેટ છે, જેનો પ્રથમ સ્ટેજ બૂસ્ટર ફરી વાપરી શકાય છે.
તે ચીનના સ્પેસ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો મહત્વનો ભાગ છે. દરિયામાં ખાસ સિસ્ટમ વડે રોકેટ પાછું મેળવીને અવકાશમાં જવાનો ખર્ચ ઘટાડવા માટે તેને બનાવાયું છે.
સરકારી સંસ્થા **ચાઇના એરોસ્પેસ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી કોર્પોરેશન (CASC)** દ્વારા આ રોકેટનું સંશોધન, વિકાસ અને લોન્ચિંગ કરવામાં આવ્યું છે.
**લોંગ માર્ચ 10B** પ્રોગ્રામનો મુખ્ય હેતુ એક જ વાર વપરાતા જૂના રોકેટના ઊંચા ખર્ચમાંથી મુક્તિ મેળવવાનો છે.

આ રોકેટ **પૃથ્વીની નીચલી ભ્રમણકક્ષા (LEO)** માં **16 મેટ્રિક ટન** સુધીનો સામાન લઈ જઈ શકે છે.
મુખ્ય રોકેટથી અલગ થયા પછી નાઇટ્રોજન થ્રસ્ટર્સ બૂસ્ટરને ફેરવે છે અને ગ્રીડ ફિન્સ વાતાવરણમાં નીચે આવતી વખતે તેને સ્થિર રાખે છે.
એન્જિનનો પ્રવાહ નિયંત્રિત કરીને વિરુદ્ધ દિશામાં ધક્કો પેદા કરાય છે, જેથી બૂસ્ટર લેન્ડિંગ પ્લેટફોર્મ પર ધીમેથી હવામાં અટકીને ઉતરી શકે.
નીચે ઉતરવા માટે પગ હોવાને બદલે, બૂસ્ટરમાં ખાસ હૂક આપેલા છે જે ઓટોમેટેડ જહાજ પર બાંધેલી તારની જાળીમાં ભરાઈ જાય છે.
જાળીમાં ભરાયા પછી સલામતી કેબલ અને લોકિંગ સિસ્ટમ બૂસ્ટરને પકડી રાખે છે, જેથી દરિયાના ઊંચા મોજામાં તે હલે નહીં.

**લોંગ માર્ચ 10B** ની આ ટેકનોલોજી ચીનના ચંદ્ર મિશનમાં ઉપયોગી થશે. આનાથી **2030** સુધીમાં ચંદ્ર પર માનવ મોકલવાના ચીનના લક્ષ્યાંકને વેગ મળશે.
ફરી વાપરી શકાય તેવા રોકેટથી ઉપગ્રહ લોન્ચ કરવાનો ખર્ચ ઘણો ઘટી જશે, જેથી ચીન મોટા સેટેલાઈટ નેટવર્ક ગોઠવીને પશ્ચિમી બ્રોડબેન્ડ કંપનીઓ સામે સ્પર્ધા કરી શકશે.