ભારતીય સેનાએ નવું લેન્ડ વોરફેર ડોક્ટ્રિન 2026 બહાર પાડ્યું
#GS-3 #સાયન્સ અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #લેન્ડ વોરફેર ડોક્ટ્રિન 2026 #સૈન્ય આધુનિકીકરણ
મુખ્ય મુદ્દા
- સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે ભારતીય સેનાનું નવું લેન્ડ વોરફેર ડોક્ટ્રિન 2026 બહાર પાડ્યું છે, જે 2018 ના જૂના ડોક્ટ્રિનનું સ્થાન લેશે.
- આ નવી નીતિ હેઠળ લશ્કરી અધિકારીઓને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ડ્રોન ટેકનોલોજી માટે 3-સ્તરીય AI તાલીમ આપવામાં આવશે.
- તેમાં પૂર્વ લડાખ સરહદ વિવાદ અને ઓપરેશન સિંદૂર ના યુદ્ધ અનુભવોનો સમાવેશ કરીને સૈન્ય ક્ષમતા વધારવા પર ભાર મૂકાયો છે.
- આ વ્યૂહરચના ડિફેન્સ ફોર્સિસ વિઝન 2047 સાથે સુસંગત છે, જેનો મુખ્ય ધ્યેય આત્મનિર્ભરતા અને મહિલા અધિકારીઓની ભાગીદારી વધારવાનો છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે નવી દિલ્હીમાં આયોજિત આર્મી કમાન્ડર્સ કોન્ફરન્સ દરમિયાન ભારતીય સેનાનું નવું લેન્ડ વોરફેર ડોક્ટ્રિન 2026 જાહેર કર્યું છે.
લેન્ડ વોરફેર ડોક્ટ્રિન વિશે
- આ એક મુખ્ય વ્યૂહાત્મક દસ્તાવેજ છે જે આધુનિક યુદ્ધ માટે સેનાના નિયમો અને કામગીરીની દિશા નક્કી કરે છે, તેણે 2018 ના જૂના ડોક્ટ્રિનનું સ્થાન લીધું છે.
- આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ સેનામાં નવી ટેકનોલોજી, સ્થાનિક ઉત્પાદન અને તાજેતરના યુદ્ધોના અનુભવોનો ઉપયોગ કરીને સૈન્યને વધુ મજબૂત અને ઝડપી બનાવવાનો છે.
ડોક્ટ્રિનની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ
- આ નીતિ જમીન, હવાઈ, દરિયાઈ, સાયબર અને અંતરિક્ષ શક્તિઓને એકસાથે જોડીને કામ કરવાની તાલીમ આપે છે, જેમાં જમીન પર કબ્જો જાળવી રાખવાને પ્રાથમિકતા અપાઈ છે.
- તેમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ડેટા એનાલિટિક્સ અને ડ્રોન હુમલાના સાધનોનો ઉપયોગ વધારવા પર ભાર મુકાયો છે, જેના માટે અધિકારીઓને 3-સ્તરીય AI તાલીમ આપવામાં આવશે.
- દરેક સૈનિક માટે ડ્રોન ચલાવવું અને ડ્રોન હુમલા રોકવા તે મૂળભૂત કૌશલ્ય બનશે, જેથી યુદ્ધમાં સૈનિકોના જીવનું જોખમ ઘટે.
- પૂર્વ લડાખ સરહદ વિવાદ અને ઓપરેશન સિંદૂર ના સૈન્ય અનુભવોમાંથી શીખીને ઝડપી સચોટ હુમલા અને નિર્ણય લેવાની સ્થાનિક છૂટ પર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે.
- સરહદ પર રેડિયો અને કમ્યુનિકેશન જામ થઈ જાય તો પણ કમાન્ડરો પહાડ, જંગલ કે રણ જેવા વિસ્તારોમાં પોતાની રીતે વ્યૂહરચના બદલી શકશે.
- દેશમાં જ લશ્કરી સાધનો બને તે માટે સ્થાનિક ઉદ્યોગો, સરકારી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સંશોધન સંસ્થાઓને લશ્કરી તૈયારીઓ સાથે જોડવામાં આવશે.
- આ લાંબાગાળાનું આયોજન ડિફેન્સ ફોર્સિસ વિઝન 2047 સાથે જોડાયેલું છે, જેમાં મેનપાવરનો યોગ્ય ઉપયોગ, મહિલા અધિકારીઓની ભાગીદારી વધારવી અને સ્વદેશી સૈન્ય શક્તિ વધારવા પર ભાર છે.
મહત્વ
- આ નીતિથી LAC અને LoC સરહદો પર હાઇબ્રિડ યુદ્ધ અને એકસાથે આવતા સુરક્ષા પડકારો સામે ભારતની તૈયારીઓ વધુ મજબૂત બનશે.
- તે ભારતીય સેનાને વધુ સૈનિકો રાખવાની જૂની પદ્ધતિમાંથી બહાર લાવીને ટેકનોલોજી અને નેટવર્ક આધારિત આધુનિક સેના બનાવવામાં મદદ કરશે.