સુરક્ષાના જોખમોને કારણે સરકારે ખામીયુક્ત બેટરી મેનેજમેન્ટ એપ્સ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો

સુરક્ષાના જોખમોને કારણે સરકારે ખામીયુક્ત બેટરી મેનેજમેન્ટ એપ્સ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો

#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સાયબર સુરક્ષા #ઉર્જા #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ #ઇલેક્ટ્રિક વાહનો

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • ભારત સરકારે **Apple** અને **Google** ને એમના એપ સ્ટોર પરથી ત્રણ બેટરી મેનેજમેન્ટ એપ હટાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ એપના નામ **BAT-BMS**, **Lossigy** અને **Epoch Li-ion** છે.
  • આ એપ્લિકેશન્સ સાયબર સુરક્ષા માટે ખતરનાક હતી અને વાહન ચાલકોની સલામતી જોખમાવતી હતી, તેથી સરકારે આ પગલું ભર્યું છે.

બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ શું છે?

  • **બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (BMS)** એ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અને મોટી **લિથિયમ-આયન** બેટરીમાં વપરાતું એક ઈલેક્ટ્રોનિક કંટ્રોલ યુનિટ છે. આ સિસ્ટમ આખી બેટરીનું મગજ ગણાય છે, જે દરેક કોષનું તાપમાન અને વીજપ્રવાહ સરખો રાખવાનું કામ કરે છે.
  • **BMS** નો મુખ્ય હેતુ બેટરીના બધા સેલ વચ્ચેની ક્ષમતાનો તફાવત દૂર કરવાનો છે. આનાથી બેટરીના બધા સેલ એકસાથે યોગ્ય રીતે ચાર્જ અને ડિસ્ચાર્જ થઈ શકે છે.

BMS કેવી રીતે કામ કરે છે?

  • બેટરીમાં મુકેલા સેન્સર સતત દરેક સેલના વોલ્ટેજ, કરંટ અને તાપમાન પર નજર રાખે છે. આનાથી બેટરીમાં કેટલો ચાર્જ બચ્યો છે **(SoC)** અને બેટરીની હેલ્થ કેવી છે **(SoH)** એ સતત ખબર પડે છે.
  • જો કોઈ સેલ ઝડપથી ચાર્જ થઈ જાય, તો **BMS** બેલેન્સિંગ સર્કિટ ચાલુ કરે છે. તે વધુ ચાર્જ થયેલા સેલમાંથી વધારાની ઊર્જા કાઢીને નબળા સેલમાં મોકલે છે, જેથી આખી બેટરી એકસરખી રીતે કામ કરે.
  • જ્યારે કોઈ મોટો ખતરો કે વીજપ્રવાહ વધી જાય, ત્યારે **BMS** માં રહેલા **MOSFETs** અથવા રિલે જેવા સ્વિચ તરત જ કનેક્શન કાપી નાખે છે. આનાથી પાર્ટ્સ બગડતા અટકે છે અને વપરાશકર્તા સુરક્ષિત રહે છે.

BMS ના મુખ્ય તકનીકી ફીચર્સ

  • આજકાલની નવી **BMS** સિસ્ટમમાં **બ્લૂટૂથ લો એનર્જી (BLE)** આવે છે, જે **15 મીટર** ની રેન્જમાં વાયરલેસ રીતે કનેક્ટ થઈ શકે છે.
  • ટેકનિશિયન ખાસ મોબાઈલ એપ વડે વાહનનું લાઈવ ડેટા, ચાર્જિંગ સાયકલ અને ભૂલોનું લિસ્ટ સહેલાઈથી જોઈ શકે છે.
  • આ સિસ્ટમ આખી બેટરીનું તાપમાન માપે છે. જો કોઈ સેલ વધારે ગરમ થઈ જાય, તો સિસ્ટમ પાવર ઘટાડી દે છે અથવા કૂલિંગ સિસ્ટમ ચાલુ કરીને આગ લાગતા રોકે છે.
  • ખાસ એલ્ગોરિધમની મદદથી ડિજિટલ ફ્યુઅલ ગેજની જેમ બેટરીમાં કેટલી ચાર્જિંગ બાકી છે અને સમય જતાં બેટરી કેટલી ઘસાઈ છે તે ચોક્કસ મપાય છે.
  • આ સિસ્ટમ સતત વીજપ્રવાહ પર નજર રાખે છે. જો અચાનક મોટો શોર્ટ સર્કિટ થાય, તો તે મુખ્ય સર્કિટ બંધ કરી દે છે જેથી વાયર અને મોટર બગડે નહીં.

પડકારો અને સલામતીની ખામીઓ

  • ઘણી સસ્તી **બ્લૂટૂથ** વાળી **BMS** સિસ્ટમમાં પાસવર્ડ ખૂબ નબળો હોય છે અથવા હોતો જ નથી. આનાથી કોઈ પણ અજાણ્યો માણસ સિસ્ટમમાં હેકિંગ કરી શકે છે.
  • નબળા સિક્યુરિટી સેટિંગ્સને કારણે **15 મીટર** ની અંદર રહેલો કોઈ પણ વ્યક્તિ સ્માર્ટફોન એપથી બેટરીના સેટિંગ્સ બદલી શકે છે અને બેટરી બંધ પણ કરી શકે છે.
  • જો ચાલતા વાહને બેટરીની સર્કિટ બંધ થઈ જાય, તો મોટરને પાવર મળતો બંધ થઈ જાય છે. આનાથી ચાલુ વાહને ગાડી અચાનક ઊભી રહી જાય છે અને અકસ્માત થવાનું જોખમ વધી જાય છે.