એક્સરસાઇઝ વીર ગાર્ડિયન-2026: ભારત અને જાપાન વચ્ચે દ્વિપક્ષીય હવાઈ કવાયત
#GS-2 #GS-3 #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #એક્સરસાઇઝ વીર ગાર્ડિયન-2026 #ભારત-જાપાન સંબંધો
મુખ્ય મુદ્દા
- ભારતીય વાયુસેના અને જાપાન એર સેલ્ફ ડિફેન્સ ફોર્સ વચ્ચે 9 સપ્ટેમ્બરથી 22 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન જોધપુર એરફોર્સ સ્ટેશન ખાતે 'વીર ગાર્ડિયન-2026' યોજાઈ રહી છે.
- 14 દિવસ ચાલનારી આ કવાયતમાં ભારત તરફથી LCA તેજસ, Su-30 MKI અને રાફેલ જ્યારે જાપાન તરફથી F-2A ફાઈટર વિમાનો ભાગ લઈ રહ્યા છે.
- આ કવાયત ઉપરાંત ભારત અને જાપાન વચ્ચે સેના માટે 'ધર્મ ગાર્ડિયન' અને નૌકાદળ માટે 'જિમેક્સ' (JIMEX) કવાયત પણ યોજાય છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતીય વાયુસેના અને જાપાન એર સેલ્ફ ડિફેન્સ ફોર્સ વચ્ચે 'વીર ગાર્ડિયન-2026' હવાઈ કવાયત યોજાઈ રહી છે. આ દ્વિપક્ષીય કવાયત રાજસ્થાનના જોધપુર એરફોર્સ સ્ટેશન ખાતે 9 સપ્ટેમ્બરથી 22 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન ચાલી રહી છે.
- બંને દેશો વચ્ચે આ હવાઈ કવાયતની પ્રથમ આવૃત્તિ વર્ષ 2023માં જાપાન ખાતે યોજવામાં આવી હતી.
ભાગ લેનારા દળો
- આ કવાયતમાં ભારતીય વાયુસેના પોતાના મુખ્ય લડાયક વિમાનો જેવા કે દેશી LCA તેજસ, Su-30 MKI અને રાફેલ સાથે ભાગ લઈ રહી છે.
- સામે પક્ષે જાપાન એર સેલ્ફ ડિફેન્સ ફોર્સ પોતાના F-2A ફાઈટર એરક્રાફ્ટ સાથે આ કવાયતમાં જોડાઈ છે.
કવાયતનું મુખ્ય કેન્દ્ર
- 14 દિવસ ચાલનારી આ કવાયતમાં જટિલ હવાઈ મિશન, એર કોમ્બેટ કવાયત, મિશન પ્લાનિંગ અને બંને વાયુસેના વચ્ચે વ્યાવસાયિક અનુભવોની આપ-લે પર ધ્યાન આપવામાં આવશે.
સાથે મળીને કામ કરવાની ક્ષમતા વધારવી
- આ કવાયતનો મુખ્ય હેતુ બંને વાયુસેનાઓ એકબીજાની રણનીતિ સમજે અને હવાઈ સુરક્ષા મિશનમાં સાથે મળીને વધુ સારી રીતે કામ કરી શકે તેવો છે.
વ્યૂહાત્મક મહત્વ
- આ કવાયત ઈન્ડો-પેસિફિક વિસ્તારને મુક્ત, ખુલ્લો અને નિયમ આધારિત બનાવવા માટે ભારત અને જાપાન વચ્ચે વધતા સંરક્ષણ સહયોગને દર્શાવે છે.
ભારત અને જાપાન વચ્ચેની અન્ય મુખ્ય કવાયતો
- ભારતીય સેના અને જાપાન ગ્રાઉન્ડ સેલ્ફ-ડિફેન્સ ફોર્સ વચ્ચે 'ધર્મ ગાર્ડિયન' કવાયત યોજાય છે, જે ત્રાસવાદ વિરોધી અને જમીની યુદ્ધ રણનીતિ પર આધારિત છે.
- ભારતીય નૌકાદળ અને જાપાન મેરિટાઇમ સેલ્ફ-ડિફેન્સ ફોર્સ વચ્ચે 'જિમેક્સ' (JIMEX) કવાયત યોજાય છે, જે દરિયાઈ સુરક્ષા અને સબમરીન વિરોધી કામગીરી પર કેન્દ્રિત છે.