દિલ્હી કેબિનેટે સ્વચ્છ પરિવહન માટે કેન્દ્રની પરિવર્તન યોજનાને મંજૂરી આપી

દિલ્હી કેબિનેટે સ્વચ્છ પરિવહન માટે કેન્દ્રની પરિવર્તન યોજનાને મંજૂરી આપી

#GS-3 #પર્યાવરણ #પ્રદૂષણ #આબોહવા પરિવર્તન #ટકાઉ વિકાસ #માળખાકીય સુવિધાઓ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #ઇલેક્ટ્રિક વાહનો #પરિવર્તન યોજના

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • **દિલ્હી કેબિનેટે** કેન્દ્ર સરકારની **પરિવર્તન** યોજનાને રાજ્યમાં લાગુ કરવાની મંજૂરી આપી દીધી છે.
  • આ યોજના હેઠળ પ્રદૂષણ ફેલાવતા જૂના વ્યાપારી વાહનોને હટાવીને નવા **BS-VI** અને **ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs)** લાવવામાં આવશે.

પરિવર્તન યોજના વિશે

  • **પરિવર્તન** યોજનાનું આખું નામ **પ્રોગ્રામ ફોર એક્સિલરેટેડ રિન્યુઅલ એન્ડ ઇન્સેન્ટિવાઇઝેશન ઓફ વ્હીકલ એસેટ્સ ફોર રિડ્યુસિંગ ટ્રાન્સપોર્ટ એર પોલ્યુશન એન્ડ નેટવર્ક એમિશન** છે.
  • આ કેન્દ્ર સરકારની એક વિશેષ યોજના છે, જે નાણાકીય મદદ આપીને જૂના વાહનોની જગ્યાએ **BS-VI** કે **ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs)** ખરીદવા પ્રોત્સાહિત કરે છે.

યોજનાનો મુખ્ય હેતુ

  • તેનો મુખ્ય હેતુ રસ્તા પરથી જૂના વ્યાપારી વાહનો ઘટાડીને વાહનોના લીધે થતું વાયુ પ્રદૂષણ ઓછું કરવાનો છે.
  • આ ઉપરાંત, સ્વચ્છ વાહન વ્યવહારને વેગ આપીને ભારતની આખી વ્યાપારી વાહન વ્યવસ્થાને નવી અને આધુનિક બનાવવાનો લક્ષ્યાંક છે.

મુખ્ય ખાસિયતો

  • **નાણાકીય પ્રોત્સાહન**: જૂના વાહનો બદલનાર માલિકોને રોડ ટેક્સમાં માફી, રજિસ્ટ્રેશન ફીમાં છૂટ, વ્યાજમાં સબસીડી અને ફ્યુઅલ વાઉચર જેવા લાભો મળે છે.
  • **વાહનોનો સમાવેશ**: આ યોજનામાં **હળવા માલવાહક વાહનો (LGVs)**, **મધ્યમ માલવાહક વાહનો (MGVs)**, **ભારે માલવાહક વાહનો (HGVs)** અને બસોનો સમાવેશ થાય છે.
  • **હરિયાળા પરિવહનને પ્રોત્સાહન**: દિલ્હીમાં જૂના વાહનોના બદલામાં ઇલેક્ટ્રિક **LGVs** તથા **BS-VI CNG** કે ઇલેક્ટ્રિક બસો જ વાપરવી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે.
  • **સ્ક્રેપેજ અને કર રાહત**: જૂના વાહનો સ્ક્રેપ કરાવવા પર જૂના રોડ ટેક્સ અને પેનલ્ટીમાં રાહત મળે છે, તેમજ **BS-IV** વાહનોને NCR બહારના નોન-NCAP શહેરોમાં વેચવાની છૂટ પણ આપવામાં આવી છે.

મહત્ત્વ

  • જૂના વ્યાપારી વાહનો ઝડપથી બંધ થશે અને તેના સ્થાને સ્વચ્છ વાહનો આવવાથી શહેરોની હવાની ગુણવત્તા સુધરશે.
  • આ યોજના **દિલ્હી EV પોલિસી 2026** ને વધુ શક્તિ આપશે અને શહેરી વિસ્તારમાં પર્યાવરણને અનુકૂળ પરિવહન વ્યવસ્થા બનાવશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગિતા

  • **પ્રિલિમ્સ પરીક્ષા**: આ વિષય **BS-VI** ઉત્સર્જન નિયમો, **વ્હીકલ સ્ક્રેપેજ પોલિસી**, **ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs)**, **NCAP** અને વાહન પ્રદૂષણ રોકવાના ઉપાયો માટે ઉપયોગી છે.
  • **મેઇન્સ પરીક્ષા (GS-3)**: પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ, આબોહવા પરિવર્તન, ટકાઉ પરિવહન, ઇલેક્ટ્રિક ગતિશીલતા અને સરકારી નીતિઓ સંબંધિત પ્રશ્નો માટે અગત્યનો છે.