દિલ્હી કેબિનેટે સ્વચ્છ પરિવહન માટે કેન્દ્રની પરિવર્તન યોજનાને મંજૂરી આપી

#GS-3 #પર્યાવરણ #પ્રદૂષણ #આબોહવા પરિવર્તન #ટકાઉ વિકાસ #માળખાકીય સુવિધાઓ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #ઇલેક્ટ્રિક વાહનો #પરિવર્તન યોજના

શા માટે ચર્ચામાં છે?

દિલ્હી કેબિનેટે કેન્દ્ર સરકારની પરિવર્તન યોજનાને રાજ્યમાં લાગુ કરવાની મંજૂરી આપી દીધી છે.
આ યોજના હેઠળ પ્રદૂષણ ફેલાવતા જૂના વ્યાપારી વાહનોને હટાવીને નવા BS-VI અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) લાવવામાં આવશે.

પરિવર્તન યોજનાનું આખું નામ પ્રોગ્રામ ફોર એક્સિલરેટેડ રિન્યુઅલ એન્ડ ઇન્સેન્ટિવાઇઝેશન ઓફ વ્હીકલ એસેટ્સ ફોર રિડ્યુસિંગ ટ્રાન્સપોર્ટ એર પોલ્યુશન એન્ડ નેટવર્ક એમિશન છે.
આ કેન્દ્ર સરકારની એક વિશેષ યોજના છે, જે નાણાકીય મદદ આપીને જૂના વાહનોની જગ્યાએ BS-VI કે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) ખરીદવા પ્રોત્સાહિત કરે છે.

તેનો મુખ્ય હેતુ રસ્તા પરથી જૂના વ્યાપારી વાહનો ઘટાડીને વાહનોના લીધે થતું વાયુ પ્રદૂષણ ઓછું કરવાનો છે.
આ ઉપરાંત, સ્વચ્છ વાહન વ્યવહારને વેગ આપીને ભારતની આખી વ્યાપારી વાહન વ્યવસ્થાને નવી અને આધુનિક બનાવવાનો લક્ષ્યાંક છે.

નાણાકીય પ્રોત્સાહન: જૂના વાહનો બદલનાર માલિકોને રોડ ટેક્સમાં માફી, રજિસ્ટ્રેશન ફીમાં છૂટ, વ્યાજમાં સબસીડી અને ફ્યુઅલ વાઉચર જેવા લાભો મળે છે.
વાહનોનો સમાવેશ: આ યોજનામાં હળવા માલવાહક વાહનો (LGVs), મધ્યમ માલવાહક વાહનો (MGVs), ભારે માલવાહક વાહનો (HGVs) અને બસોનો સમાવેશ થાય છે.
હરિયાળા પરિવહનને પ્રોત્સાહન: દિલ્હીમાં જૂના વાહનોના બદલામાં ઇલેક્ટ્રિક LGVs તથા BS-VI CNG કે ઇલેક્ટ્રિક બસો જ વાપરવી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે.
સ્ક્રેપેજ અને કર રાહત: જૂના વાહનો સ્ક્રેપ કરાવવા પર જૂના રોડ ટેક્સ અને પેનલ્ટીમાં રાહત મળે છે, તેમજ BS-IV વાહનોને NCR બહારના નોન-NCAP શહેરોમાં વેચવાની છૂટ પણ આપવામાં આવી છે.

જૂના વ્યાપારી વાહનો ઝડપથી બંધ થશે અને તેના સ્થાને સ્વચ્છ વાહનો આવવાથી શહેરોની હવાની ગુણવત્તા સુધરશે.
આ યોજના દિલ્હી EV પોલિસી 2026 ને વધુ શક્તિ આપશે અને શહેરી વિસ્તારમાં પર્યાવરણને અનુકૂળ પરિવહન વ્યવસ્થા બનાવશે.

પ્રિલિમ્સ પરીક્ષા: આ વિષય BS-VI ઉત્સર્જન નિયમો, વ્હીકલ સ્ક્રેપેજ પોલિસી, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs), NCAP અને વાહન પ્રદૂષણ રોકવાના ઉપાયો માટે ઉપયોગી છે.
મેઇન્સ પરીક્ષા (GS-3): પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ, આબોહવા પરિવર્તન, ટકાઉ પરિવહન, ઇલેક્ટ્રિક ગતિશીલતા અને સરકારી નીતિઓ સંબંધિત પ્રશ્નો માટે અગત્યનો છે.