હમસ ટ્રેઇલ અને તેના કાનૂની પાસાઓની સમજાવટ

#GS-3 #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #રાષ્ટ્રીય #પ્રવાસન #હમસ ટ્રેઇલ #જેનિવા કન્વેન્શન એક્ટ ૧૯૬૦

મુખ્ય મુદ્દા

દર વર્ષે ફરજિયાત લશ્કરી સેવા પૂરી કર્યા પછી લગભગ ૮૦,૦૦૦ ઈઝરાયેલીઓ હમસ ટ્રેઇલ પર ભારતની મુલાકાતે આવે છે.
ટિયુલ ગાદોલ તરીકે ઓળખાતી આ લાંબી મુસાફરી ૬ થી ૧૨ મહિના ચાલે છે અને તે લશ્કરી નિવૃત્તિ ભંડોળમાંથી પૂરી થાય છે.
જેનિવા કન્વેન્શન એક્ટ, ૧૯૬૦ ની કલમ ૩ હેઠળ ભારતીય અદાલતોને યુદ્ધ અપરાધો માટે વિદેશી નાગરિકો પર કેસ ચલાવવાની સત્તા મળે છે.
વર્ષ ૨૦૨૬ માં ઈઝરાયેલે ભારત સાથેના પ્રવાસન સંબંધો અને સાંસ્કૃતિક આપ-લે વધારવા માટે ૪ મિલિયન NIS ની ફાળવણી કરી છે.

હિમાચલ પ્રદેશમાં ફરવા આવેલા એક ઈઝરાયેલી પ્રવાસી સામે યુદ્ધ અપરાધોના આરોપસર હિંદ રજબ ફાઉન્ડેશન નામના સંગઠને કાનૂની કાર્યવાહીની માંગ કરી, જેના કારણે હમસ ટ્રેઇલ ચર્ચામાં આવ્યો છે.

હમસ ટ્રેઇલ એ ભારતભરના એવા જાણીતા પ્રવાસન સ્થળોના નેટવર્ક માટે વપરાતો સામાન્ય શબ્દ છે જ્યાં યુવાન ઈઝરાયેલી પ્રવાસીઓ મોટી સંખ્યામાં આવે છે.
આ સ્થળો પર એક ખાસ પ્રકારનો સાંસ્કૃતિક માહોલ જોવા મળે છે, જેમાં હિબ્રુ ભાષાના સાઇનબોર્ડ, ઈઝરાયેલી કેફે, ચબાદ હાઉસ અને ખાસ હોસ્ટેલનો સમાવેશ થાય છે.

દર વર્ષે લગભગ ૮૦,૦૦૦ ઈઝરાયેલીઓ ભારતની મુલાકાત લે છે, જેમાંથી મોટાભાગના યુવાનો પોતાની ફરજિયાત લશ્કરી સેવા પૂરી કર્યા પછી આગળના અભ્યાસ કે નોકરી પહેલાં આ પ્રવાસ કરે છે.
આ લાંબી મુસાફરીને ટિયુલ ગાદોલ અથવા ગ્રાન્ડ ટુર કહેવામાં આવે છે, જે ૬ થી ૧૨ મહિના સુધી ચાલે છે અને તેનું ભંડોળ લશ્કરમાંથી નિવૃત્ત થતી વખતે મળતા લાભોમાંથી પૂરું પાડવામાં આવે છે.
વર્ષ ૨૦૨૬ માં ઈઝરાયેલે ભારત સાથેના પ્રવાસન સંબંધો મજબૂત કરવા ૪ મિલિયન NIS ની ફાળવણી કરી છે, જેથી બંને દેશો વચ્ચે સાંસ્કૃતિક આપ-લે અને પ્રવાસીઓની અવરજવર વધી શકે.

ભારતે ચોથા જેનિવા કન્વેન્શન પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જે નાગરિકો અને તેમની મિલકતો પરના ઇરાદાપૂર્વકના હુમલાને આંતરરાષ્ટ્રીય માનવતાવાદી કાયદાનું ગંભીર ઉલ્લંઘન માને છે.
આ આંતરરાષ્ટ્રીય જવાબદારીઓને દેશમાં લાગુ કરવા માટે ભારતે જેનિવા કન્વેન્શન એક્ટ, ૧૯૬૦ બનાવ્યો હતો, જેથી ગંભીર અપરાધો સામે કાનૂની કામગીરી થઈ શકે.
આ કાયદાની કલમ ૩ હેઠળ ભારતીય અધિકારીઓને ભારતમાં આવેલા કોઈ પણ વિદેશી નાગરિક સામે યુદ્ધ અપરાધનો કેસ ચલાવવાની સત્તા મળે છે, પછી ભલે તે અપરાધ ગમે તે દેશમાં થયો હોય.

હમસ ટ્રેઇલ ભારતના કસોલ, ઓલ્ડ મનાલી, ધરમકોટ, પુષ્કર, ગોવા, હમ્પી, કેરળ અને અંદમાન-નિકોબાર જેવા અનેક જાણીતા પ્રવાસન સ્થળોને આવરી લે છે.
આ વિસ્તારોમાં હિબ્રુ ભાષાના બોર્ડ, ઈઝરાયેલી કેફે અને ચબાદ હાઉસ જેવી સુવિધાઓ છે, જે ઈઝરાયેલી પ્રવાસીઓને પોતાના દેશ જેવો માહોલ પૂરો પાડે છે.
લશ્કરી સેવા પૂરી કર્યા પછી ઘણા ભૂતપૂર્વ સૈનિકો યુદ્ધના માનસિક તણાવ અને PTSD માંથી બહાર આવવા માટે આ સ્થળોએ આરામ કરવા આવે છે.
કેટલાક અભ્યાસો દર્શાવે છે કે આ ટ્રેઇલના અમુક વિસ્તારોમાં રેવ પાર્ટીઓ અને નશાકારક પદાર્થોનો વપરાશ વધી રહ્યો છે, જે સ્થાનિક પોલીસ માટે ચિંતાનો વિષય છે.