UIDAI એ લોન્ચ કર્યું ઓફલાઇન વેરિફિકેશન સીકિંગ એન્ટિટી (OVSE) ફ્રેમવર્ક
#GS-2 #ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #ઈ-ગવર્નન્સ #નિયમનકારી સંસ્થાઓ #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #આઈસીટી #સાયબર સુરક્ષા #OVSE ફ્રેમવર્ક #UIDAI
મુખ્ય મુદ્દા
- પંજાબ સ્કૂલ એજ્યુકેશન બોર્ડ (PSEB) અને મહર્ષિ દયાનંદ યુનિવર્સિટી (MDU) UIDAI ના 'ઓફલાઇન વેરિફિકેશન સીકિંગ એન્ટિટી' ફ્રેમવર્ક સાથે જોડાનાર દેશની પ્રથમ સંસ્થાઓ બની છે.
- MeitY હેઠળ UIDAI દ્વારા બનાવવામાં આવેલી આ સિસ્ટમ સેન્ટ્રલ ડેટાબેઝ CIDR સાથે કનેક્ટ થયા વગર જ ઓફલાઇન ઓળખ ચકાસણી પૂરી કરે છે.
- આ વ્યવસ્થા કાગળની ઝેરોક્ષ જમા કરાવવાની જરૂરિયાત દૂર કરે છે અને સંસ્થાઓને મૂળ ઓળખ નંબર સેવ કરવા દેતી નથી, જેથી નાગરિકોનો ડેટા સુરક્ષિત રહે છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- પંજાબ સ્કૂલ એજ્યુકેશન બોર્ડ (PSEB) UIDAI ના 'ઓફલાઇન વેરિફિકેશન સીકિંગ એન્ટિટી' ફ્રેમવર્ક સાથે જોડાનાર દેશનું પ્રથમ સ્કૂલ બોર્ડ બન્યું છે.
- મહર્ષિ દયાનંદ યુનિવર્સિટી (MDU), રોહતક, આ નવું વેરિફિકેશન સિસ્ટમ અપનાવનારી ભારતની પ્રથમ યુનિવર્સિટી બની છે.
OVSE ફ્રેમવર્ક વિશે
- UIDAI દ્વારા આ સિસ્ટમ બનાવવામાં આવી છે, જેનાથી અધિકૃત સંસ્થાઓ સેન્ટ્રલ ડેટાબેઝ સર્ચ કર્યા વગર જ ડિજિટલ પુરાવા આધારે વ્યક્તિની ઓળખ ચકાસી શકે છે.
- આ યોજનાનું સંચાલન ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) હેઠળ કામ કરતી UIDAI કરે છે.
- તેનો મુખ્ય હેતુ કાગળ વગર સુરક્ષિત ઓળખ ચકાસણી કરવાનો છે, જેથી ખર્ચ ઘટે, ફિઝિકલ ડોક્યુમેન્ટ જમા ન કરવા પડે અને નાગરિકો સાથે છેતરપિંડી અટકે.
તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
- અધિકૃત સંસ્થા કમ્પ્યુટર પોર્ટલ, કિયોસ્ક કે QR કોડ સ્કેન દ્વારા ઓળખ ચકાસણીની પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે.
- નાગરિક પોતાના મોબાઈલ એપ પરથી સંમતિ આપીને જરૂરી ઓળખની વિગતો શેર કરવાની મંજૂરી આપે છે.
- UIDAI ના CIDR ડેટાબેઝ સાથે જોડાણ કર્યા વગર મોબાઈલ પર જ ફેસ મેચ કે બાયોમેટ્રિક વડે ઓફલાઇન ચકાસણી થઈ જાય છે.
- આ પછી સુરક્ષિત ડિજિટલ સહી વાળા આધારો સીધા સંસ્થાના પોર્ટલ પર મોકલી દેવાય છે.
મુખ્ય લક્ષણો
- આ સિસ્ટમમાં સેન્ટ્રલ સર્વર સાથે કનેક્ટ થવાની જરૂર પડતી નથી, જેથી મુખ્ય ડેટાબેઝ પર ભાર વધતો નથી.
- નાગરિકો પોતાની અંગત માહિતી પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ રાખે છે અને તેમણે જે વિગતો દર્શાવવી હોય તે જ શેર કરી શકે છે.
- ચકાસણી કરતી સંસ્થાઓ નાગરિકનો મૂળ ઓળખ નંબર સેવ કરી શકતી નથી, જેથી ડેટા લીક થવાનું જોખમ રહેતું નથી.
- આ ફ્રેમવર્ક વિવિધ એપ, પોર્ટલ અને કાઉન્ટર સાથે સરળતાથી જોડાઈ શકે તે રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
- યુઝર પ્રત્યક્ષ હાજર છે કે નહીં તેની ચકાસણી ડિવાઇસ પર જ ફેસ મેચિંગથી થાય છે, જેના માટે બાયોમેટ્રિક ડેટા ઇન્ટરનેટ પર મોકલવો પડતો નથી.
મહત્વ
- આ પદ્ધતિથી કાગળની ઝેરોક્ષ આપવાની ઝંઝટ પતી જાય છે, જેથી લોકોની ખાનગી માહિતી સુરક્ષિત રહે છે અને ઓળખ ચોરી અટકે છે.
- શાળા-કોલેજમાં પ્રવેશ, પરીક્ષા ફોર્મ ભરવા અને સર્ટિફિકેટ મેળવવામાં લાઈનોમાં ઊભા રહેવું પડતું નથી અને કામ ઝડપથી થાય છે.