
દેશમાં બનેલી ત્રણ નવી યુદ્ધનૌકાઓ ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવી
#જીએસ-૩ #અર્થતંત્ર #માળખાકીય સુવિધા #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #રક્ષણ અને સુરક્ષા #વર્તમાન પ્રવાહો #રાષ્ટ્રીય #રેપિડ ફાયર સીએ #પ્રિલિમ્સ માટે ઝડપી તથ્યો
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- તાજેતરમાં વડા પ્રધાને કોલકાતા ખાતે દેશમાં જ બનેલી ત્રણ નૌકાદળની યુદ્ધનૌકાઓ, જેમ કે INS Dunagiri, INS Sanshodhak અને INS Agray ને સેવામાં સામેલ કરી છે.
- આ ત્રણેય જહાજો કોલકાતાની Garden Reach Shipbuilders & Engineers (GRSE) દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં 75% થી વધુ સામગ્રી દેશમાં જ તૈયાર થયેલી છે.
- આનાથી નૌકાદળની તાકાત વધી છે, જેમાં frontline combat થી લઈને seabed mapping અને coastal submarine detection જેવાં કાર્યો સરળ બનશે.
INS Dunagiri
- INS Dunagiri એ Project 17A અંતર્ગત બનેલી એક stealth guided-missile frigate છે, જે દરિયાકાંઠાથી દૂર ઊંડા સમુદ્રમાં blue-water operations કરવા માટે સક્ષમ છે.
- આ ત્રણેય જહાજોમાં તે સૌથી મોટું અને સૌથી વધુ હથિયારોથી સજ્જ જહાજ છે.
- આમાં આધુનિક હથિયારો અને સેન્સર છે, જેમાં BrahMos surface-to-surface missiles, મધ્યમ અંતરની મિસાઈલ સિસ્ટમ, MFSTAR રડાર, સોનાર, ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ પ્રણાલી અને anti-submarine weapons સામેલ છે.
- આ યુદ્ધનૌકા નૌકાદળને દરિયામાં પરંપરાગત અને બિન-પરંપરાગત બંને પ્રકારના જોખમો સામે લડવામાં મદદ કરે છે.
INS Sanshodhak
- INS Sanshodhak એ એક Survey Vessel Large (SVL) છે, જે દરિયાકાંઠાના અને ઊંડા પાણીમાં જળમાર્ગના સર્વેક્ષણ માટે બનાવાયેલું છે.
- તે સમુદ્રના તળિયે રહેલી રચનાઓ, પાણીની ઊંડાઈ, નૌકાયાનના રસ્તાઓ, બંદરોના રસ્તાઓ અને સમુદ્રની માહિતી એકત્રિત કરે છે.
- આ જહાજ autonomous underwater vehicles, remotely operated vehicles and multi-beam echo sounders જેવા આધુનિક સાધનોથી સજ્જ છે.
- આનાથી મળતી માહિતી નૌકાદળની કામગીરી, સબમરીન માટેના રસ્તા નક્કી કરવા, બંદરોના વિકાસ, સુરક્ષિત વહાણવટા, આપત્તિ રાહત અને સમુદ્ર સંશોધનમાં ઉપયોગી બને છે.
INS Agray
- INS Agray એ Arnala-class Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft છે, જેને છીછરા દરિયાકાંઠાના પાણીમાં સબમરીન શોધીને તેના પર હુમલો કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે.
- તે હળવા વજનના ટોર્પીડો, સ્વદેશી સબમરીન વિરોધી રોકેટ લોન્ચર્સ અને છીછરા પાણીના સોનાર સિસ્ટમથી સજ્જ છે.
વ્યૂહાત્મક મહત્વ
- આ જહાજોનું સામેલ થવું એ દર્શાવે છે કે નૌકાદળ દૂરના દરિયામાં blue-water operations, improved maritime domain awareness અને stronger littoral defence ક્ષમતા વધારી રહી છે.
- આ પગલું Indian Ocean માં વધી રહેલી વ્યૂહાત્મક સ્પર્ધા સામે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, જ્યાં ચીન અને પાકિસ્તાન પોતાની નૌકાદળની હાજરી વધારી રહ્યા છે.