આરોગ્ય ડેટાની સુધારણા માટે તેલંગાણાએ કેન્સરને નોટિફાઇડ રોગ જાહેર કર્યો
#GS-2 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #આરોગ્ય #નિયમનકારી સંસ્થાઓ #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- **તેલંગાણા** સરકારે **કેન્સર** ને નોટિફાઇડ રોગ જાહેર કર્યો છે. હવે રાજ્યની બધી જ સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલોએ કેન્સરના દર્દીની માહિતી **1 મહિના** ની અંદર સરકારી પોર્ટલ પર આપવી ફરજિયાત બનશે.
- આ નિર્ણયથી રાજ્યમાં કેન્સરના દર્દીઓની સાચી સંખ્યા, મૃત્યુદર અને વિસ્તારોની માહિતી મળશે. આ ડેટાના આધારે સરકાર આરોગ્ય યોજનાઓ વધુ સારી રીતે બનાવી શકશે.
- એકત્ર થયેલા ડેટાની ચકાસણી **MNJ કેન્સર હોસ્પિટલ** કરશે. આ ચકાસાયેલો ડેટા **ICMR** ના **નેશનલ કેન્સર રજિસ્ટ્રી પ્રોગ્રામ** માં ઉમેરવામાં આવશે.
નોટિફાઇડ રોગ વિશે સમજણ
- **નોટિફાઇડ રોગ** એટલે એવો રોગ જેની જાણ કાયદા મુજબ સરકારી તંત્રને કરવી જ પડે છે. આનાથી સરકાર નવા રોગચાળાને સમયસર ઓળખી શકે છે અને તેના ફેલાવાને રોકવાના પગલાં લઈ શકે છે.
- ભારતમાં **એપિડેમિક ડિસીઝ એક્ટ, 1897** અંતર્ગત રાજ્યોને નોટિફાઇડ રોગો નક્કી કરવાની સત્તા મળે છે. દરેક રાજ્ય પોતાની જરૂરિયાત મુજબ આ નિર્ણય લે છે.
- ભારતમાં સામાન્ય રીતે **ટીબી**, **ડેન્ગ્યુ**, **મેલેરિયા**, **કોલેરા**, **હેપેટાઇટિસ**, **ઓરી** અને **પોલિયો** જેવા રોગોને નોટિફાઇડ કરાય છે. કોરોના મહામારી વખતે **કોવિડ-19** ને પણ આ યાદીમાં મુકાયો હતો.
ભારતમાં કેન્સર સંભાળમાં ડેટાની કમી
- રાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતમાં કેન્સર હજી નોટિફાઇડ રોગ નથી. કેન્દ્રીય **આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય** મુખ્યત્વે ચેપી રોગો માટે જ આવી ફરજિયાત સિસ્ટમ બનાવે છે.
- કેન્દ્ર સરકાર હાલમાં **PBCR** અને **HBCR** રજિસ્ટ્રી પર આધાર રાખે છે. પરંતુ આ સિસ્ટમ દેશની માત્ર **10% થી 16%** વસ્તીને જ કવર કરે છે અને તેમાં મોટાભાગે શહેરની સરકારી હોસ્પિટલો જ સામેલ છે.
- કેન્દ્રના કાયદા વગર પણ **17** રાજ્યોએ પોતાના વિસ્તારમાં કેન્સરને નોટિફાઇડ બનાવ્યું છે. આ નીતિ લાગુ કરનારું **તેલંગાણા** નવું રાજ્ય બન્યું છે.
- **વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO)** સાથે જોડાયેલી **ગ્લોબલ કેન્સર ઓબ્ઝર્વેટરી** ના મતે ભારતમાં કેન્સરના કેસ **74%** વધી શકે છે. **2022 માં 1.41 મિલિયન** કેસ હતા, જે **2045 સુધીમાં 2.46 મિલિયન** થઈ જશે.
- **ICMR** અને **નેશનલ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ ઇન્ફોર્મેટિક્સ એન્ડ રિસર્ચ** એ કેન્સરને દેશભરમાં નોટિફાઇડ બનાવવાની ભલામણ કરી છે. તેમના મતે ખાનગી ક્ષેત્રના દર્દીઓનો ડેટા મેળવવા માટે આ પગલું જરૂરી છે.
- કેન્સરને ફરજિયાત નોંધણી હેઠળ લાવવાથી શરૂઆતમાં સરકારી ચોપડે કેસની સંખ્યા વધેલી દેખાશે. પરંતુ આ સાચો ડેટા હોસ્પિટલો બાંધવા, વીમા યોજનાઓ વધારવા અને જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવા માટે ખૂબ ઉપયોગી થશે.