હિમાલયન પેંગોલિનને એક અલગ પ્રજાતિ તરીકે માન્યતા મળી
#GS-3 #પર્યાવરણ #જૈવવિવિધતા #વન્યજીવો #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધકોએ હિમાલયન પેંગોલિન (મનિસ ઓરિટા) ને ચાઈનીઝ પેંગોલિન ની ઉપપ્રજાતિને બદલે એક સ્વતંત્ર જીવંત પ્રજાતિ તરીકે માન્યતા આપી છે.
હિમાલયન પેંગોલિન વિશે
- હિમાલયન પેંગોલિન એ મેનિડે પરિવારનું ભીંગડાંવાળું એક અનોખું સસ્તન પ્રાણી છે.
- તે રાત્રે બહાર નીકળતું અને સૂંઘવાની શક્તિ પર આધાર રાખતું પ્રાણી છે, જે જંગલના કીટકોની વસ્તીને નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદ કરે છે.
આવાસ અને વિતરણ
- આ પ્રજાતિ માત્ર હિમાલયની દક્ષિણ તળેટીમાં નેપાળ, દક્ષિણ તિબેટ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના અસમ માં જોવા મળે છે.
- બ્રહ્મપુત્ર નદી અને અરાકાન પર્વતમાળા જેવા કુદરતી અવરોધોને કારણે આ પ્રાણી લાખો વર્ષોથી અન્ય એશિયન પેંગોલિનથી અલગ રહ્યું છે.
શારીરિક વિશેષતાઓ
- જ્યારે આ પ્રાણી શિકારીઓથી બચવા પોતાનું શરીર ગોળ વાળી લે છે, ત્યારે તેના શરીર પરના ભીંગડા કવચ તરીકે કામ કરે છે.
- તેનું શરીર અને ખોપરી મોટી હોય છે, અને તેની કુલ સરેરાશ લંબાઈ 95.2 સેમી નોંધાઈ છે.
- મોટું શરીર હોવા છતાં, તેના બહારના કાનની બનાવટ ખૂબ નાની હોય છે.
- જમીની વિસ્તારમાં રહેતા અન્ય પેંગોલિનની સરખામણીમાં તેના નાકની હાડકાંની બનાવટ ટૂંકી અને પહોળાઈ વાળી હોય છે.
વર્તણૂક અને પ્રજનન ગુણો
- આ પ્રાણી એકલું રહેવાનું પસંદ કરે છે, જે દિવસે જમીનની અંદર ઊંડા દરમાં છુપાયેલું રહે છે અને માત્ર રાત્રે જ ખોરાકની શોધમાં નીકળે છે.
- તેની દ્રષ્ટિ નબળી હોવાથી, તે જમીનની અંદર રહેલી કીડીઓ અને ઊધઈને શોધવા માટે પોતાની ઉત્તમ સૂંઘવાની શક્તિનો ઉપયોગ કરે છે.
- તેના લાંબા અને મજબૂત પંજાની મદદથી તે કઠણ માટીને તોડી શકે છે અને આસાનીથી ઊંડા દર બનાવી શકે છે.
- માદા પેંગોલિનમાં પ્રજનન દર ધીમો હોય છે અને તે લાંબા ગર્ભકાળ પછી સામાન્ય રીતે માત્ર એક બચ્ચા ને જ જન્મ આપે છે.
- નવજાત બચ્ચાના ભીંગડા પોચા હોય છે, તેથી તેમના ભીંગડા મજબૂત ન થાય ત્યાં સુધી માદા પેંગોલિન તેમને પોતાની પૂંછડી પર બેસાડીને ફેરવે છે.
મુખ્ય તફાવત: હિમાલયન વિરુદ્ધ ચાઈનીઝ પેંગોલિન
- હિમાલયન પેંગોલિન ના બહારના કાન નાના હોય છે, જ્યારે ચાઈનીઝ પેંગોલિન ના કાન સ્પષ્ટપણે મોટા હોય છે.
- હિમાલયન પેંગોલિન નું નાક ટૂંકું અને પહોળું હોય છે, જ્યારે ચાઈનીઝ પેંગોલિન નું નાકની લંબાઈ વધુ અને સાંકડી હોય છે.
- હિમાલયન પ્રજાતિ ઠંડા અને સૂકા પર્વતીય વાતાવરણમાં વિકસિત થઈ છે, જ્યારે ચાઈનીઝ પ્રજાતિ દક્ષિણ ચીનના શાંત જંગલોમાં વિકસી છે.
- હિમાલયન પેંગોલિન માં ચોક્કસ નાના વિસ્તારોમાં ઈનબ્રીડિંગની સમસ્યા વધુ જોવા મળે છે, જ્યારે ચાઈનીઝ પેંગોલિન માં આ સમસ્યા વ્યાપક સ્તરે સમાન રીતે જોવા મળે છે.