CRPF ની સિદ્ધિ: 47 વર્ષમાં પહેલીવાર 12 મહિના સુધી એક પણ જવાન શહીદ ન થયો
#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #GS-2 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #નિયમનકારી સંસ્થાઓ #નૈતિકતા #સીઆરપીએફ #આંતરિક સુરક્ષા #ગૃહ મંત્રાલય
મુખ્ય મુદ્દા
- જાન્યુઆરી 1979 પછી પહેલીવાર CRPF ના એક પણ જવાનનું સતત 12 મહિના સુધી ઓપરેશનલ કામગીરીમાં મોત થયું નથી.
- આ દળની સ્થાપના 1939 માં થઈ હતી અને બાદમાં CRPF એક્ટ, 1949 હેઠળ તેનું વર્તમાન નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
- ઝડપી એમ્બ્યુલન્સ સુવિધા અને આધુનિક સુરક્ષા સાધનોના લીધે જોખમી વિસ્તારોમાં પણ જવાનોની સલામતી વધી છે.
- ઓપરેશનલ શહીદી શૂન્ય થઈ છે, પરંતુ જવાનોના માનસિક તણાવને દૂર કરવા સંસ્થાકીય મદદ આપવી હજુ પણ એટલી જ જરૂરી છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF) ના ઇતિહાસમાં એક મોટો રેકોર્ડ બન્યો છે. સતત 12 મહિના સુધી દેશમાં ડ્યુટી દરમિયાન એક પણ જવાન શહીદ નથી થયો.
- છેલ્લા 47 વર્ષમાં આવું પહેલીવાર બન્યું છે. 30 ઓક્ટોબર 2025 ના રોજ છેલ્લે એક જવાન ઓપરેશન દરમિયાન શહીદ થયો હતો.
CRPF શું છે?
- CRPF એ ભારતનું સૌથી મોટું સેન્ટ્રલ આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સ (CAPF) છે. તે દેશના ગૃહ મંત્રાલય (MHA) હેઠળ કામ કરે છે.
- આ દળની સ્થાપના અંગ્રેજોના સમયમાં 1939 માં ક્રાઉન રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ પોલીસ તરીકે થઈ હતી. પછી CRPF એક્ટ, 1949 હેઠળ તેનું નવું નામ આપવામાં આવ્યું.
CRPF નો મુખ્ય હેતુ
- દેશની અંદર સુરક્ષા અને શાંતિ જાળવવી અને એકતા જાળવી રાખવી એ આ દળનું મુખ્ય કામ છે.
- રાજ્યોની પોલીસને મદદ કરીને નક્સલવાદ સામે લડવું, આતંકવાદીઓનો સામનો કરવો અને બળવાખોરી રોકવાનું કામ આ જવાનો કરે છે.
મુખ્ય સિદ્ધિઓ
- જાન્યુઆરી 1979 પછી પહેલીવાર એવું બન્યું છે કે સતત 12 મહિના સુધી ડ્યુટી દરમિયાન કોઈ જવાનનું મોત ન થયું હોય.
- આધુનિક હથિયારો, સારું પ્લાનિંગ અને જવાનોની કડક તાલીમને લીધે ઓપરેશન દરમિયાન જોખમ ઘટી ગયું છે.
- જવાન ઘાયલ થાય ત્યારે તરત જ તેને હોસ્પિટલ પહોંચાડવાની અને સારી સારવાર આપવાની ઝડપી વ્યવસ્થા બનાવવામાં આવી છે.
- નક્સલી અને જોખમી વિસ્તારોમાં મોટા ઓપરેશન્સ ચાલુ જ હતા, છતાં એક પણ જવાન શહીદ થયા વગર મોટી સફળતાઓ મળી છે.
મહત્ત્વ અને બાકી રહેતા પડકારો
- આ રેકોર્ડ દર્શાવે છે કે સારા સાધનો, યોગ્ય પ્લાનિંગ અને સમયસર તબીબી મદદ મળે તો જવાનોના જીવ બચાવી શકાય છે.
- જોકે, ઓપરેશનમાં શહીદી અટકી છે પણ જવાનોમાં આત્મહત્યાના કિસ્સા હજુ જોવા મળે છે. તેથી માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને તણાવ ઘટાડવા માટે પગલાં લેવા ખૂબ જરૂરી છે.