સુવિકલ્પ (SUVIKALP): બંધ પડેલી ખાણોને ફરી ઉપયોગમાં લેવાનું ડિજિટલ ટૂલ
#જીએસ-3 #પર્યાવરણ #ટકાઉ વિકાસ #અર્થતંત્ર #માળખાગત સુવિધાઓ #ઊર્જા #સુવિકલ્પ (SUVIKALP) #કોલસા મંત્રાલય
મુખ્ય મુદ્દા
- કોલસા મંત્રાલય હેઠળની Coal Controller Organisation (CCO) દ્વારા બંધ પડેલી ખાણોને ફરી ઉપયોગી સંપત્તિ બનાવવા માટે SUVIKALP પોર્ટલ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
- જમીન પુનઃવિકાસના શ્રેષ્ઠ વિકલ્પોની તટસ્થ પસંદગી માટે આ પ્લેટફોર્મ 5-Stage Assessment અને TOPSIS અલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરે છે.
- આ ટૂલ પોતાના RECLAIM Framework અને PRISM Strategic Implementation Module વડે સ્થાનિક લોકોની રોજીરોટીને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રોજેક્ટ ઝડપથી પૂરા કરવા માટે માર્ગદર્શન આપે છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- કોલસા મંત્રાલય હેઠળ આવતી Coal Controller Organisation (CCO) દ્વારા SUVIKALP Mine Repurposing Tool નામનું એક નવું ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ બનાવવામાં આવ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ બંધ પડેલી કોલસા અને લિગ્નાઈટની ખાણોને ફરી ઉપયોગી બનાવવામાં મદદ કરશે.
ટૂલ વિશે માહિતી
- આ એક ભારતનું પોતાનું ડિજિટલ આયોજન પ્લેટફોર્મ છે. તે બંધ પડેલી ખાણોવાળી જમીન પર ઇકો-પાર્ક, સોલાર પેનલ, વનીકરણ, ખેતી કે નાના ઉદ્યોગો શરૂ કરવા જેવા વિકલ્પો ચકાસીને સૌથી સારો વિકલ્પ નક્કી કરે છે.
- આ ટૂલ કોલસા મંત્રાલય સાથે જોડાયેલી કચેરી Coal Controller Organisation (CCO) દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
- ખાણોને વૈજ્ઞાનિક અને પારદર્શક રીતે બંધ કરવી, પર્યાવરણને ફરી હરિયાળું બનાવવું અને આસપાસના લોકોની રોજીરોટી સાચવવી એ આ ટૂલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે.
સુવિકલ્પ ટૂલની મુખ્ય વિશેષતાઓ
- આ પ્લેટફોર્મ ખાણની જમીનની સ્થિતિ, રસ્તા-વાહનવ્યવહારની સુવિધા, પર્યાવરણ અને પ્રોજેક્ટના ખર્ચ જેવી બધી બાબતો ભેગી કરીને જમીનની વિગતવાર રૂપરેખા તૈયાર કરે છે.
- નિર્ણય લેવામાં કોઈ પક્ષપાત કે ભૂલ ન થાય તે માટે તે TOPSIS નામના અલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરે છે, જેથી સૌથી શ્રેષ્ઠ વિકલ્પની તટસ્થ પસંદગી થઈ શકે.
- તેમાં 5-Stage Assessment નું વ્યવસ્થિત માળખું છે, જેમાં પરિબળોની પસંદગી, વિકલ્પોની શોધ, સ્થાનિક લોકોની જરૂરિયાત, યોગ્યતાની ચકાસણી અને છેલ્લે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પની પસંદગી કરવામાં આવે છે.
- સ્થાનિક લોકોની રોજગારી અને જરૂરિયાતોને ધ્યાને રાખવા માટે તેમાં RECLAIM Framework જોડવામાં આવ્યું છે, જેથી સ્થાનિક વિકાસ અને પ્રવાસનને વેગ મળે.
- આ ટૂલમાં આવેલું PRISM Strategic Implementation Module અધિકારીઓને તૈયાર ડીપીઆર (DPR), પ્રોજેક્ટ નોંધો અને ટેન્ડર દસ્તાવેજો આપીને પ્રોજેક્ટને જમીન પર ઝડપથી ઉતારવામાં મદદ કરે છે.
મહત્વ
- આ ટૂલથી નકામી પડેલી ખાણો ઉપયોગી બનશે, જેનાથી આસપાસના લોકોને નવી રોજગારી મળશે અને વિસ્તારનો આર્થિક વિકાસ થશે.
- જમીન ફરી ફળદ્રુપ બનશે, પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા વધશે અને કચરામાંથી નવું સર્જન કરવાનો સર્ક્યુલર ઇકોનોમીનો ધ્યેય સાકાર થશે.