ડેન્યૂબ નદીમાં રેકોર્ડ સ્તરે ઘટેલું જળસ્તર
#GS-1 #ભૂગોળ #ભૌતિક ભૂગોળ #સંસાધનો #GS-3 #પર્યાવરણ #હવામાન પરિવર્તન #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #મેપિંગ #ડેન્યૂબ નદી
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- યુરોપમાં પડેલી ભારે ગરમી અને દુષ્કાળના કારણે ડેન્યૂબ નદી નું જળસ્તર રેકોર્ડ સ્તરે ઘટી ગયું છે. હંગેરી, સ્લોવાકિયા, રોમાનિયા અને બલ્ગ્રેરિયા જેવા દેશોમાં આ પરિસ્થિતિ જોવા મળી છે.
ડેન્યૂબ નદી વિશે
- રશિયાની વોલ્ગા નદી પછી ડેન્યૂબ નદી યુરોપની બીજી સૌથી લાંબી નદી છે. તે વિશ્વની સૌથી આંતરરાષ્ટ્રીય નદી પ્રણાલીઓમાંની એક ગણાય છે.
- આ નદી લગભગ 2,850 કિલોમીટર કે 1,770 માઇલ લાંબી છે. તે મધ્ય અને દક્ષિણ-પૂર્વ યુરોપને બ્લેક સી સાથે જોડે છે અને પીવાના પાણી તથા વેપાર માટે ખૂબ ઉપયોગી છે.
સ્થાન અને ઉદ્ગમ
- આ નદી પશ્ચિમ જર્મનીના બ્લેક ફોરેસ્ટ પર્વતો માંથી નીકળે છે. બ્રેગ અને બ્રિગાચ નામના બે નાના પહાડી ઝરણાં ભેગા થઈને આ નદી બનાવે છે.
- આ નદી રોમાનિયા અને યુક્રેનમાં આવેલા ડેન્યૂબ ડેલ્ટા મારફતે બ્લેક સી માં ભળી જાય છે. આ ડેલ્ટા વિસ્તાર UNESCO દ્વારા સંરક્ષિત સ્થળ છે.
કયા દેશોમાંથી પસાર થાય છે?
- આ નદી યુરોપના 10 દેશો માંથી પસાર થાય છે અથવા તેમની સરહદ બનાવે છે. જેમાં જર્મની, ઓસ્ટ્રિયા, સ્લોવાકિયા, હંગેરી, ક્રોએશિયા, સર્બિયા, બલ્ગ્રેરિયા, રોમાનિયા, મોલ્ડોવા અને યુક્રેનનો સમાવેશ થાય છે.
મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ
- આ નદીને ભૌગોલિક રીતે ત્રણ ભાગમાં વહેંચવામાં આવી છે. આ ત્રણ ભાગ અપર ડેન્યૂબ, મિડલ ડેન્યૂબ અને લોઅર ડેન્યૂબ તરીકે ઓળખાય છે.
- આ નદીને 300 થી વધુ સહાયક નદીઓ મળે છે. જેમાં ઇન, ડ્રાવ, સાવા, તિસ્ઝા, પ્રુત અને સિરેત જેવી મુખ્ય નદીઓ સહિત 30 થી વધુ નદીઓ જહાજો ચલાવવા માટે યોગ્ય છે.
- ડેન્યૂબ દુનિયાની એકમાત્ર એવી નદી છે જે ચાર દેશોની રાજધાનીઓમાંથી પસાર થાય છે. આ રાજધાનીઓમાં વિયેના, બ્રાતિસ્લાવા, બુડાપેસ્ટ અને બેલગ્રેડ નો સમાવેશ થાય છે.
- રોમાનિયા અને યુક્રેનમાં આવેલો ડેન્યૂબ ડેલ્ટા આશરે 4,300 ચોરસ કિલોમીટર માં ફેલાયેલો છે. તે યુરોપના સૌથી મોટા જલપ્લાવિત વિસ્તારોમાંનો એક છે અને પક્ષીઓ તથા જળચર જીવો માટે મહત્ત્વનું ઘર છે.
- નદી પર વીજળી અને જળમાર્ગ માટે મોટા ડેમ બનાવાયા છે. સર્બિયા અને રોમાનિયા વચ્ચે આવેલા આયર્ન ગેટ I & II ડેમ અને સ્લોવાકિયાનો ગબ્ચીકોવો ડેમ તેના જાણીતા ઉદાહરણો છે.