
પ્રોજેક્ટ યુનિકોર્ન: ભારત અને જાપાનનો પ્રથમ સંયુક્ત સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ
#GS-2 #GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #વર્તમાન ઘટનાઓ #આંતરરાષ્ટ્રીય #રાષ્ટ્રીય #ભારત-જાપાન સંબંધો #પ્રોજેક્ટ યુનિકોર્ન
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા 16મા ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર સંમેલન (જુલાઈ 2026) માં, ભારત અને જાપાને ભારતીય નૌકાદળ માટે UNICORN (યુનિફાઇડ કોમ્પ્લેક્સ રેડિયો એન્ટેના) મસ્તૂલનું સંયુક્ત ઉત્પાદન કરવા માટે તેમના પ્રથમ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરી છે.
- આ નિર્ણય 2024 માં ટોક્યો ખાતે ભવિષ્યના યુદ્ધજહાજો માટે UNICORN મસ્તૂલના સહ-વિકાસ માટે થયેલા સમજૂતી પત્ર બાદ આવ્યો છે.
- જાપાન પાસેથી સંરક્ષણ ટેકનોલોજી મેળવનારો ભારત ફિલિપાઇન્સ પછી એશિયાનો બીજો દેશ બન્યો હોવાથી આ કરાર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
UNICORN સિસ્ટમની મુખ્ય વિશેષતાઓ
- UNICORN એ એક આધુનિક સિસ્ટમ છે જે વિવિધ સંચાર પ્રણાલીઓ અને અલગ-અલગ એન્ટેનાને એક જ રડાર મસ્તૂલમાં સંગઠિત કરે છે.
- ખુલ્લા એન્ટેનાને એકસાથે જોડીને આ મસ્તૂલ યુદ્ધજહાજના રડાર ક્રોસ-સેક્શનને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે, જેથી જહાજની સ્ટીલ્થ ક્ષમતા અને દુશ્મનથી બચવાની ક્ષમતા વધે છે.
- UNICORN સિસ્ટમ Nora-50 તરીકે પણ ઓળખાય છે અને તે વિશ્વના શ્રેષ્ઠ હથિયાર-ગ્રેડ એન્ટેનામાંની એક માનવામાં આવે છે.
મેક ઇન ઇન્ડિયા સાથે સમન્વય
- આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનને વેગ આપવા માટે ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ (BEL) જાપાની ભાગીદારો સાથે મળીને UNICORN મસ્તૂલનું ઉત્પાદન કરશે, જેમાં જાપાન ડિઝાઇન ટેકનોલોજી આપશે અને ભારત તેનું ઉત્પાદન અને એસેમ્બલી સંભાળશે.
- આ UNICORN મસ્તૂલ ભારતીય નૌકાદળની હાલની એડવાન્સ્ડ કમ્પોઝિટ કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમનું સ્થાન લેશે, જે અત્યારે BEL ની ચોથી પેઢીની કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ પર ચાલે છે.
- આધુનિક સ્ટીલ્થ એન્ટેના ટેકનોલોજીથી સજ્જ આ મસ્તૂલ વધુ સુરક્ષા, ઓછી રડાર ઓળખ અને બહેતર સંચાર સુવિધા પૂરી પાડે છે, જે આધુનિક ડિજિટલ યુદ્ધ ક્ષેત્રમાં ખૂબ ઉપયોગી છે.
વ્યૂહાત્મક મહત્વ
- આ પહેલથી બંને દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક વિશ્વાસ મજબૂત થાય છે, ભારતની દરિયાઈ જાગરૂકતા વધે છે અને એક મુક્ત, ખુલ્લા અને નિયમ-આધારિત ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રનું સપનું સાકાર થાય છે.