પ્રધાનમંત્રી માઇક્રો ફૂડ પ્રોસેસિંગ એન્ટરપ્રાઇઝાઇઝ ફોર્મલાઇઝેશન યોજના (PMFME)
#GS-2 #GS-3 #ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #અર્થતંત્ર #ખાદ્ય સુરક્ષા #કૃષિ #રોજગાર #રાષ્ટ્રીય #ફૂડ પ્રોસેસિંગ #PMFME યોજના #સરકારી યોજનાઓ
મુખ્ય મુદ્દા
- ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યોગ મંત્રાલયે 29 જૂન 2020 ના રોજ આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન હેઠળ PMFME યોજના શરૂ કરી હતી.
- આ યોજના હેઠળ વ્યક્તિગત નાના ખાદ્ય એકમોને 35% ક્રેડિટ-લિંક્ડ સબસિડી સાથે વધુમાં વધુ ₹10 લાખ ની મદદ મળે છે, જ્યારે FPO અને SHG જેવા જૂથોને ₹3 કરોડ સુધીની સબસિડી મળે છે.
- આ યોજના વન ડિસ્ટ્રિક્ટ વન પ્રોડક્ટ (ODOP) વ્યૂહરચના હેઠળ 35 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ના 713 જિલ્લાઓ ના 137 વિશિષ્ટ ઉત્પાદનો ને આવરી લે છે.
- મહિલા બચત જૂથના સભ્યોને સાધનો ખરીદવા અને રોજિંદા કામ માટે સભ્ય દીઠ ₹40,000 અને જૂથ દીઠ મહત્તમ ₹4 લાખ ની સીડ કેપિટલ મંજૂર કરવામાં આવે છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યોગ મંત્રાલયે નવી દિલ્હીના ઈન્ડિયા હેબિટેટ સેન્ટર ખાતે PMFME બજાર કાર્યક્રમ યોજ્યો હતો. આ કાર્યક્રમમાં દેશભરના નાના ખાદ્ય ઉત્પાદકોએ બનાવેલી વસ્તુઓનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું.
- આ કાર્યક્રમ દર્શાવે છે કે PMFME યોજના નાના ખાદ્ય ઉદ્યોગોને કેવી રીતે મદદ કરે છે. આ યોજના નાણાકીય સહાય, તકનીકી મદદ, બ્રાન્ડિંગ અને બજાર સાથે સીધા જોડાણ આપે છે.
PMFME યોજનાના મુખ્ય લક્ષણો
- કેન્દ્ર સરકારે 29 જૂન 2020 ના રોજ આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન હેઠળ કેન્દ્ર પુરસ્કૃત યોજના તરીકે PMFME યોજના શરૂ કરી હતી.
- આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ નાના અને અસંગઠિત ખાદ્ય ઉદ્યોગોને કાનૂની માળખામાં લાવવાનો, તેમની સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાનો અને નવા કે જૂના એકમોને નાણાકીય અને તકનીકી મદદ કરવાનો છે.
- FPO, મંડળીઓ, SHG અને સરકારી સંસ્થાઓ જ્યારે સામૂહિક પ્રોસેસિંગ સેન્ટર કે ગોડાઉન બનાવે છે, ત્યારે તેમને ₹3 કરોડ ની મર્યાદામાં 35% ક્રેડિટ-લિંક્ડ સબસિડી મળે છે. જે-તે જૂથે પ્રોજેક્ટ ખર્ચના ઓછામાં ઓછા 10% પોતાના કાઢવાના રહે છે અને બાકીની રકમ બેંક લોન દ્વારા મળે છે.
- વ્યક્તિગત ઉદ્યોગસાહસિકો, ભાગીદારી પેઢીઓ, NGO અને ખાનગી કંપનીઓને નવો ખાદ્ય પ્રોસેસિંગ યુનિટ શરૂ કરવા કે જૂના યુનિટને મોટો કરવા માટે વધુમાં વધુ ₹10 લાખ ની મર્યાદા સાથે 35% ક્રેડિટ-લિંક્ડ સબસિડી આપવામાં આવે છે.
- આ યોજના વન ડિસ્ટ્રિક્ટ વન પ્રોડક્ટ (ODOP) વ્યૂહરચના પર કામ કરે છે જેથી ખરીદી અને વેચાણનો ખર્ચ ઘટે. હાલમાં 35 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ના 713 જિલ્લાઓ માં 137 અલગ-અલગ વાનગીઓ અને ઉત્પાદનો આ હેઠળ મંજૂર કરાયા છે.
- મહલા બચત જૂથના દરેક સભ્યને કામચલાઉ ખર્ચ અને નાના સાધનો ખરીદવા માટે ₹40,000 ની સીડ કેપિટલ મળે છે, જેમાં જૂથ દીઠ મહત્તમ મર્યાદા ₹4 લાખ રાખવામાં આવી છે.
- પોતાના ઉત્પાદનોનું બ્રાન્ડિંગ અને માર્કેટિંગ કરવા ઈચ્છતા FPO, SHG અને સહકારી જૂથોને કુલ ખર્ચના 50% નાણાકીય સહાય આપવામાં આવે છે.
- નાના ઉદ્યોગસાહસિકોને તકનીકી જ્ઞાન અને વેપાર સંચાલન શીખવવા માટે ફૂડ પ્રોસેસિંગ એન્ટરપ્રાઇઝ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (FPEDP) દ્વારા તાલીમ પૂરી પાડવામાં આવે છે.
- બ્રાન્ડિંગ અને વેચાણ માટેનો વિગતવાર પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ તૈયાર કરવા માટે સ્ટેટ નોડલ એજન્સીઓ તરફથી ₹5 લાખ સુધીની નાણાકીય સહાય મળે છે.
- આ યોજના ગામડાઓમાં રોજગારી ઊભી કરીને, અનાજ-ફળોનો બગાડ અટકાવીને અને સ્થાનિક વાનગીઓને મોટા બજાર સુધી પહોંચાડીને આત્મનિર્ભર ભારત અને વોકલ ફોર લોકલ ઝુંબેશને મજબૂત બનાવે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
- PMFME બજાર એવો મંચ છે જ્યાં નાના ખાદ્ય ઉત્પાદકો પોતાની વસ્તુઓનું પ્રદર્શન કરી શકે છે, મોટા ખરીદદારો સાથે સીધો સંપર્ક કરી શકે છે અને નવા બજાર શોધી શકે છે.
- PMFME યોજના એ 2020 માં શરૂ થયેલી સરકારી યોજના છે, જે નાના ખાદ્ય ઉદ્યોગોને નાણાકીય મદદ, તકનીકી તાલીમ અને માર્કેટિંગ સહાય આપીને પગભર કરે છે.
- સમગ્ર દેશમાં આ યોજનાનું સંચાલન ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યોગ મંત્રાલય દ્વારા કરવામાં આવે છે.
- યોજના હેઠળ વ્યક્તિગત એકમોને પ્રોજેક્ટ ખર્ચ પર 35% ક્રેડિટ-લિંક્ડ સબસિડી મળે છે, જેની મહત્તમ મર્યાદા ₹10 લાખ છે.