ભારતના પ્રાચીન ખડકોમાંથી મળ્યા 3.5 અબજ વર્ષ જૂના જીવનના પુરાવા

#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #GS-2 #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #ભૌતિક ભૂગોળ #સિંઘભૂમ ક્રેટન #બાયોસિગ્નેચર

મુખ્ય મુદ્દા

વૈજ્ઞાનિકોને સિંઘભૂમ ક્રેટનમાં આવેલા ભીતરદારીમાંથી મળેલા પથ્થરોમાંથી 3.5 અબજ વર્ષ જૂના સૂક્ષ્મજીવોના ચિહ્નો મળ્યા છે.
આ પથ્થરમાંથી મળેલા 8 ઝિર્કોન સ્ફટિકોમાંથી 4 સ્ફટિકોનું વિશ્લેષણ કરતા તેમની ઉંમર લગભગ 3,497 મિલિયન વર્ષ હોવાનું સામે આવ્યું છે.
ઝારખંડ અને ઓડિશામાં ફેલાયેલું સિંઘભૂમ ક્રેટન ભારતનું સૌથી જૂનું ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય ક્ષેત્ર છે, જેમાં 4 અબજ વર્ષ કરતાં પણ જૂનો ખડક રેકોર્ડ મોજૂદ છે.
PNAS જર્નલમાં પ્રકાશિત આ શોધ પૃથ્વી પર જીવનની શરૂઆત અને અન્ય ગ્રહો પર જીવનની શક્યતાઓ સમજવામાં મદદ કરશે.

Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) જર્નલમાં પ્રકાશિત એક અભ્યાસ અનુસાર પૂર્વ ભારતમાં 3.5 અબજ વર્ષ જૂના માઇક્રોબાયલ જીવનના પુરાવા મળ્યા છે.
સંશોધકોએ સિંઘભૂમ ક્રેટન વિસ્તારમાંથી મળેલા પ્રાચીન ખડકોના નમૂનાઓમાંથી આ જૈવિક પુરાવા શોધી કાઢ્યા છે.

આ પુરાવા ઝારખંડ અને ઓડિશામાં ફેલાયેલા સિંઘભૂમ ક્રેટનના ભીતરદારી વિસ્તારમાંથી મળેલા કાર્બન-યુક્ત ચર્ટ ખડકમાંથી મળી આવ્યા છે.
ચર્ટ એ સિલિકાથી ભરપૂર અને અત્યંત મજબૂત ખડક છે, જે અબજો વર્ષો સુધી જૈવિક પદાર્થોને સચવાયેલા રાખવામાં મદદ કરે છે.
સિંઘભૂમ ક્રેટન એ ભારતની સૌથી જૂની ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય રચનાઓમાંથી એક છે, જ્યાં 4 અબજ વર્ષ કરતાં પણ જૂના ખડકો સચવાયેલા છે.

ખડકમાં રહેલા 8 ઝિર્કોન સ્ફટિકોમાંથી 4 સ્ફટિકોની તપાસ કરતા તેમની ઉંમર લગભગ 3,497 મિલિયન વર્ષ હોવાનું જણાયું હતું.
ખડકના કાર્બન આઇસોટોપનું માળખું સજીવો દ્વારા થતા કાર્બન ફિક્સેશનના રસાયણિક ચિહ્નો સાથે સંપૂર્ણ રીતે મેળ ખાય છે.
વિશ્લેષણથી સાબિત થયું કે આ કાર્બન પછીથી થયેલા કોઈ પ્રદૂષણને કારણે નહીં, પરંતુ પ્રાચીન સજીવોના અવશેષોમાંથી જ બન્યો છે.

વિવિધ રસાયણિક અને ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય પરીક્ષણો પર આધારિત આ શોધ વિશ્વમાં માઇક્રોબાયલ જીવનના સૌથી જૂના સીધા તારીખવાળા બાયોસિગ્નેચર પૈકી એક છે.
આ શોધ પૃથ્વી પર જીવનના પ્રારંભિક વિકાસને સમજવામાં અને અન્ય ગ્રહો પર જીવનની શક્યતાઓ શોધવામાં મદદરૂપ થશે.