આઈએનએસ માંગરોળ: ત્રીજું સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન વૉરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ

આઈએનએસ માંગરોળ: ત્રીજું સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન વૉરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ

#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #GS-2 #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #ગુજરાત

મુખ્ય મુદ્દા

  • કોચિન શિપયાર્ડ લિમિટેડે ભારતીય નૌકાદળને માહે-ક્લાસ શ્રેણીનું ત્રીજું એન્ટી-સબમરીન વૉરફેર જહાજ માંગરોળ સોંપ્યું છે.
  • ગુજરાતના જૂનાગઢ જિલ્લાના માંગરોળ બંદરના નામ પરથી બનેલા આ જહાજમાં 80% થી વધુ સ્વદેશી ટેકનોલોજી અને સાધનો વાપરવામાં આવ્યા છે.
  • 78 મીટર લાંબુ આ જહાજ 25 નોટ્સ ની ઝડપે ચાલે છે અને તે વોટરજેટ પ્રોપલ્શનથી સજ્જ હોવાથી સબમરીન તેને રડારમાં સરળતાથી પકડી શકતી નથી.
  • તે RBU-6000 રોકેટ લોન્ચર, 324 mm ટોર્પિડો ટ્યુબ અને DRDO દ્વારા વિકસાવેલ સોનાર સિસ્ટમથી સજ્જ છે.

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • ભારતીય નૌકાદળને માંગરોળ નામનું ત્રીજું સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન વૉરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ (ASW-SWC) મળ્યું છે.
  • આ જહાજનું નિર્માણ કોચિનમાં આવેલા કોચિન શિપયાર્ડ લિમિટેડ (CSL) દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે.

પરિચય અને વિકાસ

  • માંગરોળ એ માહે-ક્લાસ શ્રેણીનું ત્રીજું નાનું અને ઝડપી યુદ્ધ જહાજ છે.
  • આ જહાજ ખાસ કરીને દરિયાકાંઠાના છીછરા પાણીમાં દુશ્મન સબમરીનને શોધવા અને તેને નષ્ટ કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે, જ્યાં મોટા યુદ્ધ જહાજો જઈ શકતા નથી.
  • સંરક્ષણ મંત્રાલય સાથેના કરાર હેઠળ કોચિન શિપયાર્ડ લિમિટેડ આવા કુલ આઠ જહાજો બનાવી રહ્યું છે.
  • આ જહાજ નિર્માણમાં 80% થી વધુ સામગ્રી અને સિસ્ટમ ભારતની પોતાની એટલે કે સ્વદેશી છે.
  • આ જહાજનું નામ ગુજરાતના જૂનાગઢ જિલ્લાના માંગરોળ બંદર પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જે 2004 માં સેવા નિવૃત્ત થયેલા જૂના INS માંગરોળ ની યાદ અપાવે છે.

મુખ્ય હેતુ

  • આ જહાજનો મુખ્ય હેતુ ભારતના વિશિષ્ટ આર્થિક ક્ષેત્ર (EEZ) માં સબમરીન વિરોધી કામગીરી, દરિયાઈ નિરીક્ષણ, માઇન વૉરફેર અને ઓછી તીવ્રતાના દરિયાઈ ઓપરેશન્સ (LIMO) હાથ ધરવાનો છે.

મુખ્ય તકનીકી લાક્ષણિકતાઓ

  • તે સામાન્ય પંખાને બદલે વોટરજેટ પ્રોપલ્શનથી ચાલે છે, જેથી છીછરા પાણીમાં તેની ઝડપ વધે છે અને અવાજ ઓછો થવાથી દુશ્મનનું સોનાર તેને સરળતાથી પકડી શકતું નથી.
  • આ જહાજ 78 મીટર લાંબુ છે અને 896 થી 1,100 ટન નું વજન ધરાવે છે, જે 25 નોટ્સ ની ઝડપે 14 દિવસ સુધી 1,800 નોટિકલ માઇલ નો પ્રવાસ કરી શકે છે.
  • સબમરીન સામે લડવા માટે તેમાં RBU-6000 રોકેટ લોન્ચર, 324 mm ટોર્પિડો ટ્યુબ અને ટોર્પિડો બચાવ પ્રણાલી આપેલી છે.
  • તેમાં DRDO દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ સોનાર, લો-ફ્રિકવન્સી વેરિયેબલ ડેપ્થ સોનાર (LFVDS) અને આધુનિક કોમ્બેટ સિસ્ટમ લગાવાયેલી છે.
  • હવામાંથી અને દરિયાઈ સપાટી પરથી થતા હુમલા સામે રક્ષણ માટે તેમાં 30 mm ની નેવલ ગન અને બે 12.7 mm ની રિમોટ કંટ્રોલ ગન (SRCGs) ફીટ કરવામાં આવી છે.