તાજેતરના દેશવ્યાપી સર્વેક્ષણમાં એક પણ મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જર મળ્યો નથી
#GS-2 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #વંચિત વર્ગો #GS-3 #માળખાકીય સુવિધાઓ #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યસભામાં માહિતી આપી છે કે તાજેતરના દેશવ્યાપી સર્વેક્ષણમાં દેશના એક પણ જિલ્લામાં મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જર મળી આવ્યા નથી.
સર્વેક્ષણ વિશે
- આ દેશવ્યાપી સર્વેક્ષણ મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જર્સ પ્રતિબંધ અને પુનર્વસન કાયદા, ૨૦૧૩ હેઠળ યોજવામાં આવ્યો હતો.
- તેનો મુખ્ય હેતુ હાથથી કચરો સાફ કરતા કામદારોની ઓળખ કરવાનો અને તેમના કલ્યાણ માટે ચાલતા વિશિષ્ટ કાર્યોની સમીક્ષા કરવાનો હતો.
મુખ્ય તારણો
- દેશના તમામ જિલ્લાઓમાં થયેલા સર્વે મુજબ ૨૦૧૩ ના કાયદા ની જોગવાઈઓ હેઠળ એક પણ વ્યક્તિ મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જર તરીકે નોંધાઈ નથી.
- નમસ્તે (NAMASTE) યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં ૮૯,૯૧૫ ગટર અને સેપ્ટિક ટેન્કના કામદારોનું સફળતાપૂર્વક વેરિફિકેશન પૂર્ણ થયું છે.
- સફાઈ કામદારોને પીપીઈ કિટ, સલામતી તાલીમ, ઇમરજન્સી રેસ્પોન્સ સાધનો અને આધુનિક મશીનરી પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.
- નમસ્તે યોજના હેઠળ કામદારોને આરોગ્ય વીમો, મશીનરી ખરીદવા મૂડી સહાય અને ખાનગી સફાઈ ઓપરેટરોને આર્થિક ટેકો આપવામાં આવે છે.
- સ્વચ્છ ભારત મિશન-અર્બન ૨.૦ ના પાણી વ્યવસ્થાપન ઘટક દ્વારા જોખમી માનવ પ્રવેશ દૂર કરીને મશીનથી સફાઈ કરવા પ્રોત્સાહન અપાય છે.
પગલાંઓનું મહત્વ
- મશીનથી સફાઈની પદ્ધતિ અપનાવવાથી જોખમી માનવ પ્રવેશ બંધ થયો છે, જેનાથી કામદારોની સુરક્ષા અને સ્વમાન જળવાય છે.
- યોગ્ય આયોજન દ્વારા સફાઈ કામદારોને પુનર્વસન, સુરક્ષિત કામગીરી અને જરૂરી સામાજિક કવચ પૂરું પાડવામાં આવે છે.
- આ સુધારેલી સફાઈ વ્યવસ્થા દેશમાંથી જોખમી મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જિંગ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવામાં મદદ કરે છે.