ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ માટે કેરળ શરૂ કરશે હેઝાર્ડ પર્સેપ્શન ટેસ્ટ

#GS-2 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #સુશાસન #ઇ-ગવર્નન્સ #વર્તમાન પ્રવાહો #રાષ્ટ્રીય #GS-3 #અર્થતંત્ર #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #માર્ગ સલામતી

મુખ્ય મુદ્દા

કેરળ ડિસેમ્બર 2026 થી ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ માટે Hazard Perception Test (HPT) ફરજિયાત કરનાર ભારતનું પ્રથમ રાજ્ય બનશે.
આ ટેસ્ટ Central Motor Vehicles Rules માં રહેલી જોગવાઈઓ મુજબ ડ્રાઈવરની જોખમ ઓળખવાની કુશળતા ચકાસવા માટે લેવામાં આવશે.
લર્નર્સ લાઇસન્સ મેળવ્યાના 30 દિવસ ની અંદર ઉમેદવારે ગ્રાઉન્ડ ટેસ્ટ આપતા પહેલા આ કસોટી પાસ કરવી પડશે.
આ કસોટીમાં 10 વિડીયો ક્લિપ બતાવાશે અને પાસ થવા માટે ઉમેદવારે 100 માંથી 60 ગુણ મેળવવા ફરજિયાત રહેશે.

કેરળ દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બનશે જ્યાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ કઢાવવા માટે કોમ્પ્યુટર આધારિત Hazard Perception Test (HPT) આપવી ફરજિયાત બનશે. આ વ્યવસ્થા ડિસેમ્બર 2026 થી શરૂ થશે.

આ એક કોમ્પ્યુટર ટેસ્ટ છે જેમાં સ્ક્રીન પર ટ્રાફિકની સ્થિતિ દર્શાવવામાં આવે છે. અરજદાર રસ્તા પર આવતા જોખમો સમયસર ઓળખી શકે છે કે નહીં તેની આમાં ચકાસણી થાય છે.
આ પ્રકારની કસોટી માટેનો નિયમ પહેલેથી જ Central Motor Vehicles Rules માં સામેલ છે.

આ ટેસ્ટનો હેતુ ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટને માત્ર ટ્રાફિક નિયમો અને ગાડી ચલાવવા પૂરતી મર્યાદિત ન રાખતા, રસ્તા પરના જોખમોને અગાઉથી ઓળખીને સાચો નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા કેળવવાનો છે.

કાચું લાઇસન્સ (લર્નર્સ ટેસ્ટ) પાસ કર્યા પછી ઉમેદવારે 30 દિવસ ની અંદર આ ટેસ્ટ પાસ કરવી પડશે. આ ટેસ્ટ પાસ કર્યા બાદ જ ગ્રાઉન્ડ અને રોડ ટેસ્ટ આપી શકાશે.
આ ટેસ્ટમાં 10 વિડીયો ક્લિપ બતાવવામાં આવશે, જેમાં દરેક વિડીયો એક મિનિટનો હશે. દરેક વિડીયોમાં ઓછામાં ઓછા બે સંભવિત જોખમો દર્શાવાશે.
સ્ક્રીન પર જોખમ દેખાય કે તરત જ ઉમેદવારે બટન દબાવવાનું રહેશે. જો બટન દબાવવામાં મોડું થાય અથવા જોખમ ન ઓળખાય તો માર્ક્સ કપાઈ જશે.
દરેક સાચા જવાબ માટે 10 માર્ક્સ મળશે. ટેસ્ટ પાસ કરવા માટે ઉમેદવારે કુલ 100 માંથી ઓછામાં ઓછા 60 માર્ક્સ મેળવવા જરૂરી છે.

આ ટેસ્ટથી માર્ગ સલામતી વધશે. ડ્રાઈવર રસ્તા પરની મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ પહેલેથી સમજી શકશે, જેનાથી અકસ્માતો ઘટાડી શકાશે.
તે લાઇસન્સ આપવાની પ્રક્રિયાને વધુ મજબૂત બનાવે છે. લર્નર્સ અને પ્રાયોગિક ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટની સાથે હવે ઉમેદવારની માનસિક સતર્કતાની પણ ચકાસણી થશે.
કેરળનું આ પગલું સમગ્ર દેશ માટે એક ઉદાહરણ પૂરું પાડી શકે છે, જેથી અન્ય રાજ્યો પણ ટેકનોલોજી આધારિત ડ્રાઈવિંગ ટેસ્ટ અપનાવી શકે.