સંસદ દ્વારા એમએસએમઈ વિકાસ (સુધારા) વિધેયક, 2026 પસાર કરાયું
#GS-3 #અર્થતંત્ર #GS-2 #સુશાસન અને સામાજિક ન્યાય #સુશાસન #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- રાજ્યસભામાં મંજૂરી મળ્યા બાદ સંસદે સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગ વિકાસ (સુધારા) વિધેયક, 2026 ને આખરી મંજૂરી આપી દીધી છે.
વિધેયકનો પરિચય અને હેતુ
- આ નવું વિધેયક MSME વિકાસ અધિનિયમ, 2006 માં સુધારો કરે છે, જેથી નાના ઉદ્યોગોને ઝડપી ચુકવણી મળી રહે અને કાનૂની પ્રક્રિયાઓ સરળ બને.
- તેનો મુખ્ય હેતુ નાના ઉદ્યોગોને સમયસર નાણાં આપવાનું સુનિશ્ચિત કરવાનો, વેપારના નિયમો સરળ બનાવવાનો અને ડિજિટલ સુધારા દ્વારા વિકાસને વેગ આપવાનો છે.
MSME વર્ગીકરણમાં લવચીકતા
- આ વિધેયકે કાયદા દ્વારા નક્કી કરાયેલી રોકાણની જૂની અને નિયમિત મર્યાદાઓ દૂર કરી દીધી છે.
- હવે કેન્દ્ર સરકાર ટર્નઓવર અને મશીનરીના રોકાણના આધારે નોટિફિકેશન બહાર પાડીને MSME ની શ્રેણી નક્કી કરી શકશે.
મરજિયાત ડિજિટલ નોંધણી
- નાના સાહસો માટે સરકારી પોર્ટલ પર નોંધણી કરાવવી હવે સંપૂર્ણ રીતે મરજિયાત બનાવવામાં આવી છે.
- વેપારીઓ કેન્દ્ર સરકારના ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર નોંધણી કરી શકશે, અને રાજ્ય સરકારો પણ પોતાના ડિજિટલ પોર્ટલ બનાવી શકશે.
CPSEs માટે TReDS ફરજિયાત
- સેન્ટ્રલ પબ્લિક સેક્ટર એન્ટરપ્રાઈઝીસ (CPSEs) માટે નાના સાહસોના તમામ બિલની ચુકવણી TReDS પ્લેટફોર્મ દ્વારા કરવી ફરજિયાત કરાઈ છે.
- કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો આ ચુકવણી નિયમ અન્ય સરકારી સંસ્થાઓ માટે પણ લાગુ કરી શકે છે.
સમયબદ્ધ મધ્યસ્થતા
- MSME સુવિધા પરિષદ અથવા મધ્યસ્થી સામે ચાલતી સમાધાન પ્રક્રિયા પહેલી સુનાવણીથી 90 દિવસ માં પૂરી કરવી પડશે.
સમયબદ્ધ આર્બિટ્રેશન
- જો શરૂઆતી મધ્યસ્થતા નિષ્ફળ જાય, તો 30 દિવસ ની અંદર આર્બિટ્રેશનની કાર્યવાહી શરૂ કરવી પડશે.
- તમામ લિખિત રજૂઆતો પૂરી થયા પછી 90 દિવસ ની અંદર આર્બિટ્રેશનનો આખરી નિર્ણય આપવો પડશે.
વિવાદ દરમિયાન રાહત
- વેપારીઓ આર્બિટ્રેશનના નિર્ણયો અને સંમતિ કરારોને કોર્ટમાં પડકારી શકે છે.
- જો કોર્ટનો કેસ છ મહિના થી વધુ સમય ખેંચાય, તો ખરીદદારે વિવાદિત રકમના ઓછામાં ઓછા 50% નાના સપ્લાયરને ચૂકવી દેવા પડશે.
કાયદાકીય નિયમોનું બિન-ગુનાહિતકરણ
- આ સુધારાથી નાની ભૂલો માટે જેલની સજા દૂર કરીને ફક્ત ચેતવણી અને દંડની જોગવાઈ કરાઈ છે.
- ખોટી માહિતી આપવી, જરૂરી વિગતો છુપાવવી કે વાર્ષિક હિસાબમાં MSME ની બાકી રકમ ન દર્શાવવી તેના માટે આ દંડ લાગુ થશે.
પ્રગતિશીલ દંડ માળખું
- વારંવાર નિયમો તોડનારા સાહસો માટે દંડની રકમ ઉત્તરોત્તર વધારવામાં આવશે.
- લઘુત્તમ દંડની રકમ દર ત્રણ વર્ષે 10% ના દરે આપમેળે વધી જશે.
ન્યાયનિર્ણય અને અપીલ
- દંડ સંબંધિત બાબતોનો ન્યાયી નિર્ણય કરવા માટે ડેવલપમેન્ટ કમિશનર (MSME) ને સત્તાધિકારી બનાવવામાં આવ્યા છે.
- કમિશનરના આદેશ સામે MSME સચિવ સમક્ષ અપીલ કરી શકાશે.