કેરળમાં લેપ્ટોસ્પાયરોસિસ રોગનો કેસ અને પડકારો
#GS-2 #ગવર્નન્સ અને સામાજિક ન્યાય #આરોગ્ય #GS-3 #સાયન્સ અને ટેકનોલોજી #બાયોટેકનોલોજી #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #ઝૂનોટિક રોગો
મુખ્ય મુદ્દા
- લેપ્ટોસ્પાયરોસિસ એ લેપ્ટોસ્પાયરા બેક્ટેરિયાથી થતો પ્રાણીજન્ય રોગ છે, જે ચોમાસામાં કેરળમાં મોટો આરોગ્ય પડકાર ઊભો કરે છે.
- આ બેક્ટેરિયા પ્રાણીઓની કિડનીમાં રહે છે અને તેમના પેશાબથી દૂષિત થયેલા પાણી કે માટી દ્વારા ત્વચાના કાપા કે ઘા મારફતે માણસમાં પ્રવેશે છે.
- ચેપ લાગ્યા પછી 5 થી 14 દિવસમાં લક્ષણો દેખાય છે, જે સામાન્ય તાવથી શરૂ થઈને વેઇલ્સ સિન્ડ્રોમ જેવી ગંભીર સ્થિતિ સુધી પહોંચી શકે છે.
- આ રોગની સારવાર માટે ડોક્સીસાઇક્લિન કે પેનિસિલિન G જેવી એન્ટિબાયોટિક્સ જરૂરી છે, કારણ કે પ્રાણીઓની રસી તેને પૂરી રીતે અટકાવી શકતી નથી.
- દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશો જેવા કે ભારત, ઇન્ડોનેશિયા, થાઇલેન્ડ અને શ્રીલંકામાં આ રોગના સૌથી વધુ કેસ ચોમાસામાં નોંધાય છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- કેરળમાં ચોમાસા દરમિયાન અને તેના પછીના મહિનાઓમાં લેપ્ટોસ્પાયરોસિસના કેસ અને તેનાથી થતા મૃત્યુનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે જોવા મળી રહ્યું છે.
લેપ્ટોસ્પાયરોસિસના મુખ્ય પાસાઓ અને ફેલાવો
- લેપ્ટોસ્પાયરોસિસ એ લેપ્ટોસ્પાયરા નામના વાંકડિયા આકારના બેક્ટેરિયાથી થતો રોગ છે, જે પ્રાણીઓમાંથી માણસોમાં ફેલાય છે.
- ઉંદર, ગાય, ભેંસ, ભૂંડ અને કૂતરા જેવા જંગલી અને પાલતુ પ્રાણીઓ આ બેક્ટેરિયાને પોતાની કિડનીમાં સાચવી રાખે છે.
- આ વાહક પ્રાણીઓ પોતે બીમાર પડતા નથી, પણ પોતાના પેશાબ દ્વારા બેક્ટેરિયા બહાર કાઢે છે. ખાસ કરીને ઉંદરો માટી અને પાણીને દૂષિત કરે છે.
- દૂષિત પાણી કે માટી ત્વચાના ઘા અથવા મોં-આંખના સંપર્કમાં આવવાથી આ રોગ માણસોમાં ફેલાય છે. જોકે, એક માણસથી બીજા માણસમાં આ રોગ ફેલાવો ખૂબ દુર્લભ છે.
- ચેપ લાગ્યાના 5 થી 14 દિવસ પછી તાવ, માથાનો દુખાવો અને સ્નાયુઓનો દુખાવો જેવા લક્ષણો દેખાય છે, જે વધીને વેઇલ્સ સિન્ડ્રોમ કે કમળાનું રૂપ લઈ શકે છે.
- આ રોગના લક્ષણો સામાન્ય તાવ જેવા જ હોવાથી અને નિદાનની પૂરતી સુવિધા ન હોવાથી ઘણી વાર તેનું સાચું નિદાન થઈ શકતું નથી.
- દર્દીની સ્થિતિ મુજબ ડોકટરો સારવાર માટે ડોક્સીસાઇક્લિન, પેનિસિલિન G અથવા સેફટ્રિયાક્સોન જેવી એન્ટિબાયોટિક્સ દવાઓ આપે છે.
- રોગ રોકવા માટે ઉંદરોનો ઉપદ્રવ ઘટાડવો, સ્વચ્છતા રાખવી અને રક્ષણાત્મક કપડાં પહેરવા જરૂરી છે, કારણ કે પ્રાણીઓની રસી આ બેક્ટેરિયાને સંપૂર્ણપણે અટકાવી શકતી નથી.
- આ રોગ વિશ્વભરમાં જોવા મળે છે, પરંતુ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના ભારત, ઇન્ડોનેશિયા, થાઇલેન્ડ અને શ્રીલંકા જેવા દેશોમાં ચોમાસા દરમિયાન સૌથી વધુ ફેલાય છે.