કચ્છતિવુ ટાપુનો વિવાદ અને તેની સ્થિતિ
#GS-2 #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #अर्थव्यवस्था #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- શ્રીલંકાના સંસદસભ્ય Rauff Hakeem તાજેતરમાં સદ્ભાવના મુલાકાતે ચેન્નાઈ આવ્યા હતા.
- તેમણે જણાવ્યું કે કચ્છતિવુ ટાપુ ની માલિકીનો પ્રશ્ન અંતિમ રીતે ઉકેલાઈ ગયો છે.
- આ વાત તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને ભારત તથા શ્રીલંકા વચ્ચેના જૂના કરારોના આધારે કહી.
કચ્છતિવુ ટાપુ વિશે
- કચ્છતિવુ એક નાનો, વસ્તી વગરનો અને વિવાદિત ટાપુ છે જે ભારત-શ્રીલંકા વચ્ચે દરિયાઈ સરહદ અને માછીમારીના અધિકારો માટે ચર્ચામાં રહ્યો છે.
- ભારતના જમીનદારો અને માછીમારો દાવો કરતા કે આ ટાપુ અમારો છે.
- પરંતુ ભારતે ૧૯૭૦ના દાયકાના મધ્યમાં થયેલા દરિયાઈ કરારો દ્વારા સત્તાવાર રીતે શ્રીલંકાની માલિકી સ્વીકારી લીધી હતી.
સ્થાન
- આ ટાપુ પાક સ્ટ્રેટ (જળડમરૂમધ્ય) માં આવેલો છે, જે ભારતના તમિલનાડુ રાજ્યને શ્રીલંકાના ઉત્તર પ્રાંત થી અલગ કરે છે.
- આ ટાપુ સત્તાવાર આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સરહદ રેખા (IMBL) ની શ્રીલંકા તરફની બાજુ પર આવેલો છે.
ઇતિહાસ અને કાનૂની માળખું
- ઇતિહાસમાં બંને દેશોના માછીમારો આ ટાપુ આસપાસના પાણીનો ઉપયોગ માછલી પકડવા અને જાળ સૂકવવા માટે કરતા હતા.
- ભારતની કેન્દ્ર સરકારે ૧૯૭૪ અને ૧૯૭૬ ની વચ્ચે શ્રીલંકા સાથે સરહદો નક્કી કરવા માટે કરારો કર્યા હતા.
- આસપાસના વૈશ્વિક કાયદાઓને આધારે સરકારે સત્તાવાર રીતે શ્રીલંકાનો અધિકાર સ્વીકાર્યો હતો.
- આજના આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા મુજબ કોઈ પણ દેશ એકલા હાથે આ ટાપુની સ્થિતિ બદલી શકે નહીં.
- જો આ મામલે ફેરવિચારણા કરવી હોય તો સંયુક્ત રાષ્ટ્રો (UN) પાસે જવું પડે.
ટાપુની મુખ્ય વિશેષતાઓ
- આ ટાપુ પર કાયમી રહેવા માટે કોઈ વસ્તી નથી અને પીવાના પાણીની કુદરતી સગવડ પણ નથી.
- આ કારણોસર લાંબા સમય સુધી માનવ વસવાટ અહીં શક્ય નથી.
- અહીં ઐતિહાસિક St. Antony's Church આવેલું છે જે મોટું ધાર્મિક સ્થળ છે.
- આ ચર્ચમાં દર વર્ષે બે દિવસનો મોટો મેળો ભરાય છે.
- આ વાર્ષિક યાત્રા માટે આવતા ભારતીય નાગરિકોને કોઈ પાસપોર્ટ કે વિઝાની જરૂર પડતી નથી.
- આ તહેવાર દરમિયાન શ્રીલંકાની નૌકાદળ અને સ્થાનિક માછીમારો ભારતીય મુલાકાતીઓને આવકારે છે અને મદદ કરે છે.
- ટાપુની આસપાસનું દરિયાઈ પાણી સમૃદ્ધ જીવસૃષ્ટિ ધરાવે છે.
- પરંતુ પ્રતિબંધિત માછીમારીના સાધનો અને નુકસાનકારક ટ્રોલિંગ પદ્ધતિઓને કારણે આ દરિયાઈ પર્યાવરણને નુકસાન થઈ રહ્યું છે.