કામરાજાર બંદરે 18 મીટરની ઓપરેશનલ ડ્રાફ્ટ ક્ષમતા મેળવી
#GS-3 #GS-1 #અર્થતંત્ર #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #ભૂગોળ #સંસાધનો #મેપિંગ #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- કામરાજાર પોર્ટ લિમિટેડે (KPL) તેનું ફેઝ VI ડ્રેજિંગ કામ સફળતાપૂર્વક પૂરું કર્યું છે. વિશાખાપટ્ટનમ પછી 18 મીટર ઊંડાઈ ધરાવતો ડ્રાફ્ટ મેળવનાર આ ભારતનું બીજું મુખ્ય બંદર બન્યું છે.
કામરાજાર બંદર વિશે
- આ બંદર પહેલા એન્નોર પોર્ટ લિમિટેડ તરીકે ઓળખાતું હતું અને તે ભારતનું પ્રથમ કોર્પોરેટાઇઝ્ડ મુખ્ય બંદર છે. તે લેન્ડલોર્ડ પોર્ટ મોડલ પર કામ કરે છે, જ્યાં સરકારી તંત્ર પાયાનું માળખું સંભાળે છે અને ખાનગી કંપનીઓ PPP ધોરણે ટર્મિનલ ચલાવે છે.
- આ બંદર ભારતના પૂર્વ કિનારે આવેલા કોરોમંડલ કોસ્ટ પર સ્થિત છે.
- તે તમિલનાડુ રાજ્યમાં ચેન્નઈ શહેરથી ઉત્તરે લગભગ 24 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે.
સ્થાપના અને ઇતિહાસ
- માર્ચ 1999માં ઇન્ડિયન પોર્ટ્સ એક્ટ, 1908 હેઠળ સરકારે આ બંદરને દેશના 12મા મોટા બંદર તરીકે માન્યતા આપી હતી.
- ત્યારબાદ ઓક્ટોબર 1999માં કંપનીઝ એક્ટ, 1956 હેઠળ તેની એક કોર્પોરેટ સંસ્થા તરીકે નોંધણી કરવામાં આવી હતી.
- 1 ફેબ્રુઆરી 2001ના રોજ તેનો વ્યાપારી વપરાશ શરૂ થયો હતો, અને શરૂઆતમાં તેનો ઉપયોગ TANGEDCO પાવર પ્લાન્ટ માટે કોલસો ઠાલવવા થતો હતો.
- સ્વતંત્રતા સેનાની અને તમિલનાડુના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી કે. કામરાજના માનમાં પછીથી આ બંદરનું નામ બદલીને કામરાજાર પોર્ટ રાખવામાં આવ્યું હતું.
મુખ્ય માળખાકીય અને ઓપરેશનલ સુવિધાઓ
- આ એક માનવસર્જિત ઊંડા પાણીનું બંદર છે, જેને બે મોટા બ્રેકવોટર સુરક્ષા આપે છે. આના કારણે આખું વર્ષ શાંત પાણીમાં જહાજોનું કામકાજ વગર અટકાવે ચાલે છે.
- ફેઝ VI ડ્રેજિંગ કામથી બંદરના રસ્તા વધુ ઊંડા થયા છે, જેથી હવે 18 મીટર ઊંડાઈ ધરાવતા મોટા કેપસાઇઝ જહાજો અહીં આવી શકે છે.
- બંદર પર હાલ 9 સક્રિય બર્થ છે, જેમાં થર્મલ અને કોલસાના વહન માટે ખાસ સુવિધાઓ આપવામાં આવી છે.
- આ ઉપરાંત પ્રવાહી રસાયણો અને LNG ગેસની હેરફેર માટે અલગ બર્થ બનાવવામાં આવ્યા છે.
- સામાન્ય કન્ટેનર અને અન્ય છૂટક માલસામાન ઉતારવા માટે પણ યોગ્ય વ્યવસ્થા છે.
- આ બંદર પરથી વાહનોની આયાત અને નિકાસ માટે ખાસ બર્થની સુવિધા છે.
- રેલવે, રોડ, VTMS અને મોટા ગોડાઉનની સરીસ સુવિધાને કારણે માલસામાનની ઝડપી હેરફેર થાય છે અને સમય બચે છે.
મહત્વ
- બંદરની ઊંડાઈ વધવાથી ભારત સરકારના મેરીટાઇમ ઇન્ડિયા વિઝન 2030 અને મેરીટાઇમ અમૃત કાલ વિઝન 2047ના લક્ષ્યાંકોને બળ મળશે.
- 18 મીટરના ડ્રાફ્ટથી મોટા કેપસાઇઝ જહાજો સીધા બંદરે આવી શકશે, જેનાથી બીજા દેશોના પોર્ટ પર નિર્ભર રહેવું નહીં પડે અને વેપારીઓનો ભાડાનો ખર્ચ ઘટશે.