ISRO એ સબ-ઓર્બિટલ લોન્ચ વ્હીકલ (SOLVE) નું સફળ પરીક્ષણ કર્યું
#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #અંતરીક્ષ #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #ISRO #SOLVE #ગગનયાન મિશન
મુખ્ય મુદ્દા
- ISRO એ શ્રીહરિકોટા ખાતે Sub-Orbital Launch Vehicle for Experiments (SOLVE) નું પ્રથમ સફળ ટેસ્ટ કર્યું છે.
- આ વાહન પૃથ્વીના વાતાવરણમાં 10 કિમી થી 17 કિમી ની ઊંચાઈ સુધી સાધનો લઈ જઈને ટેસ્ટ કરી શકે છે.
- તેમાં PSLV Strap-on Motor (PSOM) અને SITVC ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
- આ રોકેટનો મુખ્ય હેતુ ગગનયાન મિશનના ક્રૂ મોડ્યુલની 10 પેરાશૂટવાળી રિકવરી સિસ્ટમ ને ચકાસવાનો છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતીય અંતરીક્ષ સંસ્થા ISRO એ શ્રીહરિકોટા ખાતે પોતાના નવા SOLVE રોકેટના સોલિડ મોટરનું પ્રથમ સફળ જમીની પરીક્ષણ પૂર્ણ કર્યું છે.
SOLVE નો પરિચય
- SOLVE એ એક ખાસ ડિઝાઇન કરેલું સોલિડ ઇંધણ આધારિત ટેસ્ટ રોકેટ છે. તે મોટા ઓર્બિટલ રોકેટ વાપર્યા વગર ઊંચાઈ પર પરીક્ષણો કરવાની સસ્તી સુવિધા આપે છે.
- આ ખાસ ટેસ્ટિંગ પ્લેટફોર્મની ડિઝાઇન અને સંચાલનની સંપૂર્ણ જવાબદારી ISRO ની છે.
મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો
- આ વાહનનો મુખ્ય હેતુ ગગનયાન મિશનના ક્રૂ મોડ્યુલ માટે બનાવેલી પેરાશૂટ સિસ્ટમનું સુરક્ષિત રીતે પરીક્ષણ કરવાનો છે.
- તે પ્રયોગાત્મક સાધનોને ચોક્કસ ઊંચાઈ સુધી લઈ જાય છે, જેથી એન્જિનિયરો હવામાં સાધનોની કાર્યક્ષમતા ચકાસી શકે.
SOLVE કેવી રીતે કામ કરે છે?
- આ રોકેટમાં ખાસ પ્રકારનું ધીમેથી બળતું સોલિડ ઇંધણ વપરાય છે. તે આંચકા વગર રોકેટને ધીમે-ધીમે ઉપર લઈ જાય છે.
- આ વાહન ગગનયાન ના ટેસ્ટ મોડ્યુલને 10 કિમી થી 17 કિમી ની ઊંચાઈ સુધી સુરક્ષિત રીતે પહોંચાડે છે.
- સૌથી ઊંચા પોઇન્ટ પર પહોંચીને વાહન ક્રૂ મોડ્યુલને અલગ કરે છે, જેથી તે વાતાવરણના દબાણનો સામનો કરી શકે.
- અલગ થયા પછી, ઓટોમેટિક સિસ્ટમ દ્વારા ક્રમશઃ 10 અલગ-અલગ પેરાશૂટ ખૂલે છે અને મોડ્યુલને દરિયામાં સુરક્ષિત ઉતારે છે.
મુખ્ય એન્જિનિયરિંગ સુવિધાઓ
- ખર્ચ ઘટાડવા માટે ISRO એ પોતાના સફળ PSLV Strap-on Motor (PSOM) ની ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરીને SOLVE બનાવ્યું છે.
- એન્જિનિયરોએ એક એવું સોલિડ ઇંધણ બનાવ્યું છે જે ધીમેથી બળે છે અને ટેસ્ટ દરમિયાન સ્થિર ધક્કો આપે છે.
- દિશા નિયંત્રણ માટે તેમાં SITVC તકનીક સાથે નોઝલ જોડવામાં આવી છે, જે ફ્લાઇટને એકદમ સચોટ રાખે છે.
- આ માળખું ગગનયાન મિશન જેવી જ હવાની ઝડપ અને દબાણ ઊભું કરીને સાચો અનુભવ પૂરો પાડે છે.
ઉપયોગો અને અનુપ્રયોગો
- આ રોકેટ 10-પેરાશૂટ રિકવરી સિસ્ટમ ની ચકાસણી કરીને ભારતીય અવકાશયાત્રીઓની સુરક્ષિત વાપસી સુનિશ્ચિત કરે છે.
- મોટા રોકેટ લોન્ચ કરવાના બદલે આ નાનું વાહન વાપરીને ISRO ઓછા ખર્ચે વારંવાર પરીક્ષણો કરી શકે છે.
- તે હાઇપરસોનિક ટેકનોલોજી, વાતાવરણીય અભ્યાસ અને માઇક્રોગ્રેવિટી પ્રયોગો જેવા દેશી સ્પેસ પ્રોજેક્ટ્સમાં પણ ઉપયોગી થશે.