ઇન્ડિયાહેન્ડમેડ પ્લેટફોર્મ: કારીગરોની રોજીરોટી અને કળા વારસાને ઉત્તેજન
#GS-1 #સંસ્કૃતિ #વારસો #કલા અને સ્થાપત્ય #GS-2 #ભારતીય સમાજ #મહિલાઓ #GS-3 #અર્થતંત્ર #રોજગારી #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #ડિજિટલ ઇન્ડિયા #કાપડ મંત્રાલય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- સરકાર ઇન્ડિયાહેન્ડમેડ પોર્ટલ દ્વારા દેશના હસ્તકળા અને હાથશાળ વારસાને ઓનલાઇન બજાર સાથે જોડી રહી છે.
- ડિજિટલ ઇન્ડિયા મિશન હેઠળ શરૂ થયેલ આ પગલું ગ્રામીણ ક્ષેત્રે રોજગારી વધારવા અને કળા જાળવવામાં મદદ કરે છે.
પ્લેટફોર્મ વિશે માહિતી
- કાપડ મંત્રાલય (Ministry of Textiles) હેઠળના ડિજિટલ ઇન્ડિયા કોર્પોરેશને વર્ષ 2023 માં આ પોર્ટલ ચાલુ કર્યું હતું.
- આ એક એવું ઓનલાઇન બજાર છે જ્યાં કારીગરો અને વણકરો પોતાના સામાન સીધા ગ્રાહકોને વેચી શકે છે.
આ ક્ષેત્રનું મહત્વ
- આપણા દેશમાં લગભગ 64.66 લાખ હાથશાળ અને હસ્તકળાના કારીગરો કામ કરી રહ્યા છે.
- આ ક્ષેત્રમાં મહિલાઓનું યોગદાન મોટું છે, જેમાં 71% હાથશાળ વણકરો અને 64% કુલ કારીગરો મહિલાઓ છે.
સીધું બજાર અને વસ્તુઓનું ઉત્પાદન
- ગ્રાહક અને કારીગર સીધા સંપર્કમાં આવતા વચેટિયા દૂર થાય છે અને સ્થાનિક કારીગરોને મોટું બજાર મળે છે.
- આ પોર્ટલ પર કપડાં, ઘરની સજાવટની વસ્તુઓ, ફર્નિચર, ચિત્રો, પૂજા સામગ્રી, સ્ટેશનરી, સંગીતના સાધનો, દાગીના, બેગ અને પગરખાં મળે છે.
પ્રાદેશિક પ્રોડક્ટ્સ અને વિશ્વાસ
- પોર્ટલ પર GI-ટેગ અને ODOP (એક જિલ્લો એક પ્રોડક્ટ) વાળી વસ્તુઓને ખાસ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.
- તેમાં આઈપન આર્ટ, પશ્મિના શાલ, ડોકરા આર્ટ, બનરાસી સિલ્ક, ઈકત, ચંદેરી સિલ્ક અને ટેરાકોટા જેવી લોકકળાઓ સામેલ છે.
- સુરક્ષિત પેમેન્ટ, મફત ડિલિવરી અને સરળ નોંધણીથી ખરીદનાર અને વેચનાર બંનેનો વિશ્વાસ વધે છે.
એકંદર મહત્વ
- સરકારે 60 લાખ થી વધુ કારીગરોને આ પોર્ટલ પર લાવવાનો ધ્યેય રાખ્યો છે.
- નાના વેપારીઓને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ આપીને આ યોજના આત્મનિર્ભર ભારત મિશનને મજબૂત બનાવે છે.