સ્લીનેક્સ-26: ભારત અને શ્રીલંકા વચ્ચે દ્વિપક્ષીય નૌકાભ્યાસ
#જીએસ-2 #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #જીએસ-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #ભારત-શ્રીલંકા સંબંધો #સ્લીનેક્સ-26
મુખ્ય મુદ્દા
- ભારત અને શ્રીલંકા વચ્ચે દ્વિપક્ષીય નૌકાભ્યાસ SLINEX-26 ની 13મી આવૃત્તિ 17 થી 21 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન વિશાખાપટ્ટનમ ખાતે યોજાઈ રહી છે.
- વર્ષ 2005 માં શરૂ થયેલા SLINEX અભ્યાસે બંને દેશોની નૌકાદળ વચ્ચે દરિયાઈ સહયોગના 21 વર્ષ પૂરા કર્યા છે.
- આ યુદ્ધાભ્યાસમાં ભારતીય નૌકાદળના INS કવરત્તી અને INS જ્યોતિ તથા શ્રીલંકાના SLNS સિંદુરાલા જહાજો ભાગ લઈ રહ્યા છે.
- આ અભ્યાસ ભારતની પ્રાદેશિક દરિયાઈ નીતિઓ જેવી કે MAHASAGAR અને SAGAR વિઝનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતીય નૌકાદળ અને શ્રીલંકાના નૌકાદળ વચ્ચે વાર્ષિક દ્વિપક્ષીય દરિયાઈ અભ્યાસ SLINEX-26 ની 13મી આવૃત્તિ યોજાઈ રહી છે. આ અભ્યાસ 17 થી 21 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન આંધ્રપ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમ ખાતે યોજાઈ રહ્યો છે.
- આ નૌકાભ્યાસ ભારતીય નૌકાદળ ના ઈસ્ટર્ન નેવલ કમાન્ડ (ENC) ની દેખરેખ હેઠળ યોજવામાં આવી રહ્યો છે.
SLINEX-26 ની મુખ્ય વિશેષતાઓ અને માળખું
- SLINEX એ ભારત અને શ્રીલંકા વચ્ચેનો મુખ્ય નૌકાભ્યાસ છે, જેની શરૂઆત 2005 માં થઈ હતી.
- છેલ્લા બે દાયકામાં આ અભ્યાસ સામાન્ય તાલીમથી આગળ વધીને યુદ્ધ જહાજો અને વિમાનો સાથેના અત્યાધુનિક યુદ્ધાભ્યાસમાં ફેરવાઈ ગયો છે.
- આ અભ્યાસનો મુખ્ય હેતુ બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગ વધારવો, એકબીજા પર વિશ્વાસ કેળવવો અને હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્ર માં આવતા સુરક્ષા પડકારો સામે મળીને કામ કરવાનો છે.
- આ યુદ્ધાભ્યાસ બે ભાગમાં વહેંચાયેલો છે: પહેલો હાર્બર ફેઝ જેમાં બેઠકો અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો થાય છે, અને બીજો સી ફેઝ જેમાં સમુદ્રમાં વાસ્તવિક યુદ્ધાભ્યાસ થાય છે.
- સમુદ્રી તબક્કામાં બંને દેશોના જહાજો રડાર સંચાર, શિપ સર્ચ અને સીઝ ઓપરેશન, સબમરીન વિરોધી તાલીમ અને શોધ-બચાવ કામગીરીનો મહાવરો કરે છે.
- આ અભ્યાસમાં ભારત તરફથી INS કવરત્તી (સ્વદેશી સબમરીન વિરોધી યુદ્ધ જહાજ) અને INS જ્યોતિ (ટેન્કર જહાજ) ભાગ લઈ રહ્યા છે, જ્યારે શ્રીલંકા તરફથી SLNS સિંદુરાલા જોડાયું છે.
અભ્યાસનું મહત્વ
- આ અભ્યાસ ભારતની પડોશપ્રથમ (Neighbourhood First) નીતિને મજબૂત બનાવે છે અને પાલકની સામુદ્રધુની તેમજ મન્નારના અખાત માં દરિયાઈ સહયોગ વધારે છે.
- આ કામગીરી ભારતની MAHASAGAR ભાવના અને SAGAR (સિક્યુરિટી એન્ડ ગ્રોથ ફોર ઓલ ઈન ધ રીજન) વિઝન સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે.
- સંયુક્ત યુદ્ધાભ્યાસથી દરિયાઈ ચાંચિયાગીરી, ગેરકાયદેસર તસ્કરી અને ઘૂસણખોરી જેવા ગુનાઓ રોકવામાં મદદ મળે છે.
- આ સિવાય હિંદ મહાસાગરમાં કોઈપણ આપત્તિ સમયે માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ રાહત (HADR) કામગીરી ઝડપથી કરવા માટે બંને દેશો તૈયાર રહે છે.