ભારતે અગ્નિ-4 બેલેસ્ટિક મિસાઈલનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું
#GS-3 #સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #બેલેસ્ટિક મિસાઈલ
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતે ઓડિશાના દરિયાકાંઠે અગ્નિ-4 મધ્યમ અંતરની બેલેસ્ટિક મિસાઈલનું સફળ તાલીમ પરીક્ષણ કર્યું છે.
- આ મિસાઈલનું પરીક્ષણ ઓડિશાના ચાંદીપુર ખાતે આવેલા ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જ (ITR) પરથી કરવામાં આવ્યું હતું.
- આ પરીક્ષણ સ્ટ્રેટેજિક ફોર્સિસ કમાન્ડ (SFC) દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જે ભારતની પરમાણુ ક્ષમતાનું સંચાલન કરે છે.
મુખ્ય લક્ષણો અને વિશિષ્ટતાઓ
- અગ્નિ-4 એ DRDO દ્વારા સ્વદેશી રીતે વિકસાવવામાં આવેલી બે તબક્કાની સોલિડ-ફ્યુઅલ મધ્યમ અંતરની બેલેસ્ટિક મિસાઈલ (IRBM) છે.
- આ મિસાઈલ લગભગ 20 મીટર લાંબી છે અને તે 1,000 કિલો સુધીનું પરમાણુ કે પરંપરાગત શસ્ત્ર 4,000 કિમી દૂર સુધી લઈ જઈ શકે છે.
- તેમાં વજનમાં હલકા કમ્પોઝિટ મટિરિયલના કવરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જે એન્જિનની કાર્યક્ષમતા વધારે છે.
- આ મિસાઈલને મોબાઈલ ટ્રાન્સપોર્ટર ઇરેક્ટર લોન્ચર (TEL) દ્વારા રસ્તા પરથી ગમે ત્યાં લઈ જઈને છોડી શકાય છે.
- ચોક્કસ નિશાન સાધવા માટે આ મિસાઈલમાં રિંગ લેસર ગાયરોસ્કોપ અને માઇક્રો-ઇનર્શિયલ નેવિગેશન સિસ્ટમ જેવી આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થયો છે.
- આ મિસાઈલ દુશ્મનના રડારમાં ઝડપથી પકડાતી નથી અને વાતાવરણમાં પ્રવેશતી વખતે 3,000°C થી વધુ ગરમી સહન કરી શકે છે.
- હવામાં ઉડાન દરમિયાન મિસાઈલની દિશા અને ઝડપ જાળવી રાખવા માટે તેમાં ડિજિટલ ફ્લાઇટ કન્ટ્રોલ સિસ્ટમ આપવામાં આવી છે.
મહત્વ અને વ્યુહાત્મક ઉપયોગિતા
- આ સફળ પરીક્ષણથી ભારતની સૈન્ય તૈયારીઓ સાબિત થાય છે અને એશિયા ક્ષેત્રમાં ભારતની સુરક્ષા ક્ષમતા વધે છે.
- રસ્તા પરથી ઝડપથી લોન્ચ કરવાની ક્ષમતા હોવાથી દુશ્મન દેશો પ્રથમ હુમલો કરીને આ મિસાઈલને નષ્ટ કરી શકતા નથી.
- આ મિસાઈલ ભારતની લઘુત્તમ અટકાયત અને પહેલા ઉપયોગ ન કરવાની નીતિને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
- અગ્નિ-4 માં વપરાયેલી કમ્પોઝિટ મટિરિયલ અને નેવિગેશન ટેકનોલોજીના કારણે જ આગળ જતાં અગ્નિ-5 અને અગ્નિ-P જેવી મિસાઈલો બનાવવામાં મદદ મળી છે.