કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026 માં ભારતનું પ્રદર્શન અને મુખ્ય બાબતો
#GS-3 #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય #આંતરરાષ્ટ્રીય #GS-2 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ગ્લાસગો ખાતે યોજાયેલી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026 માં ભારતે 4 થું સ્થાન મેળવ્યું છે અને કેટલીક નવી સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી છે.
- સમાપન સમારોહમાં ભારતે શતાબ્દી વર્ષની 2030 કોમનવેલ્થ ગેમ્સ અમદાવાદ માં યોજવા માટેનો ધ્વજ સ્વીકાર્યો હતો. જેમાં નીરજ ચોપરા એ ધ્વજ મેળવ્યો હતો અને જેસ્મિન લેમ્બોરિયા એ ભારતીય ટુકડીનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.
કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026 માં ભારતનું પ્રદર્શન કેવું રહ્યું?
- ભારતે કુલ 39 મેડલ જીત્યા જેમાં 13 ગોલ્ડ, 17 સિલ્વર અને 9 બ્રોન્ઝ સામેલ છે. ઓસ્ટ્રેલિયા, ઇંગ્લેન્ડ અને કેનેડા પછી ભારત ચોથા નંબરે રહ્યું.
- ડોપિંગ સંબંધિત નિયમો અને શૂટિંગ, કુશ્તી, બેડમિન્ટન, હોકી અને ટેબલ ટેનિસ જેવી રમોતો બાદ થવા છતાં ભારતે માત્ર 122 ખેલાડીઓ ના નાના જૂથ સાથે આ સ્થાન મેળવ્યું.
- વર્ષ 2022 માં મળેલા 61 મેડલ કરતાં આ વખતે કુલ સંખ્યા ઓછી છે, પરંતુ ભારતનો મેડલ મેળવવાનો સફળતા દર 29% થી વધીને 31% થયો છે.
- બોક્સિંગમાં ભારતે સૌથી વધુ સફળતા મેળવી. ભારતે કુલ 10 મેડલ જીત્યા જેમાં 7 ગોલ્ડ હતા, જે કોમનવેલ્થના ઇતિહાસમાં કોઈપણ દેશ માટે બોક્સિંગનો શ્રેષ્ઠ સ્કોર છે.
- પેરા રમતોમાં ભારતે પોતાનું અત્યાર સુધીનું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું. ભારતે કુલ 7 મેડલ જીત્યા, જે અગાઉની તમામ રમતોના કુલ મેડલ બરાબર છે.
- જેવલિન થ્રોમાં નીરજ ચોપરા એ વાપસી કરીને ભારત માટે સિલ્વર મેડલ જીત્યો.
- જુડો રમતમાં અસ્મિતા ડે અને હર્ષ સિંહ એ ભારત માટે પહેલીવાર ગોલ્ડ મેડલ જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો.
- ડેકાથલોનમાં તેજસ્વિન શંકર એ ભારત માટે પહેલો મેડલ જીત્યો અને બ્રોન્ઝ મેડલ પોતાના નામે કર્યો.
- દોડવીર ગુલવીર સિંહ એ આ ગેમ્સમાં ભારત માટે બે મેડલ જીત્યા, જેમાં 10,000 મીટરમાં સિલ્વર અને 5,000 મીટરમાં બ્રોન્ઝ મેડલ સામેલ છે.
- વેઇટલિફ્ટિંગમાં મીરાબાઈ ચાનુ એ સતત ત્રીજી વાર એટલે કે 2018, 2022 અને 2026 માં ગોલ્ડ મેડલ જીતીને રેકોર્ડ બનાવ્યો.
- મહિલા બોક્સરોએ ચડિયાતું પ્રદર્શન કરીને સાક્ષી ચૌધરી, પ્રીતિ પવાર, જેસ્મિન લેમ્બોરિયા, પ્રિયા ઘંઘાસ અને અરુંધતિ ચૌધરી વડે પાંચ ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા.
કોમનવેલ્થ ગેમ્સ વિશે માહિતી
- ઓલિમ્પિક્સ પછી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ દુનિયાનો બીજો સૌથી મોટો રમત ઉત્સવ છે, જેમાં 71 દેશો અને વિસ્તારો ના ખેલાડીઓ ભાગ લે છે.
- કેનેડાના સ્પોર્ટ્સ પત્રકાર મેલવિલે માર્ક્સ રોબિન્સન એ આ રમતો શરૂ કરવાનો વિચાર આપ્યો હતો.
- આ રમતોની શરૂઆત વર્ષ 1911 માં લંડન ખાતે કિંગ જ્યોર્જ પાંચમાના રાજ્યાભિષેક વખતે યોજાયેલી સ્પર્ધાથી થઈ હતી.
- પ્રથમ અધિકૃત રમતો 1930 માં કેનેડાના હેમિલ્ટન માં યોજાઈ હતી, જ્યાં ગોર્ડન સ્મોલાકોમ્બે એ ટ્રિપલ જમ્પમાં પહેલો ગોલ્ડ જીત્યો હતો.
- આ રમતો દર ચાર વર્ષે યોજાય છે. માત્ર 1942 અને 1946 માં વિશ્વયુદ્ધના કારણે યોજાઈ ન હતી, અને 1978 માં તેનું નામ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ રાખવામાં આવ્યું.
- આ રમતોનું સંચાલન અને દેખરેખ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ફેડરેશન (CGF) કરે છે.
- ભારતે 1934 ની લંડન ગેમ્સ માં પહેલીવાર ભાગ લીધો હતો. રશીદ અનવરે કુશ્તીમાં પહેલો બ્રોન્ઝ અને મિલ્ખા સિંહ એ 1958 માં પહેલો ગોલ્ડ જીત્યો હતો.
- ભારતે 2010 માં નવી દિલ્હી માં આ રમતો યોજી હતી જેમાં 101 મેડલ સાથે બીજું સ્થાન મળ્યું હતું, અને હવે 2030 માં અમદાવાદ ખાતે આ આયોજન થશે.
ભારતમાં ડોપિંગનો પડકાર
- WADA ના 2024 ના રિપોર્ટ મુજબ ભારતમાં ડોપિંગ પોઝિટિવ દર 3.6% નોંધાયો છે, જે મોટા પ્રમાણમાં ટેસ્ટિંગ કરતા દેશોમાં સતત ત્રીજા વર્ષે સૌથી વધુ છે.
- નિયમોના ભંગના કારણે વેઇટલિફ્ટિંગમાં ભારતની એક સીટ ઘટી ગઈ, જેના કારણે ગ્લાસગો ગેમ્સમાં ઓછા ખેલાડીઓ જઈ શક્યા.
- સતત સામે આવતા ડોપિંગના કિસ્સાઓથી ભારતની રમતગમતની છબી ખરાબ થાય છે, જે 2030 ની રમતો અને 2036 ઓલિમ્પિક્સ ની દાવેદારી માટે નુકસાનકારક છે.
- આ સમસ્યા ઉકેલવા માટે NADA ને મજબૂત બનાવવું, યોગ્ય તપાસ કરવી, ખેલાડીઓને જાગૃત કરવા અને કોચ તથા સપ્લાયરો સામે કડક પગલાં લેવા જરૂરી છે.