ભારતે ક્લાઇમેટ ફાઇનાન્સ પર સંવાદ માટે કરી માંગ
#જીએસ-૩ #અર્થવ્યવસ્થા #પર્યાવરણ #આબોહવા પરિવર્તન #ટકાઉ વિકાસ #વર્તમાન પ્રવાહો #રાષ્ટ્રીય #આંતરરાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- જર્મનીના બોન શહેરમાં મળેલી યુએન ક્લાઇમેટ બેઠકમાર્ ભારતે આંતરરાષ્ટ્રીય ફંડ ઘટવા સામે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
- ભારતે જણાવ્યું છે કે અનુકૂલન માટેના ફંડની ઘટતી રકમ પૂરી કરવા તાત્કાલિક પગલાં ભરવા જરૂરી છે.
ક્લાઇમેટ ફાઇનાન્સ વિશે
- ક્લાઇમેટ ફાઇનાન્સ એટલે કે વાતાવરણના બદલાવ સામે લડવા માટે મળતું સ્થાનિક અને વૈશ્વિક નાણાકીય ભંડોળ.
- આ નાણાંનો હેતુ ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઘટાડવા અને બદલાવ સામે ટકી રહેવાના પ્રોજેક્ટ્સને મદદ કરવાનો છે.
વૈશ્વિક ક્લાઇમેટ ફાઇનાન્સના આંકડા
- યુનાઇટેડ નેશન્સના અંદાજ મુજબ વિકાસશીલ દેશો માટે અનુકૂલન ફંડની જરૂરિયાત હાલના ફંડ કરતા 10 થી 18 ગણી વધુ છે.
- વિકસિત દેશો દ્વારા આપવામાં આવતી વાસ્તવિક સહાયમાં ઘટાડો થયો છે.
- વર્ષ 2030 સુધીમાં વિકાસશીલ દેશોને તેમની યોજનાઓ લાગુ કરવા માટે $5 ટ્રિલિયનથી $6 ટ્રિલિયન** ની જરૂર પડશે.
- પોસ્ટ-2025 યુગ માટે NCQG લક્ષ્યાંક હેઠળ વર્ષ 2035 સુધીમાં દર વર્ષે ઓછામાં ઓછા $300 અબજ** આપવાની વાત છે, જે વિકાસશીલ દેશો માટે ઓછા છે.
મજબૂત ક્લાઇમેટ ફાઇનાન્સની તાકીદની જરૂરિયાત
- વિકસિત દેશોએ ભૂતકાળમાં વધુ પ્રદૂષણ ફેલાવીને વિકાસ કર્યો છે, જેથી તેમને ગ્રીન સંક્રમણ માટે નાણાં આપવાની નૈતિક ફરજ છે.
- ગ્રાન્ટ મળવાથી ગરીબ દેશોએ ભારે વ્યાજવાળી લોન લેવી પડતી નથી.
- કોલસા આધારિત વીજળી બંધ કરીને સ્વચ્છ ઊર્જા વધારવા માટે મોટા પાયે મૂડી રોકાણ જરૂરી છે.
- ખેતી અને ઉદ્યોગોને કુદરતી આફતો સામે બચાવવા માટે વિશેષ ભંડોળની જરૂર છે.
અત્યાર સુધી લેવાયેલા પગલાં
- પેરીસ કરારમાં કલમ 9.1 દ્વારાવિકસિત દેશો માટે વિકાસશીલ દેશોને નાણાકીય સહાય આપવાનું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું.
- બોન ખાતે 150 થી વધુ દેશો ના પ્રતિનિધિઓએ વચનોને કાનૂની સ્વરૂપ આપવા ચર્ચા કરી.
- બ્રાઝિલની COP30 પ્રેસિડેન્સી દ્વારા વૈશ્વિક લક્ષ્યો હાંસલ કરવા ગ્લોબલ ક્લાઇમેટ એક્શન એજન્ડા શરૂ કરાયો.
- ભારતે જી-77 અને ચીન, એલએમડીસી અને બેઝિક જૂથ સાથે મળીને પોતાનો પક્ષ મજબૂત કર્યો.
પડકારો
- ધનવાન દેશો તેમની નાણાકીય જવાબદારીઓ અંગે કાયમી ચર્ચા અટકાવવાનો સતત પ્રયાસ કરે છે.
- વિકસિત દેશો પોતાના કાયદાઓનો ઉપયોગ કરીને વિકાસશીલ દેશોની નિકાસ પર દંડ ફટારે છે.
- ધનિક દેશો પૂરતા નાણાં આપ્યા વગર ફક્ત કડક ઉત્સર્જન લક્ષ્યો થોપવાનો પ્રયાસ કરે છે.
- આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષોને કારણે લાંબા ગાળાના આબોહવા ફંડમાંથી ધ્યાન હટી જાય છે.
- ઘણા દેશો યુએનની બહાર જઈને નવા નિયમો બનાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે.
આગળનો માર્ગ
- વિકાસશીલ દેશોએ સાથે મળીને યુએનએફસીસીસી બેઠકોમાં કલમ 9.1 ને પ્રાથમિકતા અપાવવી જોઈએ.
- સ્થાનિક પ્રોજેક્ટ્સ માટે ચોક્કસ ધોરણો નક્કી કરવા ગ્લોબલ ગોલ ઓન એડપ્ટેશન ના 59 સૂચકો ને અંતિમ રૂપ આપવું.
- કાર્બોન બોર્ડર ટેક્સ સામે કન્વેન્શનની કલમ 3.5 નો ઉપયોગ કરીને પડકારવું.
- ગ્રીન ક્લાઇમેટ ફંડની અરજી પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવી.
- સ્પષ્ટ અને પારદર્શક ગ્રાન્ટ આધારિત નાણાકીય ટ્રાન્સફર સુનિશ્ચિત કરવું.
નિષ્કર્ષ
- બોન સંમેલન એ યાદ અપાવે છે કે પર્યાવરણીય વચનો અને વાસ્તવિક ફંડ વચ્ચેનું અંતર પૂરવું જરૂરી છે.
- એકપક્ષીય વેપાર અવરોધો સામે જી-77 અને બેઝિક જૂથ સાથે રહીને ભારતે ક્લાઇમેટ જસ્ટિસના સિદ્ધાંતને મજબૂત કર્યો છે.