સરકારે ઈન્ડેક્સ ઓફ કોર ઈન્ડસ્ટ્રીઝનું આધાર વર્ષ બદલ્યું

સરકારે ઈન્ડેક્સ ઓફ કોર ઈન્ડસ્ટ્રીઝનું આધાર વર્ષ બદલ્યું

#GS-3 #અર્થતંત્ર #માળખાકીય સુવિધા #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય #ઈન્ડેક્સ ઓફ કોર ઈન્ડસ્ટ્રીઝ #ઈન્ડેક્સ ઓફ ઈન્ડસ્ટ્રિયલ પ્રોડક્શન

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • કેન્દ્ર સરકારે **ઈન્ડેક્સ ઓફ કોર ઈન્ડસ્ટ્રીઝ (ICI)** ની નવી ઈન્ડેક્સ શ્રેણી બહાર પાડી છે. આ શ્રેણીમાં જૂના **2011-12** ના આધાર વર્ષને બદલીને નવું આધાર વર્ષ **2022-23** નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.

ઈન્ડેક્સ ઓફ કોર ઈન્ડસ્ટ્રીઝ વિશે

  • **ઈન્ડેક્સ ઓફ કોર ઈન્ડસ્ટ્રીઝ (ICI)** એ દર મહિને બહાર પાડવામાં આવતો ઈન્ડેક્સ છે. તે દેશના મુખ્ય માળખાકીય ક્ષેત્રોના ઉત્પાદનનું સ્તર માપે છે.
  • આ ઈન્ડેક્સ **Index of Industrial Production (IIP)** ના અગાઉથી સંકેત આપે છે, કારણ કે આ મુખ્ય ક્ષેત્રો IIP માં મોટો હિસ્સો ધરાવે છે.
  • **વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય** ના **DPIIT** હેઠળ આવેલી **આર્થિક સલાહકારની કચેરી** દર મહિને આ ઈન્ડેક્સ તૈયાર કરીને બહાર પાડે છે.
  • આ સુધારો લાવવાનો મુખ્ય હેતુ ઉત્પાદનના આંકડાને આજની આર્થિક સ્થિતિ, વપરાશની પેટર્ન અને **GDP** જેવા નવા આંકડાઓ સાથે સરખાવીને સાચો ચિતાર મેળવવાનો છે.

અપડેટ થયેલી શ્રેણીમાં મુખ્ય ફેરફારો

  • દેશની નવી ઉત્પાદન ક્ષમતા સાચી રીતે માપી શકાય તે માટે આધાર વર્ષ **2011-12** થી બદલીને **2022-23=100** કરવામાં આવ્યું છે.
  • આ ઈન્ડેક્સમાં હવે 8 ના બદલે **9 મુખ્ય ઉદ્યોગો** નો સમાવેશ થાય છે. નવા ઉમેરાયેલા **આયર્ન ઓર (લોહ અયસ્ક)** ને **4.905%** વજન આપવામાં આવ્યું છે.
  • સ્ટીલના ઉત્પાદનમાં હવે નેટ આંકડાને બદલે **ગ્રોસ ઉત્પાદન આંકડા** નો ઉપયોગ થશે, જેથી **IIP** ની ગણતરી સાથે મેળ બેસી શકે.
  • કોલસાના આંકડામાં બેવડી ગણતરી રોકવા માટે હવે માત્ર **કાચો કોલસો (raw coal)** જ ધ્યાને લેવાશે અને વોશ કરેલો કોલસો બાદ કરી દેવાયો છે.
  • ઉદ્યોગોનું વજન ફરીથી નક્કી કરાયું છે. હવે **વીજળી (Electricity)** નો હિસ્સો સૌથી વધીને **30.932%** થઈ ગયો છે, જે પહેલા 19.85% હતો.
  • **રિફાઇનરી પ્રોડક્ટ્સ** નો હિસ્સો ઘટીને **22.572%** થયો છે, જે અગાઉ 28.04% હતો.
  • **કોલસા** નો હિસ્સો ઘટીને **5.596%** થયો છે અને **કુદરતી ગેસ** નો હિસ્સો ઘટીને **3.841%** થયો છે.
  • **ખાતર (Fertilizers)** નો હિસ્સો સામાન્ય વધીને **2.731%** થયો છે, જે પહેલા 2.63% હતો.

આ સુધારાનું મહત્વ

  • આધાર વર્ષ **2022-23** કરવાથી દેશના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનનું સાચું અને સચોટ ચિત્ર સ્પષ્ટ થાય છે.
  • આ ઈન્ડેક્સને **IIP**, **GDP** અને **WPI** સાથે સરખો કરવાથી સરકારને નાણાકીય નીતિઓ અને નિર્ણયો લેવામાં મોટી મદદ મળશે.