ભારતમાં E85 ઇંધણની શરૂઆત
#જીએસ-૩ #અર્થતંત્ર #ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર #કૃષિ #પર્યાવરણ #ऊર્જા #ટકાઉ વિકાસ #રૈપિડ ફાયર સીએ #ક્વિક ફેક્ટ્સ ફોર પ્રિલિમ્સ
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રીએ તાજેતરમાં વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ ના રોજ નવી દિલ્હી માં E85 ઇંધણ ની શરૂઆત કરી છે.
- આ પગલું ભારતમાં ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ તરફના પરિવર્તનમાં એક મોટો સીમાચિહ્ન સમાન છે.
E85 ઇંધણ વિશે
- E85 ઇંધણ એ એક ખાસ બાયોફ્યુઅલ છે જેમાં ૮૦ થી ૮૫ ટકા ઇથેનોલ અને ૧૪ થી ૧૯ ટકા પરંપરાગત પેટ્રોલ હોય છે.
- આ ઇંધણ સામાન્ય ગાડીઓ માટે નથી, પરંતુ ખાસ તૈયાર કરેલા એન્જિન માટે જ બનાવવામાં આવ્યું છે.
- ભારતનો ઇથેનોલ મિશ્રણ કાર્યક્રમ વર્ષ ૨૦૧૪ માં ૧.૫૩ ટકા હતો જે હવે ઘણો આગળ વધ્યો છે.
- ભારતે ૨૦૨૬ માં દેશવ્યાપી E20 ધોરણ હાંસલ કરી લીધું છે, જે તેના મૂળ સમય કરતા પાંચ વર્ષ વહેલું છે.
વૈશ્વિક પ્રેરણા અને વ્યવસ્થા
- ભારતની આ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ નીતિ બ્રાઝિલ ના મોડેલ પર આધારિત છે, જ્યાં આશરે ૮૦ ટકા વાહનો ઊંચા ઇથેનોલ મિશ્રણ પર ચાલે છે.
- E85 લાવવાનો મુખ્ય હેતુ દેશમાં બનતા ઇથેનોલનો આર્થિક ફાયદો સીધો ગ્રાહકોને આપવાનો અને ભારતનું ક્રૂડ ઓઇલ આયાત બિલ ઘટાડવાનો છે.
- તે શહેરોમાં પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે એક સારો અને ટકાઉ વિકલ્પ પૂરો પાડે છે.
E85 ઇકોસિસ્ટમની મુખ્ય વિશેષતાઓ
- સામાન્ય પેટ્રોલ અને E20 ગાડીઓ ચાલુ જ રહેશે, પરંતુ E85 ફક્ત ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો (FFVs) માટે જ છે જે E20 થી E100 સુધીનું મિશ્રણ વાપરી શકે છે.
- હાલમાં ભારતમાં આ ઇંધણ વાપરી શકે તેવા માત્ર ત્રણ જ વાહન મોડેલ ઉપલબ્ધ છે.
- શરૂઆતમાં આ ઇંધણ ૪૮ સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ રિટેલ આઉટલેટ્સ પર મૂકવામાં આવ્યું છે.
- સરકારની યોજના ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં ૫૦૦ આઉટલેટ્સ અને ડિસેમ્બર ૨૦૨૭ સુધીમાં ૫,૦૦૦ આઉટલેટ્સ પર તેને પહોંચાડવાની છે.
- ભૂલથી ખોટું ઇંધણ ન ભરાય તે માટે પેટ્રોલ પંપ પર સ્પષ્ટ ચેતવણી લખેલી હશે કે આ પંપ ફક્ત E85-સુસંગત કાર માટે જ છે.
- સામાન્ય પેટ્રોલ કરતા E85 ની કિંમત લગભગ પ્રતિ લીટર ₹૨૦ ઓછી રાખવામાં આવી છે જેથી ગ્રાહકોને સીધો ફાયદો થાય.
- E85 પર ચાલતી ગાડીઓ ગ્રીનહાઉસ ગેસનું પ્રમાણ આશરે ૬૧ ટકા સુધી ઘટાડી શકે છે અને ધુમાડો પણ નહિવત કરે છે.
- આ ઇંધણનો ઓક્ટેન નંબર (~108 RON) હોવાથી એન્જિન સારી ક્ષમતા અને ઉત્તમ પાવર સાથે કામ કરી શકે છે.
- સરકાર E85 અને FFV વાહનો માટે રાજ્ય કક્ષાએ ટેક્સમાં રાહત આપી રહી છે.
- આ યોજના દ્વારા ભારતનું લક્ષ્ય ૨૦૩૦-૩૧ સુધીમાં કુલ ઇથેનોલ મિશ્રણ ૨૬ ટકા સુધી લઈ જવાનું છે.
વ્યૂહાત્મક મહત્વ
- E85 ના ઉપયોગથી વિદેશથી આયાત થતા ક્રૂડ ઓઇલ પરની નિર્ભરતા ઘટે છે અને દેશની ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત બને છે.
- તે ખેડૂતો દ્વારા ઉત્પન્ન થતી ઉપજ માટે યોગ્ય બજાર પૂરું પાડીને તેમની આવક વધારવામાં મદદ કરે છે.
- તે સ્વચ્છ પરિવહનને પ્રોત્સાહન આપે છે અને બ્રાઝિલ ની જેમ લાંબા ગાળે ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.