ડ્યુરાન્ડ કપ અને તેનો ઐતિહાસિક વારસો
#GS-1 #સંસ્કૃતિ #વારસો #GS-2 #વર્તમાન પ્રવાહો #રાષ્ટ્રીય #ડ્યુરાન્ડ કપ #ફૂટબોલ
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતના રાષ્ટ્રપતિએ તાજેતરમાં રાષ્ટ્રપતિ ભવન કલ્ચરલ સેન્ટર ખાતે યોજાયેલા એક કાર્યક્રમમાં આગામી 2026 Durand Cup માટે ત્રણ અલગ-અલગ ટ્રોફીઓનું અનાવરણ કર્યું અને લીલી ઝંડી બતાવી.
ડ્યુરાન્ડ કપ વિશે
- Durand Cup એ સ્વતંત્ર ભારતની સૌથી મુખ્ય ફૂટબોલ ટૂર્નામેન્ટ છે.
- આ સ્પર્ધાનું સંચાલન ત્રણેય ભારતીય સશસ્ત્ર દળો એટલે કે આર્મી, નેવી અને એરફોર્સના સહયોગથી Durand Football Tournament Society (DFTS) દ્વારા કરવામાં આવે છે.
- આ પ્રતિષ્ઠિત ટૂર્નામેન્ટ ભારતીય ફૂટબોલ સીઝનની સત્તાવાર શરૂઆત માનવામાં આવે છે, જેમાં ઇન્ડિયન સુપર લીગ, આઇ-લીગ અને સશસ્ત્ર દળોની ટીમો ભાગ લે છે.
ઉદ્ભવ અને ઇતિહાસ
- તે સમયના વિદેશ સચિવ સર હેનરી મોર્ટિમર ડ્યુરાન્ડે બ્રિટિશ ભારતીય સૈનિકોમાં શારીરિક તંદુરસ્તી વધારવા માટે 1888 માં શિમ્લાના અન્નાડેલ ખાતે આ ટૂર્નામેન્ટની શરૂઆત કરી હતી.
- આ ટૂર્નામેન્ટ એશિયાની સૌથી જૂની અને સમગ્ર વિશ્વની ત્રીજી સૌથી જૂની હજુ પણ રમાતી ફૂટબોલ સ્પર્ધા છે.
- વર્ષ 1925 માં તેમાં ભારતીય સિવિલિયન એટલે કે બિન-લશ્કરી ક્લબોને રમવાની મંજૂરી મળી, જેમાં મોહન બાગાન ભાગ લેનારી શરૂઆતની ટીમોમાં સામેલ હતી.
- વર્ષ 1940 માં આ ટૂર્નામેન્ટ કાયમી ધોરણે નવી દિલ્હી ખસેડવામાં આવી હતી અને તે જ વર્ષે કોલકાતાની મોહમ્મદન સ્પોર્ટિંગ ક્લબ આ ટ્રોફી જીતનારી પ્રથમ સિવિલિયન ટીમ બની હતી.
મુખ્ય માળખાકીય અને કાર્યકારી વિશેષતાઓ
- વિજેતા ટીમને માત્ર એક જ નહીં પણ ત્રણ અલગ-અલગ ફરતી ટ્રોફી આપવામાં આવે છે: જેમાં 1888 ની મૂળ Durand Cup, વર્ષ 1905 ની Shimla Trophy અને વર્ષ 1956 માં ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ દ્વારા શરૂ કરાયેલ President's Cup નો સમાવેશ થાય છે.
- આ ટૂર્નામેન્ટ ટોચની વ્યાવસાયિક ક્લબો, સ્થાનિક એકેડેમીઓ અને લશ્કરી ટીમોને એકસાથે લાવીને ભારતીય ફૂટબોલના તમામ સ્તરોને જોડે છે.
- ભારતમાં ફૂટબોલની લોકપ્રિયતા વધારવા માટે વર્ષ 2026 ની મેચો પાંચ રાજ્યોના વિવિધ શહેરો જેવા કે કોલકાતા, ગુવાહાટી, ઇમ્ફાલ, શિલોંગ અને રાંચીમાં રમાશે.
- આ સ્પર્ધામાં વિશ્વની સૌથી જૂની ક્લબો વચ્ચે મુકાબલો થાય છે, જેમાં મોહન બાગાન સુપર જાયન્ટ સૌથી વધુ 17 વખત આ ખિતાબ જીતીને મોખરે છે.