
DRDO દ્વારા પીનાકા લોંગ રેન્જ ગાઇડેડ રોકેટનું સફળ પરીક્ષણ
#GS-3 #સાયન્સ અને ટેકનોલોજી #સંરક્ષણ #વર્તમાન ઘટનાઓ #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (DRDO) એ ઓડિશાના ચાંદીપુર ખાતે આવેલી ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જ પરથી પીનાકા લોંગ રેન્જ ગાઇડેડ રોકેટનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું છે.
- આ પરીક્ષણે સાબિત કર્યું છે કે આ રોકેટ ઓછામાં ઓછા 60 કિમીના અંતરે રહેલા લક્ષ્યને પણ ચોક્કસાઇથી વીંધી શકે છે.
મુખ્ય સુવિધાઓ અને રેન્જની ક્ષમતા
- આ સંપૂર્ણ સ્વદેશી રોકેટ દુશ્મનના વિસ્તારમાં ઊંડે સુધી જઈને તેમના આર્ટિલરી સ્થળો, બંકરો અને સપ્લાય સેન્ટરો પર સુરક્ષિત અંતરેથી હુમલો કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે.
- અગાઉ આ રોકેટનું 120 કિમીની મહત્તમ રેન્જ પર પરીક્ષણ થયું હતું, અને તાજેતરના પરીક્ષણ સાથે હવે 60 થી 120 કિમીની સમગ્ર રેન્જમાં તેની સફળતા સાબિત થઈ ગઈ છે.
- ઓછા અંતરે લક્ષ્યને હિટ કરવા માટે રોકેટે હવામાં જ ઊર્જા ઘટાડીને તીવ્ર વળાંક લેવા પડ્યા હતા, જેનાથી સાબિત થાય છે કે આ રોકેટની ક્ષમતામાં કોઈ ડેડ ઝોન નથી.
વિકાસ અને સિસ્ટમની વિશેષતાઓ
- આ રોકેટનું પરીક્ષણ હાલમાં વપરાશમાં રહેલા પીનાકા લોંચરથી જ કરવામાં આવ્યું હતું, જે દર્શાવે છે કે એક જ લોંચરથી અલગ-અલગ રેન્જ ધરાવતા રોકેટ છોડી શકાય છે.
- પુણે સ્થિત આર્મામેન્ટ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ એસ્ટાબ્લિશમેન્ટ દ્વારા હાઇ એનર્જી મટિરિયલ્સ રિસર્ચ લેબોરેટરી તથા DRDL અને RCIના સહયોગથી તેને વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
- એક જ પીનાકા લોંચર માત્ર 44 સેકન્ડમાં 12 રોકેટ છોડી શકે છે, જ્યારે 6 લોંચરની આખી બેટરી 72 રોકેટ છોડીને 1 ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારને ક્ષણવારમાં તબાહ કરી શકે છે.
ઓપરેશનલ ઉપયોગિતા અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ
- આ સિસ્ટમ ટ્રક પર ફીટ કરેલી હોવાથી ઝડપથી એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જઈ શકાય છે, જેથી હુમલો કરીને દુશ્મનની જવાબી કારવાઈ પહેલાં સ્થળ બદલી શકાય છે.
- 1999 કારગિલ યુદ્ધથી દેશની સેવામાં રહેલી પીનાકા સિસ્ટમનું આ નવું સફળ પરીક્ષણ ભારતની આર્ટિલરી તાકાત વધારે છે, અને ભવિષ્યમાં 300 કિમી તથા 450 કિમીની રેન્જ ધરાવતા રોકેટ બનાવવામાં મદદ કરશે.