વાહનોની બળતણ કાર્યક્ષમતા માટે ડ્રાફ્ટ CAFE-III નિયમો

વાહનોની બળતણ કાર્યક્ષમતા માટે ડ્રાફ્ટ CAFE-III નિયમો

#GS-3 #પર્યાવરણ #હવામાન પરિવર્તન #ટકાઉ વિકાસ #અર્થતંત્ર #ઉર્જા #રાષ્ટ્રીય

શા માટે ચર્ચામાં છે?

  • ઉર્જા મંત્રાલય અને બ્યુરો ઓફ એનર્જી એફિશિયન્સી (BEE) એ જાહેર જનતા અને ઉદ્યોગોના પ્રતિસાદ માટે ડ્રાફ્ટ કોર્પોરેટ એવરેજ ફ્યુઅલ ઈકોનોમી-III (CAFE-III) નિયમો બહાર પાડ્યા છે.

CAFE નિયમો વિશે

  • કોર્પોરેટ એવરેજ ફ્યુઅલ એફિશિયન્સી (CAFE) નિયમો વાહન ઉત્પાદકો માટે એક ચોક્કસ લક્ષ્યાંક નક્કી કરે છે. આ નિયમો વ્યક્તિગત કાર મોડેલને બદલે કંપની દ્વારા વર્ષ દરમિયાન વેચાયેલા તમામ વાહનોના સરેરાશ બળતણ વપરાશ અને CO2 ઉત્સર્જન પર લાગુ થાય છે.

CAFE નિયમોનો ઇતિહાસ

  • તબક્કો I (CAFE-I) નાણાકીય વર્ષ 2017-18 માં લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો, જેણે વાહનોની કાર્યક્ષમતા માપવા માટેનો પ્રથમ આધાર નક્કી કર્યો હતો.
  • તબક્કો II (CAFE-II) નાણાકીય વર્ષ 2022-23 માં શરૂ થયો હતો, જેમાં વાહનના સરેરાશ વજનના આધારે ઉત્સર્જનના નિયમો વધુ સખત બનાવવામાં આવ્યા હતા.
  • તબક્કો III (CAFE-III) જુલાઈ 2026 માં જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. તે 1 એપ્રિલ, 2027 થી અમલમાં આવશે અને નાણાકીય વર્ષ 2031-32 સુધી ચાલશે.

CAFE નિયમોનો હેતુ

  • સરકારે ઊર્જા સંરક્ષણ અધિનિયમ હેઠળ આ નિયમો બનાવ્યા છે. તેનો મુખ્ય હેતુ સ્વચ્છ વાહનોને પ્રોત્સાહન આપીને પ્રદૂષણ ઘટાડવાનો, ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઓછો કરવાનો અને કાચા તેલની આયાતમાં ઘટાડો કરવાનો છે.

CAFE-III નિયમોની મુખ્ય વિશેષતાઓ

  • કાર્બન ઉત્સર્જનના લક્ષ્યાંકો વધુ સખત બનશે. નાણાકીય વર્ષ 2027-28 માં 3.996 લિટર/100 કિમી (94.76 gCO₂/કિમી) નો ટાર્ગેટ નાણાકીય વર્ષ 2031-32 સુધીમાં ઘટીને 3.327 લિટર/100 કિમી (78.90 gCO₂/કિમી) થઈ જશે.
  • આ મુસદ્દામાં જૂની લેબ-આધારિત લાઈટ વેહિકલ ડ્રાઇવિંગ સાયકલ (MIDC) ની જગ્યાએ વૈશ્વિક વર્લ્ડવાઇડ હાર્મોનાઇઝ્ડ લાઇટ વ્હીકલ્સ ટેસ્ટ પ્રોસિજર (WLTP) અપનાવવામાં આવી છે, જે રસ્તા પરની વાસ્તવિક પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે.
  • વાહન ઉત્પાદકોને રાહત આપવા માટે નિયમોનું પાલન મલ્ટિ-ઈયર બ્લોકમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે. પ્રથમ ત્રણ વર્ષનો બ્લોક (FY28-30) અને પછી બે વર્ષનો બ્લોક (FY30-32) રહેશે, જેથી કંપનીઓને ઈલેક્ટ્રિક વાહનો લોન્ચ કરવાનો સમય મળે.
  • ભારતમાં પહેલીવાર કાર્બન ન્યુટ્રાલિટી ફેક્ટર્સ (CNFs) રજૂ કરાયા છે. E20 ઈંધણ માટે 8% ની છૂટ મળશે, જ્યારે ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ઈથેનોલ વાહનો અને હાઇબ્રિડ વાહનો માટે 22.3% સુધીનો લાભ મળશે.
  • સુપર-ક્રેડિટ ગુણાંકમાં સુધારો કરાયો છે. બેટરી ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (BEVs) અને રેન્જ-એક્સટેન્ડેડ EVs ને 3.0x નો ગુણાંક મળશે, જ્યારે પ્લગ-ઇન હાઇબ્રિડને 2.5x અને સ્ટ્રોંગ હાઇબ્રિડને 1.6x નો ગુણાંક મળશે.
  • ઉત્સર્જન પરમિટ વેચવાની વ્યવસ્થા શરૂ થઈ છે. જે કંપનીઓ પોતાના લક્ષ્યાંક કરતા ઓછું ઉત્સર્જન કરશે, તેઓ ક્રેડિટ કમાઈને બીજી કંપનીઓને વેચી શકશે.
  • વાહન ઉત્પાદકો 12 માન્યતા પ્રાપ્ત ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ઉત્સર્જનમાં 9 gCO₂/કિમી સુધીનો લાભ મેળવી શકે છે. આ ટેકનોલોજીમાં ઓટોમેટિક એન્જિન સ્ટાર્ટ-સ્ટોપ, રીજનરેટિવ બ્રેકિંગ, સ્માર્ટ અલ્ટરનેટર અને ટાયર પ્રેશર મોનિટરિંગ સિસ્ટમ (TPMS) શામેલ છે.