ઇન્દિરા પોઈન્ટનું સમારકામ અને પ્રવાસન વિકાસ યોજના

#GS-1 #ભૂગોળ #ભૌતિક ભૂગોળ #GS-3 #માળખાકીય સુવિધા #પર્યાવરણ #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય

શા માટે ચર્ચામાં છે?

કેન્દ્રીય બંદર, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે ઇન્દિરા પોઈન્ટ ખાતેની દીવાદાંડીને મજબૂત કરવા અને પ્રવાસન કેન્દ્ર બનાવવા માટે CRZ મંજૂરી માંગી છે.

ઇન્દિરા પોઈન્ટ એ ભારતની મુખ્ય સરહદનું સૌથી દક્ષિણનું સ્થળ છે, જ્યાં દરિયાઈ વાહનોના માર્ગદર્શન માટે 35 મીટર ઊંચી દીવાદાંડી આવેલી છે.
આ સ્થળ અંદમાન અને નિકોબાર ટાપુઓ માં આવેલા ગ્રેડ નિકોબાર ટાપુ ના છેવાડાના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલું છે.
તે ગલાથિયા બે ની નજીક છે, જ્યાં ભારત સરકાર ઇન્ટરનેશનલ કન્ટેનર ટ્રાન્સશિપમેન્ટ પોર્ટ (ICTP) બનાવવાની તૈયારી કરી રહી છે.

બ્રિટિશ શાસન અને આઝાદીના શરૂઆતના વર્ષોમાં આ જગ્યા પિગ્મેલિયન પોઈન્ટ અથવા પાર્સન્સ પોઈન્ટ તરીકે ઓળખાતી હતી.
વર્ષ 1984 માં ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધી ની મુલાકાત બાદ, તેમની યાદમાં 1985 માં આ સ્થળનું નામ બદલીને ઇન્દિરા પોઈન્ટ રાખવામાં આવ્યું હતું.
ભારતની દરિયાઈ સરહદ સુરક્ષિત કરવા માટે એપ્રિલ 1972 માં આ લોખંડી દીવાદાંડી શરૂ કરવામાં આવી હતી.

વર્ષ 2004 ના સુનામીમાં જમીન 2.04 મીટર બેસી ગઈ હતી, જેના કારણે દીવાદાંડીનો પાયો પાણીમાં ડૂબી ગયો હતો અને તે 3.86 ડિગ્રી નમી ગઈ હતી.
આ વિસ્તાર ICRZ-1A હેઠળ આવે છે, જ્યાં મેન્ગ્રોવ, પરવાળાની ખડકો, રેતીના ઢુવા અને દરિયાઈ કાચબાના રહેઠાણનું રક્ષણ કરાય છે.
IIT મદ્રાસે ડૂબેલા પાયાના સમારકામ, બ્રેકવોટર, રસ્તો, પાવરહાઉસ અને કર્મચારીઓ માટે ઊંચા ક્વાર્ટર બનાવવાનો નકશો તૈયાર કર્યો છે.
અહીં વ્યુઇંગ ટાવર, મરીન મ્યુઝિયમ, કન્વેન્શન સેન્ટર, કાફેટેરિયા, સાયકલ ટ્રેક અને રાષ્ટ્રીય સ્મારક બનાવવાનું આયોજન છે.

ઇન્દિરા પોઈન્ટનો વિકાસ કરવાથી ઇન્ડિયન ઓશન માં ભારતનો વ્યૂહાત્મક પ્રભાવ વધશે અને EEZ પરનો દાવો મજબૂત થશે.
દીવાદાંડી સુધરવાથી ગલાથિયા બે ટ્રાન્સશિપમેન્ટ પોર્ટ તરફ આવતા આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજો માટે દરિયાઈ મુસાફરી વધુ સુરક્ષિત બનશે.