CERN દ્વારા મોટા અપગ્રેડ માટે લાર્જ હેડ્રોન કોલાઇડર બંધ કરાયું

#GS-3 #વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #ભૌતિકશાસ્ત્ર #CERN #લાર્જ હેડ્રોન કોલાઇડર

શા માટે ચર્ચામાં છે?

**CERN** દ્વારા **લાર્જ હેડ્રોન કોલાઇડર (LHC)** ને **4-વર્ષ** ના સમયગાળા માટે બંધ કરવામાં આવ્યું છે, જેને **લોંગ શટડાઉન 3 (LS3)** નામ આપવામાં આવ્યું છે.
આ સમય દરમિયાન ઇજનેરો **$1.5 અબજ** ના ખર્ચે મશીનને અપગ્રેડ કરશે અને તેને **હાઇ-લ્યુમિનોસિટી LHC (HL-LHC)** માં રૂપાંતરિત કરશે.

**લાર્જ હેડ્રોન કોલાઇડર (LHC)** એ વિશ્વનું સૌથી મોટું અને સૌથી શક્તિશાળી પાર્ટિકલ એક્સિલરેટર છે.
**CERN** દ્વારા બનાવાયેલું આ મશીન પ્રોટોન અને લીડના કણોને પ્રકાશની ઝડપ જેટલી ગતિએ દોડાવીને એકબીજા સાથે અથડાવે છે, જેથી બ્રહ્માંડની ઉત્પત્તિ સમજી શકાય.

આ વિશાળ પ્રયોગશાળા **જિનીવા** નજીક **ફ્રાન્સ** અને **સ્વિટ્ઝરલેન્ડ** ની સરહદ પર જમીનથી લગભગ **100 મીટર** ઊંડે આવેલી એક ગોળાકાર ટનલમાં સ્થિત છે.
આ સુવિધાનું સંચાલન **CERN** સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવે છે.

પ્રયોગ માટે હાઇડ્રોજન ગેસમાંથી પ્રોટોન અલગ કરીને તેને વેક્યુમ પાઇપમાં બંને બાજુથી સામસામે ઝડપથી છોડવામાં આવે છે.
મશીનમાં લાગેલા **1,200** થી વધુ સુપરકન્ડક્ટિંગ મેગ્નેટ લિક્વિડ હિલિયમ વડે **-271.3°C** તાપમાને ઠંડા રખાય છે, જે કણોને પ્રકાશની **99.9999991%** ઝડપે આગળ ધકેલે છે.
કણો ચાર ખાસ જગ્યાઓએ અથડાય છે, જ્યાં **ATLAS**, **CMS**, **ALICE** અને **LHCb** નામના મોટા ડિટેક્ટર્સ આ કણોના વિભાજનની નોંધ લે છે.

આ મશીન **26.7 કિલોમીટર** લાંબી ટનલમાં આવેલું છે, જેમાં **9,000** થી વધુ સુપરકન્ડક્ટિંગ મેગ્નેટ **-271.3°C** ના અત્યંત ઠંડા તાપમાને કામ કરે છે.
તે **13.6 TeV** ની ઉચ્ચ ઉર્જા પર કામ કરે છે, જે બિગ બેંગ પછી સર્જાયેલી સ્થિતિ જેવું વાતાવરણ ઊભું કરે છે.
આ પ્રયોગશાળાએ વર્ષ **2012** માં **ગોડ પાર્ટિકલ** એટલે કે **હાઇગ્સ બોસોન** ની શોધ કરીને ભૌતિકશાસ્ત્રના પ્રમાણભૂત મોડેલને પૂર્ણ કર્યું હતું.
તેના ચાર મુખ્ય ડિટેક્ટર્સ **ડાર્ક મેટર**, એન્ટિમેટર અને ક્વાર્ક-ગ્લુઓન પ્લાઝમા જેવા જટિલ વિષયોનો અભ્યાસ કરે છે.
આ વિશાળ પ્રોજેક્ટમાં **100** થી વધુ દેશોના **10,000** થી વધુ વૈજ્ઞાનિકો અને એન્જિનિયરો સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે.

આગામી **4 વર્ષ** દરમિયાન **1.2 કિલોમીટર** ની ટનલ બદલીને નવા નિયોબિયમ-ટિન મેગ્નેટ અને સુધારેલા ડિટેક્ટર્સ બેસાડવામાં આવશે.
આ ફેરફારોથી કણોની અથડામણનો દર વધી જશે અને એકસાથે **60** ની જગ્યાએ **200** સુક્ષ્મ અથડામણો થઈ શકશે.
તેનાથી **10 ગણો** વધુ ડેટા મળશે, જેનાથી વર્ષ **2030** માં ફરી શરુ થયા પછી **ડાર્ક મેટર** અને અજાણ્યા કણોની શોધમાં મોટી મદદ મળશે.