
બ્રાઝિલનું બાયોફ્યુઅલ મોડેલ અને ભારત માટે પાઠ
#GS-3 #પર્યાવરણ #શાશ્વત વિકાસ #ઊર્જા #માળખાકીય સુવિધા #બાયોફ્યુઅલ #ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- બ્રાઝિલનું ઇથેનોલથી વાહનો ચલાવવાનું મોડેલ આખી દુનિયામાં સફળ માનવામાં આવે છે. ભારત પણ પોતાના દેશમાં પેટ્રોલ માં ઇથેનોલ ભેળવવાનું પ્રમાણ વધારી રહ્યું છે, તેથી બ્રાઝિલના આ અનુભવમાંથી આપણને ઘણું શીખવા મળે છે.
આ શું છે?
- બ્રાઝિલનું બાયોફ્યુઅલ મોડેલ એ અક્ષય ઊર્જા ક્ષેત્રનો એક ખૂબ મોટો સફળ પ્રયોગ છે. તેમાં શેરડીમાંથી મોટા પાયે ઇથેનોલ બનાવવામાં આવે છે અને ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો દ્વારા તે વપરાશમાં લેવાય છે.
ઇતિહાસ
- વર્ષ 1931 માં બ્રાઝિલે પેટ્રોલમાં 5% ઇથેનોલ ઉમેરવા માટે પહેલો નિયમ બનાવ્યો હતો.
- વર્ષ 1975 માં દુનિયામાં તેલની તંગી ઊભી થઈ ત્યારે બ્રાઝિલે પ્રોઆલ્કોહુલ (Proálcool) નામનો ખાસ રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો હતો.
- વર્ષ 2003 થી ત્યાં ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો (FFVs) વેચાવાનું શરૂ થયું, જે પેટ્રોલ અને ઇથેનોલ બંને પર ચાલી શકે છે.
- નવા ફ્યુઅલ ઓફ ધ ફ્યુચર કાયદા હેઠળ 2025 થી પેટ્રોલમાં 30% ઇથેનોલ (E30) મિશ્રણ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.
મુખ્ય લક્ષણો
- બ્રાઝિલે એકસાથે મોટો ફેરફાર કરવાને બદલે ધીમે ધીમે લક્ષ્યાંકો વધાર્યા. આનાથી ગાડીઓ બનાવતી કંપનીઓને તૈયાર થવાનો પૂરો સમય મળ્યો.
- ત્યાં મોટા ભાગના નવા વાહનો ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાળા હોય છે. વાહનચાલક પોતાની મરજી મુજબ પેટ્રોલ અથવા ઇથેનોલ ગમે તે વાપરી શકે છે.
- પેટ્રોલ પંપ પર ઇથેનોલ અને પેટ્રોલ બંને મળે છે. ઇથેનોલ સસ્તું હોવાને કારણે લોકો પોતાની જાતે જ વધુ ઇથેનોલ ખરીદવાનું પસંદ કરે છે.
- સરકારની નીતિ, શેરડી પકવતા ખેડૂતો, વાહનો બનાવતી કંપનીઓ અને પેટ્રોલ પંપ વચ્ચે ઉત્તમ તાલમેળ છે.
મહત્વ
- પોતાના જ દેશમાં બનતા ઇથેનોલનો ઉપયોગ કરવાથી બ્રાઝિલને બીજા દેશો પાસેથી મોંઘું ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાની જરૂર ઘટી ગઈ.
- ઇથેનોલથી ચાલતા વાહનો ઓછો ધુમાડો અને ઓછું પ્રદૂષણ ફેલાવે છે. આનાથી પર્યાવરણ સચવાય છે અને હવા ચોખ્ખી રહે છે.