એકેડેમિક બેંક ઓફ ક્રેડિટ્સ અને અપાર (APAAR) ID પહેલ
#GS-2 #શાસન અને સામાજિક ન્યાય #શિક્ષણ #ઈ-ગવર્નન્સ #વર્તમાન બનાવો #રાષ્ટ્રીય
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતનું શિક્ષણ ક્ષેત્ર વધુ સરળ અને વિદ્યાર્થી-કેન્દ્રી બને તે માટે શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા એકેડેમિક બેંક ઓફ ક્રેડિટ્સ (ABC) અને અપાર (APAAR) ID જેવી વિશેષ પહેલ ચલાવવામાં આવી રહી છે.
ABC અને APAAR ની મુખ્ય વિશેષતાઓ
- એકેડેમિક બેંક ઓફ ક્રેડિટ્સ (ABC) એ શિક્ષણ મંત્રાલયનું એક ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ છે, જેનું સંચાલન યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC) કરે છે. આ પ્લેટફોર્મ માન્યતા પ્રાપ્ત સંસ્થાઓમાંથી મેળવેલા ક્રેડિટ્સને સુરક્ષિત રીતે સ્ટોર અને બદલી આપે છે.
- વન નેશન, વન સ્ટુડન્ટ ID યોજના હેઠળ અપાર (APAAR) વિદ્યાર્થીઓને 12-આંકડાનો યુનિક ID પૂરો પાડે છે. આ નંબર શાળા, ઉચ્ચ શિક્ષણ અને કૌશલ્ય વિકાસના તમામ રેકોર્ડને એક સાથે જોડે છે.
- વિદ્યાર્થીઓ ડિજિલોકર (DigiLocker) અથવા કોમન સર્વિસ સેન્ટર (CSC) દ્વારા પોતાનો APAAR ID મેળવી શકે છે, જેનાથી ગ્રામીણ અને દૂરના વિસ્તારોના બાળકોને મોટો ફાયદો મળે છે.
- વિદ્યાર્થીઓ અલગ-અલગ સંસ્થાઓમાંથી મેળવેલા ક્રેડિટ્સ એકઠા કરી શકે છે. આ ક્રેડિટ્સ 7 વર્ષ સુધી માન્ય રહે છે અને એક વાર વપરાઈ ગયા પછી તેનો ફરી ઉપયોગ થઈ શકતો નથી.
અમલીકરણ અને કાર્યપદ્ધતિ
- વિદ્યાર્થીઓ સ્વયમ (SWAYAM) પ્લેટફોર્મ પરથી 40% સુધીના ક્રેડિટ્સ મેળવી શકે છે. હાલમાં 388 યુનિવર્સિટીઓ એ સ્વયમ ક્રેડિટ નિયમો અને 170 યુનિવર્સિટીઓ એ નેશનલ ક્રેડિટ ફ્રેમવર્ક (NCrF) અપનાવ્યું છે.
- આ પદ્ધતિમાં વિદ્યાર્થીઓ પોતાના આધાર (Aadhaar) અને ડિજિલોકર (DigiLocker) સાથે જોડાયેલા APAAR ID વડે ABC પોર્ટલ પર નોંધણી કરે છે, જ્યારે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સીધા વિદ્યાર્થીના ખાતામાં ક્રેડિટ અપલોડ કરે છે.
- આ સિસ્ટમમાં ડેટાની સુરક્ષા અને ગોપનીયતા જાળવવા માટે એન્ક્રિપ્શન, સિક્યોરિટી પ્રોટોકોલ અને આધાર આધારિત ડિજિલોકર વેરિફિકેશનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
મહત્વ
- આ નવી પહેલ ભારતના ડિજિટલ શિક્ષણ માળખાને ડિજિલોકર, CSCs, SWAYAM, સમર્થ ERP (SAMARTH ERP) અને બ્લોકચેન ટેકનોલોજી સાથે જોડીને વધુ પારદર્શક અને સુરક્ષિત બનાવે છે.