અમેરિકાની સ્વતંત્રતાની ઘોષણાની 250મી વર્ષગાંઠ
#GS-1 #ઇતિહાસ #GS-2 #ભારતીય રાજ્યવ્યવસ્થા અને બંધારણ #બંધારણ #GS-3 #વર્તમાન બનાવો #આંતરરાષ્ટ્રીય #અમેરિકી સ્વતંત્રતા
શા માટે ચર્ચામાં છે?
- ભારતના વડાપ્રધાને 4 જુલાઈ 2026 ના રોજ આવનારી અમેરિકાની આઝાદીની 250મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ અને ત્યાંના નાગરિકોને શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી.
અમેરિકાની સ્વતંત્રતાની ઘોષણા
- અમેરિકા દર વર્ષે 4 જુલાઈ ના રોજ પોતાનો સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવે છે, જે 1776 માં સ્વીકારવામાં આવેલા સ્વતંત્રતાના જાહેરનામા ની યાદ અપાવે છે.
- આ ઐતિહાસિક દસ્તાવેજે બ્રિટિશ શાસનમાંથી 13 અમેરિકન વસાહતોની સ્વતંત્રતા જાહેર કરી હતી અને આધુનિક લોકશાહી તેમજ માનવ અધિકારોનો પાયો નાખ્યો હતો.
મુખ્ય સિદ્ધાંતો અને ડ્રાફ્ટિંગ
- જૂન 1776 માં કમિટી ઓફ ફાઇવ ના મુખ્ય લેખક તરીકે થોમસ જેફરસને આ દસ્તાવેજનો મુસદ્દો તૈયાર કર્યો હતો.
- આ ઘોષણાપત્રમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે તમામ મનુષ્યો સમાન જન્મ્યા છે અને તેમને જીવન, સ્વતંત્રતા અને સુખની શોધ જેવા કુદરતી અધિકારો મળેલા છે.
- આ દસ્તાવેજે રાજાઓના દૈવી અધિકારના સિદ્ધાંતને નકારી કાઢ્યો અને સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારની સાચી શક્તિ લોકોની સંમતિમાંથી આવે છે.
વૈશ્વિક અસર
- આ ઘોષણાપત્રએ આધુનિક માનવ અધિકારો માટે વૈચારિક પાયો પૂરો પાડ્યો હતો, જેણે 1948 ના યુનિવર્સલ ડિક્લેરેશન ઓફ હ્યુમન રાઇટ્સ (UDHR) ને પણ પ્રેરણા આપી હતી.
ભારતીય બંધારણ પર પ્રભાવ
- વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાની આ વિચારધારામાંથી અમેરિકન બંધારણનો બિલ ઓફ રાઇટ્સ બન્યો, જેણે આગળ જતાં ભારતને માર્ગદર્શન આપ્યું.
- આ દસ્તાવેજ ભારતીય બંધારણના ભાગ III માં આપેલા મૂળભૂત અધિકારો માટે મુખ્ય પ્રેરણા બન્યો, ખાસ કરીને અનુચ્છેદ 14 અને અનુચ્છેદ 21 માટે.